İplik Üretimi (13)

İplik numaralarının birbirlerine dönüştürülmesi kumaş analiz ve kumaş tasarım hesapları açından önemli bir konudur. Çünkü hesaplamalarda iplik numarasının Numara Metrik cinsinden olması gereklidir. Yani; kullanacağınız iplik numarası 40 Ne, 60 Nd,40 Nike,40 Ntex veya değişik numara, cins ve birimlerinde olabilir.

Uzunluk Numaralama sisteminde numaralanan iplikler

1000 metresi 1000 gram gelen iplik 1 Numara Metriktir. ( Nm ) 

1000 Metresi 500 gram gelen iplik 1 Numara Fransız’dır. ( Nf )

512 metresi 453,6 Gram gelen iplik 1 Numara İngiliz Kamgarn’dır. ( Nik) 

234 Metresi 453,6 Gram gelen iplik 1 Numara İngiliz Ştrayhgarn ’dır. ( Nişt )

768 Metresi 453,6 Gram gelen iplik 1 Numara İngiliz Pamuk'tur. ( Nip) 

274 Metresi,453,6 Gram gelen iplik Numara İngiliz Keten’dir.( Nike )

Bu sistemde uzunluk değişken ağırlık sabit olduğundan örneğin 20.1000 metresi 1000 gram gelen ipliğin numarası 20 Nm ( Numara Metrik ) tir.

Yukarıdaki bilgilere göre ;

20 Nm ipliğin Nip olarak numarası bulmak için şu orantıyı yaparız.

20.1000 metresi 1000 gram gelen iplik 20 Nm’tir.

X.768 metresi 453,6 gram gelen iplik kaç Nip’tir.

Buna göre;

20.1000 metresi 1000 gram

X.768 metresi 453,6 gram

---------------------------------

X = 20.1000.453,6 / 768.1000 = 11,8 Nip

20 Nm = 11,8 Nip eder.

Veya iplik numara dönüşüm formülünü kullanarak 20 Nm ipliğin kaç Nip olduğunu hesaplarız.       

Nip = Nm.0,905 = 20.0,5905 = 11,8 Nm

Ağırlık Numaralama sisteminde numaralanan iplikler

9000 Metresi 1 Gram gelen iplik 1 Numara Denye’dir. (Nd )

1000 Metresi 1 Gram gelen iplik 1 Numara Tex’tir. ( Ntex)

Bu sistemde Uzunluk sabit ağırlık değişken olduğundan örneğin 9000 metresi 20 gram gelen ipliğin numarası 20 Nd ( Numara Denye ) dir.

Yukarıdaki bilgilere göre;

40 Nd ipliğin Nm olarak numarası bulmak için şu orantıyı yaparız.

9000 metresi 40 gram gelen iplik 40 Nd’dir.

x.1000 metresi 1000 gram gelen iplik kaç Nm’tir.

X= 9000,1000 / 1000,40 = 225 Nm

40 Nd = 225 Nm eder.

Veya iplik numara dönüşüm formülünü kullanarak 40 Nd ipliğin kaç Nm olduğunu hesaplarız.

Nm = 9000 / Nd = 9000 / 40 = 225 Nm

  

ipnodon1

Son Düzenlenme Pazar, 24 Şubat 2019 10:23
Salı, 22 Ocak 2019 11:46

Fantazi İplik nedir

Yazan

Fantezi iplikler;

  • Tek ve çok katlı düz ipliklerden farklı, özel düzensiz bir yapı ve görünüşe sahip olarak, görsel ve yapısal özellikleri ile son ürünün estetik değerini artırmak amacıyla üretilen iplikler olarak bilinmektedir.

Fantezi iplik üretiminin esası, ayırıcı özellikler yaratmak ve bu özellikleri birleştirerek yeni yapılar elde etmektir. Teknolojik olanaklar çerçevesinde fantezi iplik tasarımı ve üretimi için kısıtlayıcı unsurlar yalnızca hayal gücü ve ticari kabul edilebilirlik olmaktadır.

Eski çağlarda tekstilde fantezi yapıların kullanılmış olduğuna dair birçok arkeolojik kalıntıya rastlanmıştır. Eldeki bulgulara göre kumaşta fantezi iplik kullanıldığını gösteren en eski kalıntı M.Ö.1000 yıllarına ait olup, Urumçi’deki mezarlarda bulunmuştur.

  • 1770 yılında Charles Germain de Saint Aubin’in ortaya koyduğu, şönil (tırtıl) iplik üretiminin esasını oluşturan bir yöntem ilk fantezi iplik üretimi girişimi olarak kabul edilmektedir.

Ancak günümüzdeki anlamda fantezi görsel yapılar (effect) içeren iplik üretim teknolojisi 19. yy’ın sonlarından itibaren ortaya çıkmıştır. Bu yıllarda teknolojik gelişmelerin, sürdürülebilir büyüme ve pazar paylarının geliştirilmesi açısından önemi anlaşılmıştır. Yeni tekniklerin yeni pazarlar yarattığı olgusu,

Fantezi iplik alanında, 20. yy’ın son çeyreğinde;

  • İçi boş iğle eğirme sistemi (hollow-spindle),
  • Şönil iplik üretim sistemi (chenille)
  • Ve küçük çaplı yuvarlak örme makinelerinde örülmüş iplik üretimi (chainette) teknolojisinin ortaya çıkması gelişimi hızlandırmıştır.

Fantezi iplikler bir kumaşa moda özelliği kazandırmakta ve bu nedenle düz iplikler kadar olmasa da geniş bir kullanım alanına sahip olmaktadırlar. Moda tasarımcıları fantezi iplikleri çeşitlilik ve farklı bir tarz yaratmak amacıyla kullanmaktadırlar. Genel olarak bu iplikler yapısal ve görünüş olarak estetik ve dekoratif özellikler gerektiren, katma değeri yüksek dokuma, örme kumaşlar ve diğer tekstil malzemelerinin üretiminde kullanılmaktadır.

Bu iplikler için en önemli kullanım alanı;

  • Bayan dış giyimi olmakla birlikte diğer kullanım alanları çocuk giysileri, erkek ceketleri, örme giysiler, kravat, perde, güneşlik, duvar kaplamaları, döşemelik kumaşlar ve denim endüstrisi olarak sıralanabilir.

Tekstil sektöründe farklı pazarlara ulaşabilmek için özel iplik yapılarının çeşitlenmesi ve farklı üretim sistemlerine uygulanması gittikçe önem kazanmaktadır. Bu ipliklerin, alternatifi olmadığı için bugün olduğu gibi gelecekte de güncel kalması beklenmektedir.

Son Düzenlenme Cumartesi, 26 Ocak 2019 21:16
Pazar, 04 Kasım 2018 18:38

Sentetik İplikler

Yazan

 NAYLON İPLİK

 

nylon

 

  • Naylon fiber, dayanıklı, güçlü ve dokuma, kayışlar, bantlar ve kayışlar için popüler bir seçimdir.
  • Naylon, lif oluşturucu maddenin, tekrarlayan amid gruplarına (-NH-CO-) sahip herhangi bir uzun zincirli sentetik poliamid olduğu imal edilmiş bir elyaftır.

Naylon özellikleri şunlardır:

  • Mükemmel güçlüdür.
  • Esnektir
  • Dayanıklıdır
  • Elastikiyetlidir
  • Aşınma direnci vardır
  • Yıkanabilir
  • Kurutma kolaylığı vardır
  • Nem emer
  • Böcek ve mikrop karşı dayanıklıdır.

Kullanıldığı Alanların Bazıları

  • Omuz askıları
  • Koşum dokuma (Araba, pulluk ya da sabana koşulan at, katır ya da eşeğin kayış takımı gibi )
  • Çene askıları
  • Kask süspansiyonu
  • Bağlama bantları
  • Tur kayışları
  • Şok emici dokuma

Teknik Özellikleri

  • Mukavemet (g / denye) : 4,0 - 7.2
  • Kopma uzaması (%) : 17 – 45
  • 177 ° C'de çekme (%) : 1.0
  • Erime noktası (° F) : 419 ila 430
  • Alev içinde: Yavaşça yanarlar; erir ve damlar
  • Alev sonrası: Kendinden söner
  • Kimyasal direnç: Alkalilere inert olan zayıf asitlere direnç gösterir.Kuvvetli asitlerle hidrolize olur.
  • Özgül ağırlık (g / cc) : 14
  • Nem yeniden kazanma (%) : 8 - 5.0

Burada unutulmaması gereken husus;

  • Değerlerin sadece bir rehber olduğu gerçek değerlerin, üreticiye ve kesin iplik tipine bağlı olduğu ve bu konuda ARGE çalışmasının yapılası gerekliliği unutulmamalıdır. Zira üretilecek iplikte bulunması gereken özellikler ipliği ürettirecek olan müşterinin isteğidir.

POLYESTER İPLİK

 

 polyester

  • Polyester elyaf hafif, biyo-uyumlu, çabuk kuruyan ve çok yönlüdür.
  • Polyester, lif oluşturucu maddenin, ikame edilmiş aromatik karboksilik asidin bir esterinin ağırlıkça en az% 85'inden oluşan herhangi bir uzun zincirli sentetik polimer olduğu imal edilmiş bir elyaftır. 
  • Bu, sübstitüe edilmiş tereftalik birimler ve para-ikame edilmiş hidroksi-benzoat ünitelerini içerir, ancak bunlarla kısıtlı değildir.
Son Düzenlenme Cuma, 15 Şubat 2019 20:07
Cumartesi, 02 Aralık 2017 19:32

İplikte fikseleme yapmanın faydaları

Yazan

Dış faktörler, lifler ve bu liflerden yapılan iplikler üzerinde büyük bir etkiye sahiptir. Bu faktörlerin başında ortamın rutubet miktarı gelmektedir. İplikteki doğru bir yöntemle verilmiş uygun rutubet ipliğin fiziksel özelliklerini iyileştirdiği gibi ipliğin satışında üreticiye ticari bir kazanç da sağlamaktadır. Dolayısıyla ideal olan, arzu edilen nemin iplik üretiminden sonra çok kısa bir sürede ipliğe kazandırılması ve ipliğin kalitesinin kalıcı olarak yükseltilmesidir.

Özellikle pamuk iplik işletmelerinde yüksek hızlarda çalışan iplik makinelerinin ve çevre şartlarının da etkisiyle iplik üzerindeki rutubet miktarı % 5’lere kadar düşmektedir. Bu değer ise gerek ticari açıdan gerekse ipliğin sahip olması gereken mukavemet özellikleri açısından yeterli değildir. Dolayısıyla ipliğin sahip olduğu rutubet değeri arttırılmalıdır. Pamuk lifi higroskopik bir materyaldir ve buhardan su absorblama yeteneğine sahip olduğu için ortamın izafi rutubet miktarı arttıkça lif tarafından absorbe edilen nem miktarı artacaktır.Bu artış lifin enine kesitinde bir şişmeye neden olacak ve bükülmüş iplik yapısı içinde lif-lif sürtünmesini arttıracaktır. Bu değişiklik ise ipliğin mukavemet özelliklerinde iyileşme meydana getirecektir.

Bu nedenlerden ipliğin ticari rutubet değerine çıkarılması ve fiziksel özelliklerinin iyileştirilmesi için yapılan iplik rutubeti arttırılması işlemine kondisyonlama adı verilir. Kondisyonlama işleminin yapılabilmesi için günümüze kadar pek çok yöntem kullanılmıştır. Bunlar kondisyonlama odalarında kondisyonlama, sirkülasyon yolu ile kondisyonlama, radyo frekans ile kondisyonlama ve vakumlu ortamda düşük sıcaklıkta kondisyonlamadır. Geleneksel kondisyonlama yöntemleri hem ekonomik hem de kalite sebeplerinden dolayı daha az kullanılır hale gelmiştir. Yirmi dört saate varan uzun zaman ihtiyacı, yüksek enerji tüketimi ve yüksek yatırım maliyeti ile daha fazla yer ihtiyacı ve iplik bobinlerinde kötü nem dağılımı bu yöntemlerin dezavantajlarıdır. İçlerinde en yaygın olarak kullanılan yöntem vakumlu ortamda düşük sıcaklıkta kondisyonlamadır. Vakumlu ortamda düşük sıcaklıkta kondisyonlama, vakumlu buharlama işlemlerinden sadece bir tanesidir. İpliğe uygulanan vakumlu buharlama ipliğe verilmek istenen özelliklere göre faklılık göstermektedir. Bunlar; kondisyonlama amacı ile yapılan işlem, ipliğin rahat hale gelmesi (relaxing) gerilimlerinin azalması için yapılan işlem, ipliğe verilen bükümün sabit hale gelmesi için yapılan işlem ve sıcaklıkla çekme özelliği gösteren sentetik liflere uygulanan ön çektirme işlemidir. Bu işlemler de uygulanan basınç ve sıcaklıklara göre iki çeşit makine dizayn edilmiştir. Bu dizaynların ilkine genelde kondisyonlama makineleri adı verilir ve bu makinelerde en fazla sıcaklık 95 °C’dir ve uygulanacak basınç 0 ile -1 bar aralığındadır. Bu makinelerde kondisyonlama işlemi, relaksasyon işlemi, ön çektirme işlemi ve 95 °C kadar uygulanabilecek fikse işlemleri gerçekleştirilebilir. Diğer makinelerde ise sıcaklık 120 °C hatta 150 °C’ye kadar, basınç ise 4 bara kadar çıkabilir. Dolayısıyla bu makinelerde da yine materyalin cinsine bağlı olarak kondisyonlama, relaksasyon, ön çektirme ve fikse işlemleri gerçekleştirilebilir. Buradaki tek fark daha yüksek sıcaklıklarda fikse olması gereken (sentetik gibi) materyallerde uygulamaların gerçekleştirilebilmesidir.

Düzgün bir şekilde uygulanan buharlama işlemi ipliğin sadece nem düzeyini arttırmakla kalmaz, ipliğin mukavemet özelliklerini arttırır, kıvrılma büklümleşme gibi problemleri ortadan kaldırır, işlemler esnasında oluşan toz, çepel miktarlarını düşürür ve aynı zamanda buharlama işleminin, süresine, sıcaklığına, basıncına bağlı olarak daha sonraki proseslerde (dokuma, örme, v.b) daha az problem çıkararak verimliliği arttırır, boyama esnasında daha düzgün boya alımı sağlar ve çizgilerin oluşmasını engeller, standart rutubet değerine ulaştığı için ticaret de kayıplara neden olmaz. İpliklere uygulanan vakumlu buharlama işlemi tekstil prosesler içinde önemli bir yere sahiptir ve bu işlemin daha düzgün ve hatasız bir şekilde yapılması gerekmektedir.

Son Düzenlenme Pazartesi, 18 Şubat 2019 19:43
Cumartesi, 30 Eylül 2017 17:18

İplik ve Fire Randıman Oranları

Yazan

( İstanbul Ticaret Odası Verilerinden Alınmıştır .)

1-Tişört, penye etek, pantolon, mont ve elbise dikimlerinde kullanılan dikiş ipliği miktarları, işin modeline ve işçinin becerisine göre değişmekle beraber azami ve asgari

Pantolonda 10-12 gr. =  250 m.-300 m

Montda 16-20 gr. =  400 m.-500 m.

Etekde 8-10 gr. =  200 m.-250 m.

Tişörtte 4-6 gr. =  100 m.-150 m.

Erkek takım elbisede 32-16 gr. =  800 m.-400 m.dir.

5.000 m.lik polyester dikiş ipliği numarasına göre değişmekle beraber 150-200 gr. ağırlığındadır.

2- Pamuk İpliği:

Tek kat ipliğin katlanmasında (katlama sayısı ne olursa olsun) : % 4-5 

Bükümünde (Büküm sayısı ne olursa olsun) : % 4-5

Çile ameliyesinde :% 2

Boya Ameliyesinde :% 6   

Örgü Safhasında :% 6   

Ham ve boyalı pamuk ipliği satışlarında, depoda beklemeden dolayı, rutubet kaybından meydana gelen fire % 8,50'tur.

3- İpliklerde ham kumaş haline gelinceye kadar oluşan fire oranları;                       

      İplik Cinsleri                                   Fire Oranları       

-----------------------------                  -----------------     

- 120 D Suni ipek iplik :                                 % 5          

- 21/2 Viskon iplik :                                       % 5          

- 28/2 Viskon iplik     :                                  % 5          

- Polyester İplik      :                                     % 5          

- 150/D Polyester İplik :                                % 5          

-  90/D Polyester İplik :                                 % 5          

-  70/D Polyester İplik   :                               % 5          

- 100/D Polyester tekstüre iplik :                    % 5          

- 150/D Polyester tekstüre iplik :                  % 5          

- 100/1 Ham Polyester İplik     :                     % 5          

- 90/D Düz sentetik iplik          :                     % 5          

- 90/D Tekstüre İplik               :                     % 5          

- 150/D Tekstüre İplik            :                     % 5   

4- Halı İpliği:  

         - 1 kg. 15/3 Nm. Yün iplik üretimi için gerekli olan kirli ithal yapağı miktarı 2.400 kg.'dir.                                  

         - 1 kg. 15/3 Nm. yün iplik üretimi için sürecinde ortaya çıkan fire oranı % 59'dur.                                           

         - 1 kg. jüt iplik üretimi için gerekli olan ham jüt elyaf miktarı 1.200 kg.'dir.                                               

         - 1 kg. jüt iplik üretimi sürecinde ortaya çıkan fire oranı % 20'dir.                                                            

         - 1 kg. akrilik tops üretimi için gerekli olan akrilik elyaf miktarı 1.100 kg.'dır.                                               

         - 1 kg. akrilik tops üretimi için sürecinde ortaya çıkan fire oranı % 10'dur. (05.09.1996/355 YKK)                                 

       - % 25 Telef, % 75 pamuktan imal edilen open-end iplikteki fire ve zayiat: % 11-12                                   

        - % 50 Telef, % 50 pamuktan imal edilen open-end iplikteki fire ve zayiat: % 14-16                                    

       - % 75 Telef, % 25 pamuktan imal edilen open-end iplikteki fire ve zayiat: % 16-18                                   

       - % 100 Teleften imal edilen open-end iplikteki fire ve zayiat: % 19-21 

5- Pamuk ipliği penye ve karde olarak imal edilir. Karde imalatında fire oranı % 12-16 arasındadır. Penye imalatında fire oranı ise,% 29-46 arasındadır.

6- Pamuktan iplik imalatı yapılırken;

- Pamuk Kalitesi,

- Makina parkının eski ya da yeni olması,

- Klimasyon şartlarına bağlı olarak değişmekte olup, % 100 pamukla imal edilen open-end iplikteki fire oranı % 7-16 arasında değişir.

7- Fire;

İplikte dökülme, çürüme, bozulma, uçuşma ve kuruma gibi nedenlerle meydana gelen ağırlık kaybı olup, % 67 polyester-% 33 viskon karışımlı iplikler % 2 ile % 4 arasında değişen oranda fire verebilir.

8- Elyaftan viskon iplik üretilmesindeki

Fire oranı % 6-8 arasındadır. 

9- İç piyasada üreticilerden alınan pamuk, penye, viskos, kesik elyaf ve keten iplikler çuval, bobin, bobin naylonları ile birlikte tartılarak ürünün fiyatı brüt dara üzerinden değerlendirilir,

ancak iplikler üretime girdiğinde, bahsi geçen ambalaj malzemeleri açığa çıkar ve söz konusu şartlardan dolayı % 2,5 fire oluşur. 

10- Pamuklu, viskon, polyester karışımın penyözden geçirilip karışım ip imal edilirken oluşacak Fire oranı % 5'dir. 

11-Akrilik, polyester dikiş iplikleri kullanarak triko makinelerde dokunan berenin imalatındaki Fire oranı tasarımına göre % 0 ile % 5 aralığında, atkı ve püskül imalatındaki fire oranı ise, % 0 ile   % 2,5 aralığındadır.

12- Yün Tops Elyaftan İpliğe: prosesindeki Fire oranının %7-8 arasındadır. (9687-2016)  

Son Düzenlenme Pazartesi, 28 Ocak 2019 10:49
Pazar, 25 Haziran 2017 10:24

Fantazi İpliklerde spesifik testler

Yazan

1-Şantuk İpliklere Uygulanan Spesifik Testler

  • Fantezi iplik grubu içerisinde yer alan, en bilinen ve en çok üretilen iplik türlerinden biri de şantuk ipliktir.
  • Şantuk iplik terimi, iplik bükümü ve/veya iplik kütlesi (kalın ya da ince yer) değişiklikleri sebebiyle kasıtlı olarak oluşturulan iplik düzgünsüzlükleri içeren iplik anlamına gelmektedir.
  • Şantuk iplikler; tek veya katlı olarak iplik üzerinde değişik aralıklarla rastgele veya belli bir düzene (örüntüye) uygun olarak kalın kısımların oluşturulmasıyla elde edilen ipliklerdir.
  • İplik üzerinde oluşturulan bu kalın bölgelere şantuk veya balık adı verilmektedir. Şantukların boyutu (kalınlık, uzunluk, şekil), tekrar etme aralığı, rengi ve elyaf tipi değişebilir.Aşağıda bir şantuk ipliğin basit yapısı gösterilmiştir.

01fantazi029

Bu şekilde görüldüğü gibi, iplik boyunca şantuklar arası bölgelerde temel iplik numarası (Ne2) belli bir değerde olup değişmemektedir. Şantuklu kısımlarda ise numara (Ne1) istenilen şantuk kalınlığına göre değişmektedir. Büküm miktarı (T) iplik boyunca sabit kalırken, büküm faktörü α (büküm katsayısı) değişkendir. Yani, α1 ≠ α2’dir Şantuk iplikler kendi arasında iki sınıfa ayrılmaktadır.

  • 1-zemin şantuklu” (ground slub) iplikler
  • 2-bileşik veya çok bileşenli şantuklu” (compound) iplikler.

Zemin şantuklu iplikler; iplik eğirme sistemlerinde tek kat iplik üretilirken çekimi değiştirmek yoluyla temel ipliğin parçası olarak şantuklu kısımların oluşturulması şeklinde elde edilmektedir.

Bileşik (çok bileşenli) şantuklu iplikler; eğirme veya büküm makinelerinde değişik özelliklerde eğrilmiş iplik, filament, fitil, şerit vb. malzemelerin birleştirilmesi ve bunların içinde fitil veya şeridin şantuk oluşturacak şekilde kesik kesik beslenmesi sağlanarak bükülmesi yoluyla elde edilmektedir.

01fantazi030

Zemin şantuklu ipliklerde, şantuk kısımları temel ipliğin parçası olduğundan, şantukların boyutsal özellikleri ve yerleşim düzeninde değişiklikler yapılarak kumaşta farklı görsel yapılar (efektler) elde edilebilmektedir. Aşağıda bu şekilde elde edilen şantuk yapılarına örnekler verilmiştir.

01fantazi031

Ring iplik ve açık uç (open-end) rotor eğirme makinelerinde şantuk iplik üretiminin yanı sıra uygun bazı değişiklikler yapılarak; değişken numaralı veya çoklu numaralı (multi-count) iplikler, değişken bükümlü veya çoklu bükümlü (multi-twist) iplikler, değişken efekt veya çoklu efekt (multi-effect) iplikler gibi çeşitli fantezi iplik türleri de üretilmektedir.Şantuk ipliklerin yaygın kullanıma sahip olması nedeni ile üretim standartlarının belirlenmesi ve ipliklere uygulanan kalite kontrolünün yapılması konusunda çalışmalar yoğunlaşmış olup, yapılan araştırmalar işletme şartlarında, üreticilerin birçoğunun şantuk ipliğin kalite kontrol ölçümlerini düz ipliklerle aynı şartlarda yapmakta olduğunu göstermiştir. İşletmelerde şantuk iplik üretim aşamasında aşağıda belirtilen problemlerle sık bir şekilde karşılaşılmaktadır.

Standartları karşılamayan şantuklu iplikler, istenilen şantuk deseninin doğru bir şekilde üretilmemesi, normal ipliklerdeki periyodik hatalar, şantuk desen bilgilerinin yanlış girilmesi, şantuk başlangıcı veya bitişinde olağandışı kütle kaybı, iplik üzerinde belli bir uzunluk boyunca şantuğun eksik olması, vb.

Şantuk ipliklerin kalite parametreleri iki grup altında incelenebilir;Bunlar teknik ve görsel kalite parametreleridir.

01fantazi032

  • Şantuk boyu (uzunluğu): Bir şantuğun başlangıç ve bitiş noktaları arasındaki mesafedir.
  • Şantuk kalınlık katsayısı: Şantuk doğrusal yoğunluğunun temel iplik doğrusal yoğunluğuna oranıdır.
  • Şantuk aralığı: Bir şantuğun bitiş noktası ile bir sonraki şantuğun başlangıç noktası arasındaki mesafedir.
  • Birim desen düzeni: Birim desen örüntüsü içinde ardışık olarak yerleşen şantukların boy, kalınlık ve aralık değerlerini bildiren bir plan çizelgesidir.
  • Birim desen uzunluğu veya rapor uzunluğu: Şantuk iplik üretimi boyunca tekrar eden, birim desen örüntüsünün toplam uzunluğudur.

Şantuk ipliğin şantuk boyu, şantuk aralığı vb. boyutsal özellikleri siyah bir zemin üzerinde cetvel yardımıyla elle ölçülmektedir.

01fantazi033

2-Şenil İpliklere Uygulanan Spesifik Testler

Şenil ipliği, kilit iplik adı verilen 2 adet yüksek bükümlü, ince ve mukavim ipliğin beraberce katlanması ve kesikli liflerden eğrilmiş veya filaman yumuşak bükümlü bir ipliğin (hav iplik) kesilmesi ile oluşturulan havların, oluşan temel ipliğin uzunluğu boyunca verilen bir büküm ile sabitlenmesi (sıkıştırılması) esasına dayanmaktadır. Kısa liflere hav (efekt), yüksek bükümlü ipliklere ise temel (öz-çekirdek-kilit) iplik adı verilir. Sonuç olarak elde edilen iplik kadifemsi ve havlı bir görünüme sahiptir.

01fantazi034

Hav İpliği, şenil ipliğe estetik değer kazandıran ve yüzey görüntüsünü belirleyen ipliktir. İpliğe hacim verilmesini sağlarken kütle olarak yapının % 70-75 ini oluşturmaktadır. Hav ipliği olarak kısa boyda liflerden eğrilmiş veya filaman yumuşak bükümlü bir iplik kullanılır. Daha sonra hav ipliğinin kısa boyda kesilen havları kilit iplik arasına atılarak şenil iplik yapısı oluşturulur. Hav ipliği sağlam bir yapıya sahip değildir. Şenil ipliklerden kumaş üretildiğinde efekt iplikleri kumaş yüzeyinde kalır ve kumaşa değişik görünüm kazandırır. Kilit iplik, hav ipliklerden kesilen havları, üzerindeki büküm sayesinde tutan ipliktir. Şenil ipliğe mukavemet özelliği kazandırmakta ve iplik kütlesinin % 25-30 unu oluşturmaktadır.

3-Flok İpliklerine Uygulanan Spesifik Testler

Flok iplikleri; elektrostatik floklama prensibiyle elde edilirler ve bir öz iplik, bu materyal üzerine uygulanan bir yapıştırıcı madde ve elektrostatik olarak yüklenmiş olan flok liflerinden oluşurlar. Öz iplik flok ipliğinin merkezinde yer almakta ve taşıyıcı materyal görevi görmektedir. Yeterli gerilme kuvvetini, aşınma dayanımına sahip olabilmesi ve iyi bir tutum sağlayabilmesi için toplam numarası 140 - 1260 denye arasında olmalıdır. Yapıştırıcı madde öz iplik etrafına bir film tabakası şeklinde sarılmış olarak yer alır ve öz ipliği ile flok liflerini güçlü bir şekilde kombine edebilecek (birleştirebilecek) ve elde edilen flok ipliğinin esnekliğini ve tutumunu zayıflatmayacak şekilde seçilmelidir. Flok lifleri flok ipliğinin en dış tabakasını meydana getirirler ve öz iplik üzerine kaplanmış olan yapıştırıcı kaplama üzerine saplanmış durumda bulunurlar. Flok liflerinin kesim uzunlukları tercihen 0,3–5,0 mm arasındadır.

01fantazi035

Standart ipliklerden farklı bir üretim prosesine sahip olan flok ipliklerinin kalite özelliklerini belirleyen en önemli faktörler flok yoğunluğu (birim alandaki flok sayısı) ve flokların esas ipliğe yapışma derecesini belirleyen aşınma dayanımıdır. Şenil iplikler için kullanılan İplik Aşınma Testi metodu flok iplikleri için de kullanılabilmektedir. Ayrıca iplik aşınmasının görsel olarak sübjektif değerlendirmesi için de alkol testi uygulanabilir.

4-Diğer Fantezi İpliklere Uygulanan Spesifik Testler

Şantuk iplik, şenil iplik ve flok ipliklerin dışında, lup, kıvrım, düğüm, bukle, frize, örme tipi iplik gibi pek çok fantezi iplik türü bulunmaktadır. Bu ipliklere standart iplik testlerine ilave olarak kullanım alanlarına göre dokuma ve örme gibi yüzey oluşumu sonrası gerekli görülen testler uygulanabilir.

Son Düzenlenme Cumartesi, 26 Ocak 2019 21:09
Çarşamba, 21 Haziran 2017 21:35

Fantazi İplikler

Yazan

01fantazi021

Bu iki grup da kendi içlerinde iplik efekti ve eğirme efekti olarak alt gruplara ayrılır.

-İplik efekti (Büküm yolu ile fantezi iplik eldesi) :Burada fantezi iplik, doğrudan ipliklerin (farklı boylarda ve farklı numaralardaki) birbirleri ile bükülmesi sonucunda elde edilir.

-Eğirme efekti (Çekim yolu ile fantezi iplik eldesi): Burada fantezi iplik, fitil veya bandların çekim sisteminden geçirilerek üzerlerine filament sarılması sonucu elde edilir.

Fantezi iplikler, uzunluğu boyunca yapısında rastlantısal veya planlı bir şekilde değişik aralıklarla yerleştirilmiş biçim, malzeme, büküm, renk gibi özellikleri değiştirilerek oluşturulmuş düzgünsüzlükler bulunan, çoğunlukla görsel ve estetik amaçlarla üretilen ipliklerdir.

Fantezi ipliklerin üretiminde ;

  • özel teknolojiler,
  • yaratıcılı
  • ve tasarım teknikleri kullanılır.

01fantazi015

Yukarıdaki şekilde görüldüğü gibi bir fantezi iplik temel olarak, öz veya zemin bileşeni, etki bileşeni ve bağlayıcı bileşenden oluşmaktadır. Fantezi ipliklerin genel üretim prensibi; zemin ipliği ile görsel yapı ipliğini, ikincinin hızı daha yüksek olmak kaydıyla farklı hızlarda büküm bölgesine sevk etmek ve sonra bir bağlayıcı bileşen ile ters büküm uygulayarak sağlamlaştırmaktır.Bu prensibe uymayan fantezi iplik türleri de vardır. Bunlar;

  • sarmal iplikler,
  • zemin şantuklu iplikler,
  • “flake” (çok uzun şantuklu iplik)
  • ve nepsli ipliklerdir.

Fantezi iplik üretimi, ring makinelerine, open-end rotor makinelerine, dref makinelerine, cer makinelerine ve tarak makinelerine çeşitli aparatların eklenmesiyle ve boyama, harmanlama ve değişik bitim işlemleriyle bugüne dek sürmektedir.Oyuk iğ prosesinin bulunmasından önce en çok kullanılan sistem, iki aşamalı ring büküm prosesiydi.İlk aşamada uygun besleme ile fantezi efekt elde edilir. Daha sonraki aşamada bu iplik bir bağlama ipliği ile sabitlenir ya da bobinlere sarılan bu iplikler sonra doğrudan çift katlı bobin makinesine aktarılırdı.İki veya daha fazla aşama yerine tek aşama ile fantezi iplik üretme fikri olan oyuk iğ prosesi fikrini Bulgaristan Tekstil ve Konfeksiyon Enstitüsünden Prof. George Mitov geliştirdi.Son yıllarda fantezi iplik sektörü büyük bir gelişme gösterdi. Özellikle büyük firmaların rekabet içinde olması ve fantezi ipliklerin moda oluşu bu gelişmenin en önemli etkenlerindendir.Saurer-Allma, Gemmill & Dunsmore, Lezzani, Bigagli, Mackie ve Galan piyasanın önde gelen kuruluşlarındandır.Fantezi iplikler, değişik yönlerden sınıflandırılmaktadır.

Bu sınıflandırmalar:

  • 1-Yapılarına göre fantezi iplikler
  • 2-Efekt verme yöntemine göre fantezi iplikler
  • 3-Elde etme yöntemlerine göre fantezi iplikler
  • 4-Verilen efektlere göre fantezi iplikler

Fantezi ipliklerin Yapılarına Göre Sınıflandırılması

Yapılarına göre sınıflandırmada

  • 1-fantezi iplikler tek katlı,
  • 2-Efekt katlı bükümlü
  • 3-örme

Fantezi iplikler olarak 3‟e ayrılır:

Tek Katlı Fantezi İplikler

Tek katlı iplikler, eğirme sırasında tek kat olarak çıkan ipliklerdir. Bunların üretiminde iki prensip vardır: Ringde oluşturulan şantuk iplik elde edilmesi ve Knit the Knit prensibi

Efekt Katlı Fantezi İplikler

Bu tip iplikler birden fazla materyalden ve bunların katlanıp bükülmesi ile elde edilmektedir. Bu ipliklerin üretimi için farklı büküm yöntemlerine ihtiyaç vardır.

Örme Fantezi İplikler

Bu iplikler örme makinelerinde 2-3-4-8-10 veya 12 iğne ile RL örgü prensibinde örülen ve hacimli, dolgun örgü kazaklarının elde edilmesinde kullanılan örülmüş örme fantezi ipliklerdir. Bu ipliklerde kendi aralarında RL düz (sade) örme iplikler, RL fantezi (havlı-sakallı) örme iplikler ve RL fantezi bükümlü sakallı örme iplikler olarak üçe ayrılmaktadır.

Fantezi İpliklerin Efekt Verme Yöntemlerine Göre Sınıflandırılması

Efekt verme yöntemlerine göre sınıflandırmada, fantazi ipliklerin oluşumu

  • 1-direkt yöntem
  • 2-İndirekt yöntem

Olmak üzere ikiye ayrılır:

Direkt Yönteme Göre Fantezi ipliklere Efekt Verme

Bu yönteme göre fantezi ipliklere efekt verme işlemi doğrudan fantezi büküm makineleri üzerinde gerçekleştirilmektedir. Bu yöntemde efekt oluşumu 4 farklı şekilde olabilmektedir:

  • 1-Çekim değiştirerek
  • 2-İlave efekt materyal beslenerek
  • 3-Farklı bant besleme yöntemiyle
  • 4-lineer materyal ilavesiyle.

Bu yöntemlere göre efekt vermek fantezi büküm makinelerinde, ring büküm makinelerinde ve yeni iplik eğirme teknolojilerinden faydalanarak bunlara ilave aparatların eklenmesiyle yapılabilmektedir.

İndirekt Yönteme Göre Fantezi İpliklere Efekt Verme

Bu yöntem normal iplik elde edilmesi sırasında fantezi büküm makinelerinde gerekli düzenlemeleri yaparak oluşturma esasına dayanmaktadır. Genelde ring iplik makinelerinde uygulanmakta olup, Open-end Rotor   (açık-uç)   iplikçiliğinde de uygulanabilecek efektlerdir. Bu efektlerin yapım yerleri; ring iplik makinesi, harman hallaç, tarak makinesi, cer makinesi, fitil makinesidir. Yapım yöntemi ise; bant besleme, nope serpiştirme, boyama ve şardonlama gibidir.

Fantezi İpliklerin Elde Etme Yöntemlerine Göre Sınıflandırılması

Elde etme yöntemleri açısından incelendiğinde, fantezi iplikler ;

  • 1-Büküm ve yolu
  • 2-Örme yöntemi
  • 3-Diğer yöntemler ile üretilen fantezi iplikler

olmak üzere üç gruba ayrılabilirler.

Büküm ve Çekim Yolu ile Fantezi İplik Oluşturma

Fantezi büküm makinelerinde elde edilen bu yöntemde esas; ana ipliğe efekt ipliğin sarılması ve bu ikisinin bir bağlama ipliği ile sabitlenmesidir. Büküm yoluyla elde edilen fantezi iplikler, büküm makinesinde farklı boylarda ve çeşitli numaralardaki ipliklerin birbirleriyle bükülmesi sonucunda elde edilirken, çekim yoluyla elde edilen fantezi iplikler; fitil veya band olarak kullanılan ana ipliğe filament sarım sonucu elde edilmektedirler.

Örme Yöntemi ile Fantezi iplik Oluşturma

Örme yöntemi ile fantezi iplik oluşturma, iğne salınımlı düz konstrüksiyonlu çözgülü örme makinelerinde veya yuvarlak örme makinelerinde yapılmaktadır.

Diğer Yöntemler ile Fantezi İplik Oluşturma

Tekstüre yöntemi, Knit the Knit (Örme-sökme) prensibi ve havalı sistem ile fantezi iplik Oluşturma olmak üzere üç gruba ayrılmaktadır.

1-Tekstüre Fantezi İplik Makinelerinde Isı Yoluyla Fantezi İplik Oluşturma

Uygulanan şekil verme ve ısıl işlemlere göre ilikler değişik seviyelerde hacimlilik, matlık, parlaklık ve sıcak tuşe gibi özellikler kazanır.

2- Knit-The-Knit Prensibi ile Fantazi İplik Üretimi

Bu yöntem ile fantazi iplik elde etmede iplikler önce özel bir örme makinesinde örülürler. Örülmüş olan yapı fikse kazanlarında ısı ile işlem görerek fiskelenir ve daha sonra soğumaya bırakılır. Soğumuş olan örgü yüzey daha sonra sökme makinesinde sökülerek bobine sarılır.

3- Havalı Sistem İle Puntalı İplik Üretimi

Puntalama; filaman iplik üzerine soğuk hava akımı göndererek, filamanların birbirinden ayrılmış bölümler arasında birbirine karışmış bölümler oluşturmak (punta) ve sayede iplik boyunca ara ara puntalı toplu bir yapı meydana getirmek amacıyla yapılan bir işlemdir.

Fantezi İpliklerin Verilen Efektlere Göre Sınıflandırılması

Verilen efektlere göre sınıflandırmada, fantezi iplikler;

  • 1-kontrolsüz efekt iplikleri
  • 2-kontrollü efekt iplikleri

Olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.

Kontrolsüz efekt ipliklerde ek bir iplik, sürekli olarak ana ipliğe ya aynı anda, ya da daha yüksek bir hızla beslenmektedir. İki hız arasındaki fark efekti meydana getirmektedir.

Kontrollü efekt ipliklerde, hem ana iplik, hem de efekt ipliğin besleme hızında işlem yapan birçok kontrol sistemi bulunmaktadır. Bu kontrol sistemleri ile materyalin yığılma noktaları belirlenmekte ve işlem belirli bir yerde gerçekleştirilmiş olmakta efekt önceden programlanabilmektedir. Bu iki grup da kendi içlerinde;

  • 1-iplik efekti
  • 2-eğirme efekti

olmak üzere alt gruplara ayrılmaktadır.

Büküm yolu ile fantezi iplik eldesi olan iplik efektinde fantezi iplik, doğrudan farklı boy ve numaralardaki ipliklerin birbirleri ile bükülmesi sonucunda elde edilmektedir. Çekim yolu ile fantezi iplik eldesi olan eğirme efektinde ise fantezi iplik, fitil veya bantların çekim sisteminden geçirilerek üzerlerine filament sarılması sonucu elde edilmektedir.

KONTROLSÜZ EFEKT İPLİKLER

Kontrolsüz ipliklerde ek bir iplik sürekli olarak ana ipliğe ya aynı anda ya da daha yüksek bir hızda beslenir. Hızlar arasındaki fark, efekti meydana getirir. İplik efektlerinin efekt bölümü, bir iplik veya filament iplikten oluşur.

A-Kontrolsüz İplik Efektleri

  • 1-Bukle iplik
  • 2-Lup İplik
  • 3-Dalga İpliği
  • 4-Kıvrım İpliği
  • 5-Frote İplik

B-Kontrolsüz Eğirme Efektleri

  • 1-Dalga İpliği
  • 2-Frize İplik
  • 3-Eğirme Lup İpliği
  • 4-Şenil İpliği
  • 5-Bukle İpliği

KONTROLLÜ EFEKT İPLİKLER

Bu iplikler, sürekli ve kesikli aralıklarla temel iplik veya iplikler üzerinde iplik veya lif birikimi ile oluşurlar. Yani önceden programlanırlar.

A-Kontrollü İplik Efektleri

  • 1-Düğüm İpliği
  • 2-Tırtıl İpliği
  • 3-Ters Yön

B-Kontrollü Eğirme Efektleri

  • 1-Eğirme Hav İpliği
  • 2-Ekleme Hav İpliği
  • 3-Eğirme Tırtıl İpliği
  • 4-Havlı Bukle İpliği
Son Düzenlenme Cumartesi, 26 Ocak 2019 21:12

Ring iplik eğirme sistemi optimum özellikte iplik üretimine imkan veren, hammadde ve numara sınırlaması olmayan eski bir iplik sistemidir.

Ring iplik makinesini oluşturan elamanlar, çekim sistemi (çekim silindirleri), kılavuz ve kopça, bilezik, iğ üçlüsüdür. Ring makinesine beslenen fitil önce çekim silindirlerinden geçerek iplik inceliğine getirilir, kılavuzdan geçer ve iğin üzerinde dönen bilezik ve kopça yardımıyla büküm alarak kopsa sarılır. Kopçanın bir dönüşünde ipliğe bir büküm verilmektedir. Üretilen iplik masuralar halinde bobin makinelerine sevk edilir ve bobinlenir.


Ring iplik eğirme sistemi ile daha ince ve sağlam iplikler elde edilmektedir. Bu sistemin dezavantajı, yüksek hızlarda kopçanın yanarak ipliği koparması ve verimi düşürmesidir. Hız konusundaki bu sınırlamalar yüksek hızlarda çalışmaya olanak sağlayan alternatif eğirme sistemleri ile çalışma ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Ring iplik eğirme sistemi iplik üretimindeki önemli yerini korumasına rağmen, belirli numara ve tipteki iplikler için yerini open-end gibi sistemlere bırakmaya başlamıştır. Bununla birlikte, son zamanlarda Japon iplik makinesi üretici firmalarının eğirme hızını arttırmaya yönelik yaptıkları çalışmalar ile ince numara iplik talebi ring iplikçiliğin yerini geri kazanmasını sağlamıştır.

Ring iplikler iplikçilikte temel yapı olarak kabul edilmektedir. İplik yapısı yüksek oranda eksene ve birbirine paralel liflerden oluşmaktadır. Lifler oryente olmuş ve eksenin etrafına helisel olarak sarılmışlardır. Bu iplik yapısında sarmal yapan lifler yoktur ve sarım lifleri yok denecek kadar azdır. İnce, sağlam, düzgün ve kaliteli ipliklerdir. Liflerin paralel yerleşimi ve bükümü dayanım özelliklerinin diğer ipliklere göre üstün olmasını sağlamaktadır. En önemli avantajı, hammadde ve numara sınırlaması olmadan üretilebilmesidir. Üretim hızının düşük olması ve eğirme sırasında oluşan eğirme üçgeninin ipliğin fiziksel özelliklerini olumsuz etkilemesi gibi sorunları gidermek amacıyla yeni iplik tipleri geliştirilmiş olup bu iplik tipleri performans açısından ring iplik ile mukayese edilmektedir.

0411ip

 

 

Son Düzenlenme Cuma, 25 Ocak 2019 22:21

Hava jetli eğirme, ring ve open-end eğirmeden sonra endüstriyel kullanımda başarılı olmuş bir eğirme sistemidir. Murata Machinery Limited tarafından geliştirilmiş olan ve yüksek verimle çalışan hava jetli eğirme sisteminin;

1-MJS (Murata Jet Spinning)

2-MTS (Murata Twin Spin)

3-MVS olarak üç değişik tipi vardır.

MVS olarak bilinen Murata Vortex Spinner yaygın olarak kullanılmakta, bu sistem ile iyi özelliklere sahip iplik üretilmektedir. Vortex iplik eğirme sisteminin en geniş kullanım alanı pamuk oranı yüksek polyester karışımlarıdır. Bu sistemle %100 pamuk ipliği üretilebilmektedir.

Vortex iplik eğirmede beslenen şeride dörtlü çekim sisteminde çekim verilerek öncelikle şerit istenen inceliğe getirilmektedir. Bundan sonraki aşamada şerit yüksek hızda ‘vortex’ hava akımının gerçekleştiği lülenin içine doğru emilerek içi boş sabit bir iğ etrafında sarmal yapar. İğin tabanındaki vakum yardımıyla kısa lifler ve nepsler taranır. İğin merkezindeki milin dönüşüyle lifler aşağıya doğru çekilirken büküm alırlar. Büküm lifler aşağıya çekilmeden önce iğin en tepe noktasında lifler dönerken verilir.

MVS sisteminin verimliliği iplik çıkış hızının çok yüksek olmasından kaynaklanmaktadır. Murata Vortex Spinner ile 400 m/dak gibi yüksek bir eğirme hızında %100 karde pamuk ipliği üretilebilir. Yüksek eğirme hızı ile birlikte üretilen ipliğin karakteristik özelliklerinin ring ipliklere benzemesi

MVS iplik sisteminin en önemli avantajıdır. MVS eğirme sistemi open-end iplik teknolojisinde olduğu gibi cerden çıkan şeritleri ipliğe çevirmek suretiyle, iplik hattındaki fitil, ring ve bobin proseslerini elimine etmektedir.

Bu şekilde eğirme işleminin kısalması büyük avantaj sağlamaktadır. Ring iplik sistemine kıyasla MVS eğirme sisteminde enerji tüketimi %30, makine için gereken alan %50, gereken işgücü ise %60 daha düşüktür.

Vortex iplik yapısı jet sistemlerle üretilen diğer ipliklerden farklıdır. Vortex iplikler çok sayıda sarım lifinden oluşmakta ve kısmen iki katlı iplik yapısına benzemektedir. Eğirme sırasında lif kaybı fazla olmasına rağmen bu liflerin çoğunun kısa elyaf olması iplik kalitesini etkilememektedir.

Vortex sistemi ile üretilmiş iplik özelliklerini ortaya çıkarmak amacıyla elektron mikroskobu kullanılarak yapılan incelemelerde vortex ipliklerin öz ve kabuk kısmı olmak üzere iki farklı kısımdan oluştuğu saptanmıştır.

Büküm açıldıktan sonra ipliğin özü ile kabuk kısmı rahatlıkla ayırt edilebilmektedir. İpliğin özünde paralel olarak yönlenmiş lifler, kabuk kısmında ise bu paralel lifleri çevreleyerek bir arada tutan sarım lifleri mevcuttur. Sarım lifleri diğer liflerin iplik ekseni boyunca hareket etmesini önlemektedir. İç kısımda bulunan liflerde büküm olmaması vortex ipliği ring iplikten ayıran en önemli özelliktir. Bunun sonucu olarak vortex ipliklerin mukavemeti ring iplikten daha düşüktür. Yapılan bir araştırma sonunda vortex ipliklerin hava jetli ipliklere göre daha düzgün yapılı, çok az kalın yere sahip, az tüylü ve daha dayanıklı olduğu, buna karşılık uzama değerlerinin kötü olduğu bulunmuştur. Bir ipliğin dayanıklı olması sarmal yapan lif sayısının yüksek olması ile ilgilidir. Sarım lifleri iç kısımda bulunan paralel lifleri bir arada tuttuğundan, yapıdaki sarım lifi sayısı iplik mukavemeti açısından kritik bir faktördür. Vortex ipliklerde sarım lifi sayısı yüksek olduğundan dayanıklılık değerleri iyi çıkmaktadır. Bununla birlikte, sarım lifleri paralel liflerin kaymasını engelleyerek uzamanın kötü olmasını sağlamaktadır. Tüylülüğün iyileşmesi de liflerin iyi sarmal yapmasına bağlıdır.

Sarım liflerinin çok olması sayesinde vortex ipliklerin görüntüsü ring ipliklere benzemektedir.

MVS iplikleri open-end ve ring ipliklerine göre daha düşük tüylülüğe sahiptir, hav miktarı azdır.

MVS ipliklerine özgü bu özellik giysilerin boncuklanmaya ve aşınmaya karşı daha dirençli olmasını sağlamaktadır.

MVS iplikleri dokuma, örme, boyama, apre ve kuru temizleme gibi sonraki proseslerde oluşan hataları azaltır, yıkama ve kuru temizleme işlemlerine karşı dayanıklıdır.

Düzgün görünümlü, yumuşak ipliklerdir.

MVS ipliğinden üretilen giysilerde yıkama ve kurutma sonrası herhangi bir deformasyon görülmez. Düşük çekmezlik değerleri elde edilir. Tekrar eden yıkama ve kurutma sonrasında lif kaybı çok azdır. Ayrıca, kumaşın tuşesi ve diğer özelliklerinde olumsuz bir değişiklik de söz konusu değildir.

MVS iplikleri, sarım lifleri sayesinde ring ipliklerden daha hacimlidir, bundan dolayı nemi rahatlıkla emer ve çabuk kururlar. Bu nedenle, özellikle spor ve dış giyim üretiminde tercih edilmektedir.

 

Son Düzenlenme Çarşamba, 20 Şubat 2019 17:15
  • Sirospun iplik eğirme sistemi 1980 yılında yün lifini eğirmek için ortaya çıkmış olan yeni bir metottur.
  • Daha sonra ikili eğirme işlemi bu metoda uyarlanarak pamuk eğirme teknolojisinde kullanılmaya başlanmıştır.
  • İkili eğirme sistemi tek kat ipliklerin tüylülük problemini azalttığı için konvansiyonel kesikli iplik eğirme sistemlerinin iyi bir temsilcisi olmuştur.
  • Bu sistem hem mühendislik işlemlerini kısaltmakta hem de iplik kalitesini iyileştirmektedir. Bu sayede pazarda iplik rekabeti artmıştır.

Sirospun iplik eğirme prosesi ayrı bir sistem olmayıp mevcut ring iplik eğirme sistemine adapte edilmiş bir sistemdir. Eğirme ve katlama işlemi tek operasyonda gerçekleşmektedir.

  • Sirospun eğirme sisteminde bir kılavuz yardımıyla birbirine paralel olarak beslenen iki fitil çekim sisteminin içinden geçerek çekim alır ve en öndeki çekim silindirlerinin kıstırma noktasından geçtikleri anda birleşir ve bükülür.
  • İki katlı ipliğe benzer bir yapı oluşur.
  • Fitiller çekim sırasında özel geliştirilmiş kondansörler sayesinde ayrı ayrı çekim almaktadır.
  • Büküm tek katlı iplikte olduğu gibi bir bilezik ve kopça yardımıyla verilir.
  • Çekim sisteminin çıkışında son kıstırma noktasında büküm başlar.
  • Bu noktada iki iplik birleşerek iki katlı ipliğe benzer bir yapı oluşturur.
  • İplik bükümü tek katlı iplikteki gibi tek yönlüdür.
  • İki iplikten biri koptuğu zaman kontrol elemanı bükümü önleyerek ikinci ipliğin kopmasını sağlar.
  • Sirospun iplik eğirme sistemi ile yeterli uzunluktaki kısa ve uzun lifler eğrilebilmektedir.
  • Büküm tek katlı iplik bükümünden çok iki katlı iplik bükümüne benzemektedir.
  • Bu sistem çoğunlukla düşük gramajlı mevsimlik kumaş üretiminde kullanılmaktadır.
  • Dokuma kumaş üretiminde sağlamlık ve gerilmelere dayanım açısından iki katlı iplik kullanma ihtiyacı vardır.
  • İki katlı ipliklerin yerini sirospun iplikler almaya başlamıştır. En önemli avantajı, tek adımda iki katlı ipliğe benzer bir yapı elde edildiği için maliyetinin düşük olmasıdır.

Sirospun iplik özellikleri

 

Sirospun iplikler katlı ipliklerin olumlu özelliklerini taşımaktadır.Katlı iplik yapılarında lifler daha iyi sarıldığından düzgünsüzlük azalmakta, dayanıklılık artmaktadır.

Bu iplikler daha az boncuklanır, aşınma dayanımları daha fazla ve eğilme rijitliği daha azdır.

Sirospun pamuk iplik özellikleri ile aynı numara ve büküme sahip tek katlı ve iki katlı iplik özelliklerinin karşılaştırıldığı bir araştırma yapılmıştır. Buna göre sirospun ipliklerin; Boyuna görüntüsü çubuk gibi düzgün ve temiz

Enine kesit görüntüsü daireseldir.

Sirospun iplikler tek katlı ipliklere göre daha sağlam uzaması daha iyi, daha düzgün, daha az tüylü ve aşınmaya karşı daha dayanıklıdır. Aynı çalışmaya göre iki katlı iplikler ile kıyaslama yapıldığında daha az tüylü ve uzaması daha iyidir. Orta büküm seviyesinde sirospun iplikler iki katlı iplikten daha sağlam çıkmıştır, ancak düzgünsüzlük değeri iki katlı iplikten daha yüksek çıkmıştır

Son Düzenlenme Çarşamba, 20 Şubat 2019 17:18