Pazartesi, 19 Kasım 2018 10:06

Numune Kumaş Dokuma Soruları

Yazan

 

 

S.1-

İşletmeler hangi sebeplerden dolayı numune kumaş dokumak zorundadır, açıklayınız?

C.1-

İşletmelerde yani fabrikalarda yeni bir kumaş dokuma işine başlamadan önce, yapılmak istenen kumaş numune (küçük örnek) olarak dokunur.

Numunesi üretilecek kumaş işletmedeki desinatörlük ARGE bölümü tarafından tasarlanır veya müşterinin getirdiği bir kumaş numunesi analiz edilir ve müşteri kabul ederse ( yani numune istenilen kumaş özelliğini gösteriyorsa ) işletmedeki veya fabrikadaki Dokuma makinelerinde dokunur.

Numune istenildiği gibi değilse düzeltmeler yapılarak numune istenilen hale getirilir.

Numune kumaşın avantajı da burada ortaya çıkar, büyük işletmelerde siparişe göre numune bir kumaş dokunur.Zira numune kumaş yapılmadan dokuma makisinde üretim yapılırsa maliyeti yüksek olur.( Kumaşta hatalar olur,müşteri beğenmez gibi..)

 

S.2-

Numune dokuma tezgâhında, numune kumaş üreteceksiniz. Numune tezgâhının haricinde size gerekli olan malzemeler nelerdir, maddeler halinde yazınız?

C.2-

1-Çözgü ipliği veya iplikleri

2-Çözgü hazırlama sehpası

3-Gücü Çekeceği

4-Plastik çekiç

5-Armüre göre gerekli olan armür paletleri

6-Mekik

7-Masura

8-Atkı ipliği

9-Armür tıpası

10-Tarak

11-Çözgüleri paraleleştirmek için fırça

 

S.3-

Pamuk ipliği ile polyester ipliği arasında ne farklar vardır, en çok üçer adedini maddeler halinde yazınız?

C.3-

Pamuk ipliği

1-Pamuk ipliği ştapel yani kesikli elyaftan elde edilir.

2-Pamuk ipliği doğal elyaf olan pamuk bitkisinin tohumundan elde edilen pamuk elyafının eğirilmesinden elde edilir.

3-Pamuk ipliği selülozik esaslıdır.

Polyester ipliği

1-Polyester ipliği flament halde üretilir. İstenildiğinde flamentler kesikli elyaflar gibi kesilerek ştapel yani kesikli elyaftan elde edilir.

2-İnsan eliyle yapılır yani sentetiktir.

3-Kimyasal metodlarla elde edilir.

 

S.4-

A-40/2 Nm Pamuk ipliği denildiğinde ne anlıyorsunuz, maddeler halinde yazınız?

B-70/36 Nd Polyester ipliği denildiğinde ne anlıyorsunuz, maddeler halinde yazınız?

C.4-

A-40/2 Nm pamuk ipliği denildiğinde;

1-İki adet 40 numara metrik pamuk ipliği birbiri ile katlanarak bükülmüştür.

2-Bu katlı ipliğin nihai numarası 20 Nm’tir.

3-Bu iplik uzunluk birim sistemi ile numaralanmıştır.

4-Bu ipliğin doğaldır.

B-70/36 Nd Polyester ipliği denildiğinde;

1-Bu polyester ipliği 70 Nd’dir ve Otuzaltı ( 36 ) adet flamentten meydana gelmiştir.

2-Bu iplik Ağırlık birim sistemi ile numaralanmıştır.

3-Bu iplik sentetiktir.

 

S.5-

Numune kumaş üreteceksiniz. Kullanacağınız çözgü ipliği sağ bükümlü ve atkı ipliği ise sol bükümlüdür. Çözgü ve Atkı ipliklerinin numaraları aynı numaradır. Atölyede bu ipliklerden var. sizin bulmanız gerekmektedir. Buna göre ;

A-Bir ipliğin Sol Bükümlü olduğunu nasıl tespit edersiniz?

B- Bir ipliğin Sağ Bükümlü olduğunu nasıl tespit edersiniz?

C.5-

A-Bir ipliğin Sol Bükümlü olduğunu nasıl tespit etmek için;

Dikey tutulan tek kat iplikte meydana gelen spiral veya helisler S harfinin ortasındaki doğru yönünde (sol) ise ya da uçlarından tutulup sağ el tarafından sola doğru (saat yönünün tersi) döndürüldüğünde düzeliyor ve mukavemet kaybediyor ise iplik S bükümlüdür.

B-Bir ipliğin Sağ Bükümlü olduğunu nasıl tespit etmek için;

Dikey tutulan tek kat iplikte meydana gelen spiral veya helisler Z harfinin ortasındaki doğru yönünde (sağ) ise ya da uçlarından tutulup sağ el tarafından sağa doğru (saat yönünde) döndürüldüğünde düzeliyor ve mukavemet kaybediyor ise iplik Z bükümlüdür.

 

S.6-

Çözgünüzü 240 tel olarak hazırladınız. Numune tezgâhında Tarak Eniniz 60 cm olacaktır. Örgüye göre tarak dişinden 1 adet çözgü teli geçireceğinize göre kaçlı tarak kullanmalısınız, hesaplayınız?

C.6-

Çözgü Tel Sayısı (ÇTS) = 240 tel

Tarak Eni ( TE )= 60 cm

Dişte Tel Sayısı ( DTS )=1

Olduğuna göre;

numune0103

Veya:

60 cm.de 240 tel varsa

1 cm.de x tel olur.

X = 240/60 = 4 tel ( 1 cm.deki tel sayısı )

Tarak numarası 10 cm.deki diş boşluğu sayısı olduğundan;

10 x 4 = 40 lı tarak olu.

 

S.7-

İki adet aynı özelliklerde iki ayrı numune tezgâhında numune kumaş üreteceksiniz. Birinci tezgâhta taraktan 1 tel geçirdiniz. İkinci tezgâhta taraktan 2 tel geçirdiniz. Bu iki tezgâhta dokuma yaptınız ve kumaşları ham olarak elde ettiniz.

Bu iki adet ham kumaş arasında farklar nelerdir, maddeler halinde yazınız

C.7-

Bu iki adet ham kumaş arasında farklar:

Birinci tezgâhtan elde edilen kumaşın Ham kumaş eni, ikinci tezgâhtan elde edilen ham kumaşa göre daha geniş olur.

İki kumaşın tuşeleri birbirlerinden farlıdır.

 

S.8-

İş emrine göre numune dokuma tezgâhında kumaş dokuyacaksınız.

Bu kumaşın hatasız dokunması için nelere dikkat etmelisiniz?

C.8-

Bu kumaşın hatasız dokunması için;

A-Çözgü ipliklerinin aynı gerginlikte olması gereklidir.( Gevşek ve gergin olmamalıdırlar)

B-Tahar hatası olmamalıdır.

C-Tarak Harası olmamalıdır.

Ç-Kopan çözgü ipliği aynı renk ne numaralı iplik ile dokumacı düğümü ile düğümlenmelidir.

D-Atılan atkı aynı hızda tefe tarafından kumaş sathına yanaştırılmalıdır.

E-Kumaşın kenarlarının düzgün olması için kumaş gerginliği sağlanmalıdır.

 

S.9-

Numune dokuma tezgâhında hangi ana elemanlar ile bu ana elemanların parçaları olmalıdır ki numune kumaş üretebilirsiniz?

C.9-

Numune dokuma tezgâhının ana elemanlar ile bu ana elemanların parçaları:

A-Çözgü levendi

B-Çözgü köprüsü

C-Çapraz çıtaları veya demirleri

Ç-Çerçeveler( Bunda bulunan gücüler )

D-Tefe

E-Tarak

F-Kumaş köprüsü

G-Kumaş Levendi

H-Çözgü boşaltma tertibatı

I-Kumaş sarma tertibatı

İ-Armür tertibatı ( buna takılan paletler ve paletlere takılan tıpalar )

 

S.10-

Numune kumaşı ürettiniz.

Hangi sebeplerden dolaya kartelâ hazırlamak zorunluluğundasınız, açıklayınız?

C.10-

Fabrikada üretim yapmak yani sipariş almak için müşteriye, fabrikada üretilen ürünleri sunmak, izah etmek için kullanılır. Bu ise fabrikada, ürün ile ilgili çeşitli fuarlarda ve Show romlarda gerçekleşir.

Dokunan kumaşlardan kartelâ hazırlanırken dikkat edilmesi gereken husus, kartelânın ilk üretim kumaş mı yoksa seri üretim mi olduğudur. Buna göre üzerine yazılacak bilgiler de değişiklik gösterir.

Örneğin, kumaş kartelâmız bir dokuma atölyesinde yeniden aynı kumaşı dokumak için hazırlanmış ise; kumaşa ait örgü, tahar-armür planları, sıklıklar, iplik numaraları, tarak numarası, çözgü, atkı tel sayıları vs. gibi teknik konular üzerine yazılır.

Kullanılacak kumaşımız satışta müşteriye sunulacaksa daha yüzeysel, teknik verilerden ziyade kumaşın materyali, mukavemeti, kullanılacağı alana ait özellikleri bulunur.

 

S.11.

Aşağıda verilen Çözgü yönünde balıksırtı dimi örgüsünün taharı düz tahar, DTS = 1, HKE 70 cm olarak dokunacaktır.

Verilen donelere göre gerekli hesaplamaları yaparak numune kumaşı dokuyunuz?

 

 

desen1111

 

 

 

S.12.

Aşağıda verilen Çözgü yönünde balıksırtı dimi örgüsünün taharı düz tahar,DTS = 1, HKE 70 cm olarak dokunacaktır.

Verilen donelere göre gerekli hesaplamaları yaparak numune kumaşı dokuyunuz?

 

 

panama1001

 

 

S.13.

Aşağıda verilen Çözgü yönünde balıksırtı dimi örgüsünün taharı düz tahar DTS = 1, HKE 70 cm olarak dokunacaktır.

Verilen donelere göre gerekli hesaplamaları yaparak numune kumaşı dokuyunuz?

 

 

 

yollu1002

 

 

 

 

 

 

 

Pazar, 24 Mart 2019 17:37

Haşıl soruları

Yazan

S.1 Haşıl nedir?

C.1. Özellikle tek kat çözgü ipliklerinin ve puntasız bükümsüz filament ipliklerinin dokuma esnasında etkileneceği mekanik sürtünmelere karşı dayanıklılığının arttırılmasıdır. Çözgü ipliklerinin sürtünme ve gerilim kuvvetlerine dokuma işlemi sırasında mukavemet kazandırmak amacı ile yapılan haşıl işlemi, iplik yüzeyinin haşıl adı verilen madde ile kaplanarak sürtünmeyi en aza indirmeyi sağlayarak olabilecek ipliğin fiziksel ve yapısal olarak etkilenmemesine dayanan dokuma hazırlık işlemidir.

S.2. Haşıllama işlemi hangi hazırlık işleminden sonra hangi makinede yapılır?

C.2. Haşıllama işlemi çözgü hazırlama işleminden sonra, haşıl makinelerinde yapılır.

S.3.Haşıllaması yapılacak çözgü hangi çözgü makinesinde hazırlanır?

C.3. Seri çözgü makinelerinde hazırlanmış leventler haşıl makinelerinde aynı anda haşıl ve birleştirme işlemi yapılır.

S.4.Haşıllama işleminin amacları nelerdir?

C.4. 1-Çözgü ipliğine mukavemet kazandırmak.

2-Çözgü ipliğine elastikiyet kazandırmak.

3-Çözgü ipliğine kayganlık kazandırmak.

4-Statik elektriklenmeyi önlemek.

5-Çözgü ipliğinin yüzeyindeki lifleri iplik gövdesine yapıştırmak.

6-Çözgü ipliğinde düzgün ve esnek bir film tabakası oluşturmak.

7-Çözgü ipliği cinsine göre gereken nemi ipliğe kazandırmak.

8-okuma sırasında ipliklerin birbirlerine sürtünerek pamuklaşmasını önlemek. 

9-İmal edilecek kumaşın cinsine göre çözgü makinesinde çözgüsü yapılan çözgü leventlerinin birleştirilerek tek bir levent hâline getirmek.

10-Çözgü ipliklerini dokuma levendine optimum ve eşit gerginlikte sarmak.

11-Dokuma makinesinin randımanını ve kumaş kalitesini artırmak için çözgü ipliğinin özelliklerini iyileştirmek.

12-Haşıllamanın esas amacı dokuma işleminin yapılması sırasında çözgü kopuşlarını ortadan kaldırmak veya en aza indirmektir.

S.5. Haşıl flottesini hazırlamak için gerekli olan maddeler genel olarak kaç sınıf altında gruplandırılabilir ve bunlar nelerdir ?

C.5. 1-Yapıştırıcı maddeler,

2-Yumuşatıcı

3-Yağlayıcı maddeler, özel nedenlerle haşıla ilave edilen (yardımcı maddeler)

S.6. Haşıllama işlemi için kullanılacak ilk temel madde nedir?

C.6. Haşıllama işlemi için kullanılacak ilk temel madde normal sudur.

S.7.Haşıl flottesinde yapıştırıcı maddelerin amacı veya görevi nedir, açıklayınız?

C.7 Haşılda kullanıldığı miktar ve işlevleri bakımından büyük öneme sahiptir. Bu maddeler elyaf uçlarının birbirine tutunmasını sağlayarak iplik mukavemetinin artmasını sağlar.

S.8 Haşıl flottesinde yapıştırıcı maddelerden olan TABİİ NİŞASTALAR nelerdir?

C.8. Buğday, patates, mısır, pirinç nişastası gibi gruplara ayrılırlar.

S.9. Haşıl flottesinde yapıştırıcı maddelerden olan MODİFİYE / SUDA ÇÖZÜNÜR ) NİŞASTALAR nelerdir?

C.9.Bunlar suda kolay çözünen ve soğutulduğunda bozulmayan nişastalardır.

S.10- Haşıl flottesinde yapıştırıcı maddelerden olan ZAMKLARIN görevi nedir ?

C.10.Yapıştırıcı gücü fazla olan bu maddeler kısa elyaf kullanıldığında haşıl karışımına ilave edilir. Haşıl gidermede nişasta molekülerini kapladığından zorluk çıkarırlar. Bu yüzden az kullanılmaları uygundur. Temel haşıl maddeleri, makro molekülü film oluşturabilen ve liflere belirli yapıda, tutunma yeteneğine sahip olan doğal veya yapay maddeler olarak tanılanabilir.

S.11. Haşıl flottesinde YUMUŞATICI VE YAĞLAYICI maddelerin amacı veya görevi nedir, açıklayınız?

C.11.Çözgü ipliklerine kayganlı vererek tezgâhtaki sürtünmeleri azaltır.

S.12. Haşıl flottesinde yumuşatıcı maddelerden olan DONYAĞININ görevi nedir?

C.12.Hayvansal yağardan elde edilir. Hem yağlayıcı hem de yumuşatıcı etki gösterir.

S.13. Haşıl flottesinde yumuşatıcı maddelerden olan SABUNUN görevi nedir?

C.13.Yumuşatıcı olarak kullanılır. İpliklerin sürtünmesini azaltır.

S.14. Haşıl flottesinde yumuşatıcı maddelerden olan ZEYTİNYAĞININ görevi nedir?

C.14.Yağlayıcı ve yumuşatıcı özelliği vardır.

S.15. Haşıl flottesinde yumuşatıcı maddelerden olan PARAFİN MUMUNUN görevi nedir?

C.15.İpliğe kayganlık kazandırır.

S.16.Özel nedenlerle haşıla ilave edilen maddelerden olan KÖPÜK GİDERİCİLER hangi amaçtan dolayı kullanılır ve nelerdir?

C.16.Haşıl karışımında oluşabilecek köpüklenmeyi önlemek amacıyla kullanılırlar. Asetik asit, kalsiyum, çinko klorür ve benzeri kimyasal maddelerdir.

S.17. Özel nedenlerle haşıla ilave edilen maddelerden olan BOZULMAYI ÖNLEYİCİ MADDELER hangi amaçtan dolayı kullanılır?

C.17. Bu maddeler haşılı ve haşıllanmış çözgülerin küllenmesini ve bozulmasını önler.

S.18. Özel nedenlerle haşıla ilave edilen maddelerden olan SU ABSORBLAYICILAR hangi amaçtan dolayı kullanılır ve nelerdir?

C.18.Bu maddeler suyu emip haşılı tamamen kurumasını önler. Çinko klorür, kalsiyum klorür gibi tuzlardır.

S.19. Özel nedenlerle haşıla ilave edilen maddelerden olan HAŞIL MADDELERİNİN ERİMESİNİ VE KARIŞMASINI ÇABUKLAŞTIRAN MADDELER hangi amaçtan dolayı kullanılır ve nelerdir?

C.19.Bunlar sirke asidi, sülfürik asit, sodyum hidroksit, sodyum karbonat gibi maddelerdir. Yardımcı haşıl maddeleri arasında en fazla kullanılan vakslardır. Vakslar kurutuculardan çıkan haşıllı ipliğin statik elektriklenmesinin önlemesi için uygulanan maddelerdir. Vakslama işlemi sonucu ayrıca ipliklerin kayganlı özelliklerinin artması sağlanır. Vakslama sonucunda ipliklerde lamel arkasında boncuklanma, tarak arkasında pamuklanma ve temiz ağızlık açılmaması gibi istenmeyen durumlar engellenir.

Haşıl dokuma işlemi bittikten sonra kolayca sökülebilir özellikte olmalıdır, aksi takdirde bir sonraki terbiye işlemlerinde problem oluşturabilir.

S.20.Haşıl karışımında bulunması gereken özellikler nelerdir, maddeler halinde yazınız?

C.20.a-Yapışkanlık

b-Elastikiyet

c-Kayganlık

d-Nem alma

e-Bozulma ve ekşimeye karşı dayanıklılık

S.21. Haşıl karışımında bulunması gereken özelliklerden olan YAPIŞKANLIĞI açıklayınız?

C.21.Haşıl karışımından beklenen en önemli etken yapışkan olmasıdır. Genellikle bu etkiyi nişasta sağlar. Çok kuvvetli haşıl yapılması gerektiğinde haşılı içerisine bir miktar tutkal ilave edilir.

S.22. Haşıl karışımında bulunması gereken özelliklerden olan ELASTİKİYETİ açıklayınız?

C.22.Haşıl karışımı içerisinden geçirilen çözgü iplikleri kurutulur. Haşıllanmış çözgü ipliklerinin dokuma leventlerine sarılması esnasında çözgü ipliği üzerindeki kuru haşıl tabakasının dökülmemesi için haşıl karışımına esneklik kazandıracak, kırılganlığı önleyecek maddeler eklenir.

S.23. Haşıl karışımında bulunması gereken özelliklerden olan KAYGANLIĞI açıklayınız?

C.23.Haşılı ipliklerle çalışma esnasında sürtünme kuvvetlerine karşı kayganlık kazandırmak için haşıl karışımına bir miktar sabun, parafin vb. maddeler eklenir.Sabun ayrıca kumaş dokunduktan sonra da üzerindeki haşılı sökmek için yıkama işlemlerini kolaylaştırır.

S.24. Haşıl karışımında bulunması gereken özelliklerden olan NEM ALMAYI açıklayınız?

C.24.Tekstil ham maddeleri ile çalışma randımanının artması için belirli bir rutubetin olması zorunludur. Rutubet ipliğin esnekliğini ve mukavemetini artırır. Haşıllanmış ipliklerin üzerindeki film tabakası ortamdaki nemin ipliğe nüfuz etmesini engeller.

Bunun için haşıl karışımı içine bazı kimyasallar eklenerek çözgü ipliklerinin çalışılan ortamdaki nemden faydalanması sağlanır. Gliserin, kavrulmuş tuz, magnezyum klorür gibi maddeler bu amaç için kullanılır.Genelde nem alma için kullanılan madde gliserindir. Çünkü gliserin ipliklere aynı zamanda yumuşaklık ve esneklik kazandırır.

S.25. Haşıl karışımında bulunması gereken özelliklerden olan BOZULMAYA VE EKŞİMEYE KARŞI DAYANIKLILIĞI açıklayınız?

C.25.Haşıl karışımından dolayı çabuk bozulabilmektedir. Haşılı uzun süre bozulmadan korumak amacıyla haşıl içerisine genellikle çinko klorür, formalin ve fenol gibi maddeler karıştırılmaktadır.

S.26. Haşıl reçetesini hazırlarken önemli olan noktalar nelerdir?

C.26. 1-İplik ham maddesi (pamuk, polyester, rayon, yün veya karışımları)

2-İplik tüylülüğü

3-İplik yapısı (ring, open end vb.)

4-Kullanılan su tipi (taze veya geri kazanılmış)

5-Dokuma makinesi tipi ve hızı

6-İlave maddelerin % oranı

7-Çözgü ipliğinin yoğunluğu

8-Haşıl sökme işlemleri

9-Haşılın geri kazanımı ve enzim kullanımı

10-Haşıl makinesinin tasarımı ve tekne sayısı

11-Çevre ile ilgili sınırlamalar

12-Çözgü ve atkı ipliğinin numarası

13-Çözgü ipliğinin durumu (ham, boyanmış, yaş, kuru vb.)

14-Çözgü ve atkı sıklığı

15-Dokuma makinesinin cinsi ve hızı gibi parametreler göz önüne alınarak hazırlanır.

S.27. Haşıl pişirme kazanının özellikleri nelerdir ?

C.27. Haşıl kaynatma kazanları üretimi aksatmayacak uygun bir hacimde ve açık tip ise yüksek devirli olmalıdır.

Haşıl kaynatma kazanlarına haşıl maddelerinin ilavesi daima ağırlık miktarlarına göre az olandan çok olana doğru olmalıdır.

Çünkü yumuşatıcıların dışında miktarı az olan haşıl maddeleri haşıl filmini kuvvetlendirici maddelerdir ve suyu çok emerler.

Miktarı yüksek olan haşıl ana maddesi önce dökülür ise su hemen koyulaşacağından emme zor olur.

Böyle bir durumda ise haşıl kazanı içerisindeki karıştırıcı pervanelerin devri düşer. Pervane devrinin düşmesiyle haşıl flottesinde topaklanmalar oluşur.

Haşıl karışımını hazırlamak için kaynatma kazanı ile birlikte haşıl dinlendirme kazanı kullanılır.

Pişirme kazanı sürekli yüksek devirle karıştırıldığından haşıl karışımı içerisinde hava kabarcıkları oluşur.

Bu hava kabarcıklarının haşıl karışımı dinlendirilerek yüzeye çıkması sağlanır.

Eğer hava kabarcıkları giderilmezse ipliğe haşılla birlikte hava da emdirileceğinden dokumada pamuklanma oluşur.

S.28. Haşıl pişirme kazanının bakımı, temizlenmesinde ve dikkat edilecek hususlar nelerdir?

C.18.Haşıl pişirme kazanı temiz olmalıdır.

Termometre ve manometre düzgün çalışmalıdır.

Haşıl banyosuna konacak maddelerin oranı hassas olmalı ve kontrol altında tartım işlemi yapılmalıdır.

Haşıl miktarı ve kazan kapasitesine göre, kazana su ilavesi yapılmalıdır.

İlk önce nişasta olmak üzere, haşıl maddeleri sırayla azar azar ilave edilmelidir.

En az 15 dakika banyo karıştırılır.

Kazan sıcaklığı 60 dereceye yükseltilir, gerekli olduğunda sıcaklık 120 dereceye kadar artırılabilir.

Nişastanın tamamen açılması için bu sıcaklıkta 20–30 dakika karıştırılır.

Haşıl pompa ve borular yardımıyla haşıl teknesine taşınır.

Haşıl teknesinde banyoda kullanılan maddelerin yüzdesi, viskozite, sıcaklık ölçülür.

S.29. Haşıl makinesinde kullanılan kontrol aletleri nelerdir ve bunların görevi nedir?

C.29.Silindir sıcaklığını ölçen termometreler

Silindir baskılarını ölçen monometreler

Makine hızını ölçen takometreler

Çıkış rutubetini ölçen takstometreler

Buhar basıncını ölçen manometreler

Haşıl teknesi sıcaklığını ölçen termometreler

Haşıl vizkozitesini ölçen vizkozimetreler

Haşıllı ipliğin uzama oranını ölçen aparat

Nemliliği ölçmek için higrometre

Çözgü uzunluğunu ölçmek için metre sayaçları

S.30. Haşıl kaynatma kazanında haşıl kaynatmayı anlatınız?

C.30.Yeni haşıl banyosu hazırlanmadan önce pişirme kazanı temizlenir. Temizleme işlemi pişirme kazanına su alınıp karıştırıcı çalıştırılarak yapılır. Temizleme suyu tahliye boruları yardımıyla boşaltıldıktan sonra haşıl banyosunu hazırlamak üzere kazana reçetede belirtilen miktarda su alınır. Yapay haşıl maddeleri tek başına kullanılacaksa haşıllama flottesinin hazırlanması kolaydır. Genellikle haşıllama maddesini hesaplanmış miktarda suyla birlikte karıştırarak 60–80ºC’ye kadar ısıtmak yeterlidir.

Genellikle büyük ölçekli işletmelerde aşırı yoğunluktan veya ikiden fazla haşıl makinesi bulunan işletmelerde sürekli hazırlanmış haşıl maddesi ihtiyacı vardır. Böyle işletmelerde makinenin sayısı kadar veya daha fazla haşıl kaynatma ve dinlendirme kazanı bulunmalıdır. Ayrıca her bir grup haşıl kaynatma ve dinlendirme kazanı haricinde bir de haşılın yedekte bulundurulduğu besleme kazanı mevcuttur. Haşıl bu kazanlarda istenilen derecede sıcaklıkta ve kıvamının değişmemesi için mikserler ile karıştırılarak yedeklenmiş bir pozisyonda özelliklerini muhafaza etmektedir.

Nişasta içeren haşıl flottelerinin hazırlanmasında ise önce nişasta tozu karıştırarak soğuk suya dökülür, kullanılıyorsa sentetik haşıl maddesi de ilave edilir. Kazanın içerisine doğrudan buhar gönderilerek kaynatma yapılır.

S.31. Haşıl konsantrasyonu ne demektir?

C.31. 100 kg haşıl karışımında kullanılan kuru katı madde miktarının kg cinsinden değeridir. Refraktometre ile ölçülür.

S.32. Haşıl viskozitesi ne demektir, açıklayınız?

C.32. Haşılın akışkanlık direncidir.

Viskozimetre ile ölçülür.

Viskozite fazla ise akışkanlığı azalır.

Viskozite haşıl flottesinin konsantrasyonuna bağlıdır.

Düşük bir konsantrasyon düşük bir viskozite verir.

Dolayısıyla haşıl alma da düşük olur.

Bu nedenle haşıllama işleminde kullanılacak haşıl flottesinin konsantrasyonu çok iyi bir şekilde ayarlanmalıdır.

Bu şartlar dikkate alındığı takdirde haşılın viskozitesi tüm haşıllama işlemi boyunca sabit tutulabilir.

Manometre ile haşıl kazanının iç basıncı ölçülür ve sabit kalmasının sağlanması için kontrol altında tutulur.

Haşıl kaynatma, dinlendirme ve yedeklenme işlemlerinin yapıldığı işletmelerde kullanılan modern bilgisayar sistemleri ile istenen sıcaklık basınç ve benzeri değerler çok kolay bir şekilde değiştirilebilmekte ve kontrol altında tutulabilmektedir.

Haşıl kaynatma ve dinlendirme sıcaklıkla aynı değildir.

Haşıl kaynatma için daha yüksek bir sıcaklığa ihtiyaç vardır.

Bu değere basınç yardımıyla ulaşılmaktadır.

Dinlendirme için ise yine kazanın sıcaklık değeri belirli bir değerde tutulmalı ayrıca viskozitesi içinde sürekli katılaşmaları önlemek amaçlı haşıl maddesi karıştırılmalıdır.

İşletmelerde kullanılan bilgisayar otomasyon sistemleri ile haşıl kaynatma, haşıl dinlendirme, haşıl besleme (Büyük işletmelerde yedek olarak kullanılır.), haşıl maddelerinin stok kontrolü tüketim bilgileri ve benzeri tüm işlemler haşıl dairesinde yapılan çalışmalar oto kontrol altında yapılmaktadır. Özellikle kullanılan haşıl maddelerinin takibinin yapılması işletme için gereken ham madde ihtiyacının da anında tespit edilmesi zaman kaybını önlemektedir. Ayrıca haşıl hazırlama kısmında kaynatma, dinlendirme ve besleme kısımlarında kullanılan sıcaklık, basınç ve diğer bilgilerin kontrolünün yapılaması kolaylığı sunmaktadır.

S.33. Haşıl banyosu hazırlanıp dinlendirme kazanına gönderildikten sonra yapılan kontroller nelerdir?

C.33. Haşıl konsantrasyonu ve Haşıl viskozitesi.

S.34. Haşıl makinesinin ana elemanları nelerdir, maddeler halinde yazınız?

C.34.a-Haşıl sehpası

b-Haşıl teknesi

c-Sıkma silindirleri

d-Kurutma bölgesi

e-Çapraz çubuklar

f-Haşıl tarağı

g-Levende alma

S.35. Haşıl makinesinin ana elemanlarından olan HAŞIL SEHPASINI anlatınız?

C.35.Haşıl sehpasına çözgü salma bölgesi de denir.

Haşıllanacak çözgü iplikleri sabit bir ende ve sayıda çözgü makinesinde ham leventlere sarılır.

Hazırlanmış olan bu leventler tek tek haşıllanarak daha sonra birleştirilebilir ya da hepsi birden haşıllanarak tek bir levent hâlinde sarılabilir.

Leventlerden sağılan ipliklerin eşit gerilim altında, birbirine paralel olarak ve karışmadan haşıl teknesine sevk edilmesi gerekir.

Değişen levent çapına göre gerilimin ayarlanması regülâtörler ile sağlanır.

S.36. Haşıl makinesinin ana elemanlarından olan HAŞIL TEKNESİNİ anlatınız?

C.36.Haşıl karışımının içinde bulunduğu ve çözgü ipliklerinin haşıllandığı kısımdır.

Bir ön tekne ile içice geçmiş ikinci bir tekneden oluşur (Eski makinelerde tek tekne bulunur.).

Haşıl teknesinde çözgü ipliklerini daldıran, yönlendiren ve fazla haşılı sıkan silindirler bulunur.

İpliğin özelliğine göre tek veya çift daldırma yapılabilir.

Bazı makinelerde ise çözgü iplikleri haşıl teknesine daldırılmayıp silindirlerin bir kısmı haşıla daldırılıp bir kısmı çözgülerle temas ederek haşıl işlemi yapılabilir.

Bu bölüm yağ işlem bölümüdür.

Bu nedenle haşıl teknesi paslanmaz çelikten üretilir.

Çözgü salma bölgesinden gelen çözgü iplikleri teknede bulunan haşıl banyosuna sevk silindirleri vasıtasıyla iletilir.

Çözgü iplikleri daldırma silindirlerinin altından geçerek sıkma silindirlerine sevk edilir. Yüksek çözgü sıklıklarında veya çok sayıda çözgü olması hâlinde iyi bir haşıl alma sağlamak için çözgü ipliklerini ayırmak gerekir.

Bu durumda iplikler haşıl teknesinde iki ayrı daldırma silindirinden ayrı ayrı geçirilir.

Diğer bir seçenek ise iki adet haşıl teknesi kullanmaktır.

Tek tekneli haşıl makineleri kalın ve fazla tel sayısına sahip çözgüler için uygun değildir.

Daldırma silindirlerinde bir önemli nokta da batırma derinliğidir.

İpliklerin haşıl banyosu içinden geçiş zamanı batırma derinliğine ve makine hızına bağlıdır.

Örneğin 50 m/dk hızda 70 cm derinlikte çözgünün haşıl banyosuyla teması 0.84 sn.dir. Flottede kalma zamanı arttıkça ıslanma artar.

Haşıl banyosunun ;

%R (konsantrasyon)

PH

T(sıcaklık)

Viskozite değerleri

Hassas olarak kontrol edilmelidir. Tekne cidardan ve banyo içinden olmak üzere ısıtma tertibatı tarafından iki şekilde ısıtılır.

Ayrıca tekne üzerinde haşıl seviyesini sürekli kontrol eden haşılın daima aynı seviyede kalmasını sağlayan algılayıcı pnömatik sensör bulunur. Teknedeki haşıl banyosu daim sırasında mümkünse filtre edilmeli ve devridaimden gelen banyo direkt olarak çözgü ile temas ettirilmemelidir.

Cuma, 04 Ekim 2019 10:01

Numune kumaş dokuma soruları 1

Yazan

 

...

S.1-Kumaş analizi ne demektir, açıklayınız?

C.1-Bir kumaşın üretilmesi, dokunacağı ipliklerin sağlanmasından kumaşın dokunarak depoya sevk edilmesine kadar yapılan birçok işlemi kapsar. Üretime geçmeden önce kumaşın tasarlanması ya da mevcut bir numune kumaşın analizi yapılarak kumaşın dokunabilmesi için ihtiyaç duyulan verilerin bulunması gerekir. Kumaşın analizinde amaç numune kumaşın aynısını ya da ona en yakın özellikte kumaş üretimi için gereken bilgilere ulaşmaktır.

Örnek bir kumaş parçasından faydalanarak, aynı kumaşı ya da örnek kumaş özelliklerine en yakın kumaşı elde edebilmek için, kumaşın tahlil edilerek hesaplamaların yapılması ve örgüsünün tespit edilmesi işlemidir.

 

S.2-Bezayağı örgülü standart kumaşlar nelerdir, maddeler halinde isimlerini yazınız?

C.-2-

A-Patiska

B-Mermerşahi

C-Kaputbezi

Ç-Tülbent

D-Basma

E-Poplin

F-Branda bezi

G-Pazen

H-Çuha

I-Tergal

İ-Organze

J-Tafta

K-Alpaka

 

S.3- Dimi örgülü standart kumaşlar nelerdir, maddeler halinde isimlerini yazınız?

C.3-

A-Gabardin

B-BlueJean

C-Diril

Ç-Kaşe

D-Şayak

E-Bleyzer

F-Gabardin

G-Tartan

H-Lastikotin

I-Kaşmir

İ-Gabardin Pantolonluk

J-Oduncu Gömlekliği

 

S.4- Saten örgülü standart kumaşlar nelerdir, maddeler halinde isimlerini yazınız?

C.4-

A-Saten (Pamuk)

B-Güneşlik Saten

C-Yorganlık Saten

Ç-Saten (İpek)

D-Atlas

 

S.5-24/1 Ne iplik ne demektir, açıklayınız?

C.5-İplik numarası 24,Numara İngiliz pamuk ve tek kattır.

 

S.6-48/2 Nd iplik ne demektir, açıklayınız?

C.6-İplik numarası 24 Nd ve iki adet 48 numara ipliğin katlanarak bükülmesinden meydana gelen iplik.

 

S.7.70/36 PES Nd İplik ne demektir, açıklayınız?

C.7-70 Nd ve 36 flamentten meydana gelmiştir.

 

S.8-Kumaş analizinde kullanılan araç ve gereçler nelerdir, maddeler halinde yazınız?

C.8-Lup, hassas terazi, analiz iğnesi, desen kâğıdı, makas, cetvel, kumaş kesim aleti, kalem, cımbız.

 

S.9-Kumaş analizinde işlem sırasını maddeler halinde yazınız?

C.9-

A-Kumaşın tersi veya yüzünün belirlenmesi.

B-Kumaşın çözgü ve atkı yönünün belirlenmesi.

C-Kumaş gramajının bulunması.

D-İplik cinsinin belirlenmesi.

E-İplik numarasının bulunması.

F-Atkı ve çözgü sıklıklarının belirlenmesi.

G-Çözgü ve atkı raporunun belirlenmesi.

H-Örgünün tespit edilmesi, tahar ve armür planlarının çizilmesi.

I-Enden ve boydan çekmenin testpiti.

İ-Tarak eninin hesaplanması.

J-Tarak numarasının, toplam çözgü tel sayısının ve dişten geçen tel sayısının bulunması, çözgü ve atkı ağırlığının bulunması.

K-Kumaş ağırlığının bulunması.

 

S.10-Desen kâğıdında boş kare neyi ifade etmektedir, açıklayınız?

C.10-Atkı ipliğini ifade etmektedir yani atkı ipliği çözgü ipliğinin üzerinden geçmektedir.

 

S.11- Desen kâğıdında dolu kare neyi ifade etmektedir, açıklayınız?

C.11-Çözgü ipliğini ifade etmektedir yani çözgü ipliği atkı ipliğinin üzerinden geçmektedir.

 

S.12-Uzunluk birim sisteminde numaralanan iplikler nelerdir?

C.12-Numara metrik, Numara İngiliz pamuk, Numara İngiliz Kamgarn, Numara İngiliz Ştrayhgarn, Numara Fransız.

 

S.13- Ağırlık birim sisteminde numaralanan iplikler nelerdir?

C.13-Numara denye, Numara tex, Numara Skoç

 

S.14-1 Numara metrik iplik ne demektir, açıklayınız?

C.14-1000 metresi 1000 gram gelen iplik 1 Numara metriktir.

 

S.15-1 Numara İngiliz Pamuk iplik ne demektir, açıklayınız?

C.15-768 metresi 453,6 gram gelen iplik demektir.

 

S.16-1 Numara denye iplik ne demektir, açıklayınız?

C.16-9000 metresi 1000 gram gelen iplik demektir.

 

S.17-Uzunluk birim sistemi ile Ağırlık birim sistemi arasında ne fark vardır, açıklayınız?

C.17-

Uzunluk birim sisteminde, uzunluk değişken, ağırlık sabittir.

Ağırlık birim sisteminde ağırlık değişken, uzunluk sabittir.

 

S.18-Tekstil yüzeyleri nelerdir, maddeler halinde yazınız?

C.18-

A-Örme Yüzeyler

B-Dokuma Yüzeyler

C-Dokusuz Yüzeyler

 

S.19-Ana örgüler nelerdir?

C.19-Bezayağı, Dimi ve Saten.

 

S.20-Bezayağı Örgüsünden Türetilen Örgüler nelerdir?

C.20-Rips ve Panama.

 

S.21-Rips Örgüsü çeşitleri nelerdir?

C.21-Çözgü ripsi, atkı ripsi, meyilli rips, desenli (karışık) rips, kauçuk rips örgüleri.

 

S.22-Dokuma kumaşları sınıflandırınız?

C.22-

A-Normal kumaşlar (gömleklik, pantolonluk vs.)

B-İlmekli dokuma kumaşlar (havlu, kadife)

C-Üç eksenli dokuma kumaşlar (endüstriyel amaçlı)

D-Çok fazlı dokuma makinalarında üretilen kumaşlar (çuvaltorba)

E-Döner gücü sistemiyle dokunan kumaşlar (Leno örgüler)

 

S.23-Örme kumaşları sınıflandırınız?

C.23-

A-Atkılı örme kumaşlar (düz ve yuvarlak örme makinalarında üretilen kumaşlar)

B-Çözgülü örme kumaşlar (çözgü otomat, raşel, kroşet makinalarında üretilenler)

S.24-Dokusuz yüzeyleri sınıflandırınız?

 

C.24-

A-Dikişli örme tekniği ile üretilen kumaşlar.

B-Tafting yüzeyler.

C-Yapıştırma yöntemi ile elde edilen yüzeyler.

D-Sabitleştirilmiş tülbent (Nonwowen).

E-Kaplama maddesinin bir tekstil yüzeyinin kaplanmasıyla elde edilen yüzeyler.

 

S.24-İplik numarasının tespitinde kullanılan formül nedir?

C.24-N=U/A.

 

S.25-Analiz edilecek kumaş numunesinde çözgü ve atkı ipliklerinin hangileri olduğu tespit edildikten sonra, kumaşın eni 5 cm ve kumaşın boyu 5 cm olacak şekilde kesilmiştir.

a)10 adet çözgü ipliği kumaştan çıkarılarak hassas terazide tartılmıştır.1.50 gram gelmiştir. Bu çözgü ipliğinin numarası kaç Nm’tir?

b) 10 adet Atkı ipliği kumaştan çıkarılarak hassas terazide tartılmıştır.2.50 gram gelmiştir. Bu Atkı ipliğinin numarası kaç Nm’tir?

C.25-

a) ÇİPNO = 0,5 mt /1,5 gr = 0,3 Nm

b) AİPNO = 1,5 mt / 2,5 gr 

 

 

Çarşamba, 09 Ekim 2019 14:31

Dokuma desinatörlüğü soruları 4

Yazan

 

...

 

S.1-Kumaş analizi ne demektir, açıklayınız?

 

C.1-Bir kumaşın üretilmesi, dokunacağı ipliklerin sağlanmasından kumaşın dokunarak depoya sevk edilmesine kadar yapılan birçok işlemi kapsar. Üretime geçmeden önce kumaşın tasarlanması ya da mevcut bir numune kumaşın analizi yapılarak kumaşın dokunabilmesi için ihtiyaç duyulan verilerin bulunması gerekir. Kumaşın analizinde amaç numune kumaşın aynısını ya da ona en yakın özellikte kumaş üretimi için gereken bilgilere ulaşmaktır.

Örnek bir kumaş parçasından faydalanarak, aynı kumaşı ya da örnek kumaş özelliklerine en yakın kumaşı elde edebilmek için, kumaşın tahlil edilerek hesaplamaların yapılması ve örgüsünün tespit edilmesi işlemidir.

 

S.2-Bezayağı örgülü standart kumaşlar nelerdir, maddeler halinde isimlerini yazınız?

 

C.-2-

 

A-Patiska

B-Mermerşahi

C-Kaputbezi

Ç-Tülbent

D-Basma

E-Poplin

F-Branda bezi

G-Pazen

H-Çuha

I-Tergal

İ-Organze

J-Tafta

K-Alpaka

 

S.3- Dimi örgülü standart kumaşlar nelerdir, maddeler halinde isimlerini yazınız?

 

C.3-

 

A-Gabardin

B-BlueJean

C-Diril

Ç-Kaşe

D-Şayak

E-Bleyzer

F-Gabardin

G-Tartan

H-Lastikotin

I-Kaşmir

İ-Gabardin Pantolonluk

J-Oduncu Gömlekliği

 

S.4- Saten örgülü standart kumaşlar nelerdir, maddeler halinde isimlerini yazınız?

 

C.4-

 

A-Saten (Pamuk)

B-Güneşlik Saten

C-Yorganlık Saten

Ç-Saten (İpek)

D-Atlas

 

S.5-24/1 Ne iplik ne demektir, açıklayınız?

 

C.5-İplik numarası 24,Numara İngiliz pamuk ve tek kattır.

 

S.6-48/2 Nd iplik ne demektir, açıklayınız?

 

C.6-İplik numarası 24 Nd ve iki adet 48 numara ipliğin katlanarak bükülmesinden meydana gelen iplik.

 

S.7.70/36 PES Nd İplik ne demektir, açıklayınız?

 

C.7-70 Nd ve 36 flamentten meydana gelmiştir.

 

S.8-Kumaş analizinde kullanılan araç ve gereçler nelerdir, maddeler halinde yazınız?

 

C.8-Lup, hassas terazi, analiz iğnesi, desen kâğıdı, makas, cetvel, kumaş kesim aleti, kalem, cımbız.

 

S.9-Kumaş analizinde işlem sırasını maddeler halinde yazınız?

 

C.9-

A-Kumaşın tersi veya yüzünün belirlenmesi.

B-Kumaşın çözgü ve atkı yönünün belirlenmesi.

C-Kumaş gramajının bulunması.

D-İplik cinsinin belirlenmesi.

E-İplik numarasının bulunması.

F-Atkı ve çözgü sıklıklarının belirlenmesi.

G-Çözgü ve atkı raporunun belirlenmesi.

H-Örgünün tespit edilmesi, tahar ve armür planlarının çizilmesi.

I-Enden ve boydan çekmenin testpiti.

İ-Tarak eninin hesaplanması.

J-Tarak numarasının, toplam çözgü tel sayısının ve dişten geçen tel sayısının bulunması, çözgü ve atkı ağırlığının bulunması.

K-Kumaş ağırlığının bulunması.

 

S.10-Desen kâğıdında boş kare neyi ifade etmektedir, açıklayınız?

 

C.10-Atkı ipliğini ifade etmektedir yani atkı ipliği çözgü ipliğinin üzerinden geçmektedir.

 

S.11- Desen kâğıdında dolu kare neyi ifade etmektedir, açıklayınız?

 

C.11-Çözgü ipliğini ifade etmektedir yani çözgü ipliği atkı ipliğinin üzerinden geçmektedir.

 

S.12-Uzunluk birim sisteminde numaralanan iplikler nelerdir?

 

C.12-Numara metrik, Numara İngiliz pamuk, Numara İngiliz Kamgarn, Numara İngiliz Ştrayhgarn, Numara Fransız.

 

S.13- Ağırlık birim sisteminde numaralanan iplikler nelerdir?

 

C.13-Numara denye, Numara tex, Numara Skoç

 

S.14-1 Numara metrik iplik ne demektir, açıklayınız?

 

C.14-1000 metresi 1000 gram gelen iplik 1 Numara metriktir.

 

S.15-1 Numara İngiliz Pamuk iplik ne demektir, açıklayınız?

 

C.15-768 metresi 453,6 gram gelen iplik demektir.

 

S.16-1 Numara denye iplik ne demektir, açıklayınız?

 

C.16-9000 metresi 1 gram gelen iplik demektir.

 

S.17-Uzunluk birim sistemi ile Ağırlık birim sistemi arasında ne fark vardır, açıklayınız?

 

C.17-

Uzunluk birim sisteminde, uzunluk değişken, ağırlık sabittir.

Ağırlık birim sisteminde ağırlık değişken, uzunluk sabittir.

 

S.18-Tekstil yüzeyleri nelerdir, maddeler halinde yazınız?

 

C.18-

A-Örme Yüzeyler

B-Dokuma Yüzeyler

C-Dokusuz Yüzeyler

 

S.19-Ana örgüler nelerdir?

 

C.19-Bezayağı, Dimi ve Saten.

 

S.20-Bezayağı Örgüsünden Türetilen Örgüler nelerdir?

 

C.20-Rips ve Panama.

 

S.21-Rips Örgüsü çeşitleri nelerdir?

 

C.21-Çözgü ripsi, atkı ripsi, meyilli rips, desenli (karışık) rips, kauçuk rips örgüleri.

 

S.22-Dokuma kumaşları sınıflandırınız?

 

C.22-

 

A-Normal kumaşlar (gömleklik, pantolonluk vs.)

B-İlmekli dokuma kumaşlar (havlu, kadife)

C-Üç eksenli dokuma kumaşlar (endüstriyel amaçlı)

D-Çok fazlı dokuma makinalarında üretilen kumaşlar (çuvaltorba)

E-Döner gücü sistemiyle dokunan kumaşlar (Leno örgüler)

 

S.23-Örme kumaşları sınıflandırınız?

 

C.23-

 

A-Atkılı örme kumaşlar (düz ve yuvarlak örme makinalarında üretilen kumaşlar)

B-Çözgülü örme kumaşlar (çözgü otomat, raşel, kroşet makinalarında üretilenler)

 

S.24-Dokusuz yüzeyleri sınıflandırınız?

 

C.24-

 

A-Dikişli örme tekniği ile üretilen kumaşlar.

B-Tafting yüzeyler.

C-Yapıştırma yöntemi ile elde edilen yüzeyler.

D-Sabitleştirilmiş tülbent (Nonwowen).

E-Kaplama maddesinin bir tekstil yüzeyinin kaplanmasıyla elde edilen yüzeyler.

 

S.24-İplik numarasının tespitinde kullanılan formül nedir?

 

C.24-N=U/A.

 

S.25-Analiz edilecek kumaş numunesinde çözgü ve atkı ipliklerinin hangileri olduğu tespit edildikten sonra, kumaşın eni 5 cm ve kumaşın boyu 5 cm olacak şekilde kesilmiştir.

a)10 adet çözgü ipliği kumaştan çıkarılarak hassas terazide tartılmıştır.1.50 gram gelmiştir. Bu çözgü ipliğinin numarası kaç Nm’tir?

b) 10 adet Atkı ipliği kumaştan çıkarılarak hassas terazide tartılmıştır.2.50 gram gelmiştir. Bu Atkı ipliğinin numarası kaç Nm’tir?

 

C.25-

 

  1. a) ÇİPNO = 0,5 mt /1,5 gr = 0,3 Nm
  2. b) AİPNO = 1,5 mt / 2,5 gr = 0,6 Nm

S.26-Numune dokuma tezgâhında meydana gelebilecek hatalar nelerdir?

 

C.26-

1-Tahar yanlış yapılırsa kumaşın deseni elde edilmez.

2-Çerçeve alt yayları tomruk tarafına bakacaktır. Ters ise çerçeveler tomruktan hareket almaz.

3-İpliklerin çapraza alma işlemi hatalı ise ve tezgâha yerleştirildiğinde hatalı ise hangi ipliğin önce taharının yapılacağı karışır ve iplikler çözgü levendinden karışık gelir. İpliklerde gerginlik farkı olur. Yani iplikler birbirinin altından üstünde geçer. Bu da ipliğin sık sık kopmasına neden olur.

4-Tarak ortalaması doğru yapılmaz ise çözgü iplikleri kumaş levendine parelel gelmez ve dokumayı zorlaştırır.

5-Çözgü iplikleri gücü taharı ve tarak taharı yapılırken yeterli uzunlukta kumaş köprüsüne kadar ve kumaş levendine bağlanacak uzunlukta olmalıdır.

6-kumaş levendine çözgü iplikleri kalba halinde ( belirli sayıda ) dışta içeriye doğru aynı gerginlikte bağlanmalıdır.

7-Çerçevelere düşen gücü teli toplam çözgü tel sayısına göre yapıldıktan sonra, gücü telleri her çerçeve düzgün takılmalıdır. Gücü telleri çapraz takılmamalıdır.Çerçeve üst ve alt demirlerinde gücü telleri rahat hareket etmelidir.

8-Tarak dişinin her birinden belirtilen sayıda çözgü teli geçirilecektir. Herhangi bir dişten çözgü teli geçmez ise, kumaşın boyunda boyuna doğru çözgü ipliği hatası olur.

9.Tezgâhta çözgü ipliği koptuğu zaman, kopan iplik bağlanır. İlgili çerçevenin gücü gözünden ve tarak dişinden geçirilir.

 

S.27-Kumuşın tersinin ve yüzünün tespit edilmesinde dikkat edilecek noktalar nelerdir?

 

C.27.

 

A-Kumaşın yüzünün bulunmasında bazı tür kumaşlara ilk bakıldığında tersinin veya yüzünün tespiti zordur. Kumaşın yüzünü belirlemek için detaylı olarak incelenmesi gerekir. Kumaşın yüzü tespit edilirken aşağıdaki özelliklere dikkat edilmelidir:

B-Kumaş apreli ise yüzündeki tüyler azdır veya yoktur. Kumaş yüzüne genellikle daha iyi apre verilmiştir.

C-Kullanıcı açısından ön plana çıkan gösterişli taraf kumaşın yüzüdür.

D-Kumaş yüzünde yüzey elyafları daha iyi bir şekilde kesilmiş ya da gaze edilmiştir.

E-Baskı ile renklendirilen kumaşlarda desen kumaş yüzünde daha nettir.

F-Kumaş iki farklı cins iplikle dokunmuş ise kaliteli ve pahalı iplik kumaşın ön yünde kullanılır.

G-Verilen numune kumaşta renk efektleri bulunuyorsa ön yüzde efektler daha belirgindir. Boyanan kumaşların ön yüzü yeni iken daha parlaktır.

 

S.28-Elinizde bulunan analiz edilecek kumaşı 10 cm en ve 10 cm boy olacak şekilde kestiniz ve tarttınız 0.20 gram geldi. Buna göre kumaşın;

A-Metrekare ağırlığı kaç gramdır?

B-Metre tül ağırlığı kaç gramdır?

 

C.28-

 

 

014kumasan

 

 

015kumasan

 

A-10x10 = 100 cm kare

100 cm kare = 0,01 metre kare

0,01 metre karesi 0,20 gram ise

1 metre karesi 20 gram olur.

B-0.01 metre karesi 0,20 gram gelirse

1,4 metre karesi 28 gram gelir.

 

S.29-Numune dokuma tezgâhında numune kumaş dokunacaktır. Numune olarak dokunacak kumaşın çözgü tel sayısı 150 teldir. Örgüsüne göre taharı 15 çerçeve olup sıra tahardır. Buna göre her çerçeveye kaç adet gücü teli konulmalıdır?

 

C.29- Her çerçeveye 10 adet gücü teli konulmalıdır.

 

S.30-

 

 

020kumasan

 

 

Yukarıdaki tabloda 10 adet çözgü ipliğinin kıvrımlı ve gerdirilmiş uzunlukları görülmektedir. Kıvrımlı çözgü ipliğinin ortalama uzunluğu 5 cm ve gergin haldeki çözgü ipliğinin ortalama uzunluğu 5,4 cm ‘dir. Buna göre çözgü ipliğinin çekme %’si nedir?

C.30-

 

S.31-Velilen bir numune kumaşın çözgü ve atkı ağırlığını nasıl bulursunuz, açıklayınız?

 

C.31-

 

Çözgü ve Atkı ağırlıklarının bulunması

1 metre kumaşta bulunan çözgü ve atkı ipliklerinin ağırlığının hesaplanmasıdır. Çözgü ve atkı ağırlığı hesaplanırken iplik numarasının numara metrik cinsinden değeri kullanılır. Atkı ağırlığı hesaplanırken tarak eni metre cinsinden alınır.

Çözgü Ağırlığı = Toplam Çözgü Tel Sayısı x 100 / Çözgü İplik Numarası ( 100-Dokumada uzunluktan çekme % )

Atkı Ağırlığı = 1 cm.deki Atkı Tel Sayısı x 100 x Tarak Eni /Atkı İplik Numarası

 

S.32-Kumaş analizinde dikkat edilmesi gereken hususlar nelerdir ?

 

C.32-

>>>>> Kumaş örgüsünün bulunması için analiz işlemine geçmeden önce kumaşın bilinen klasik bir örgüde olup olmadığına bakılır. Eğer yalnızca bakmakla örgüyü tanıyamamışsak lupla örgü incelenerek örgü biçimi bulunmaya ya da hiç olmazsa tahmin edilmeye çalışılır. Örgü büyüklüğü saptandıktan sonra örgü analizine geçilir.

>>>>> Elimizdeki kumaş numunesi küçükse örgü analizine geçmeden kumaşın kesilmesini ya da kumaştan iplik çekilmesini gerektirerek küçülmesine yol açmayan analiz işlemleri yapılmalıdır.

>>>>> Kumaş ağırlığı kumaşın önemli bir özelliği olduğu için bu ölçüm ve hesapların dikkatle yapılması gerekir.

>>>>> Kumaşın gramajını bulduktan sonra kumaşın atkı ve çözgü yönünde kesişen iki kenarından bazı iplikler çıkarılarak 3-4 mm genişliğinde bir saçak yapılır. Uygun kenarlar sol ve üst kenarlardır

>>>>> Atkı ve çözgü sıklığı 1 cm² alanı büyüten ve lup adı verilen büyüteçle en doğru şekilde bulunur. Bu yapılırken lupun dikdörtgen kenarları kumaşın atkı ve çözgü yönüne paralel konur ve örgü üzerinden 1 cm uzunluğa giren iplikler sayılır.

>>>>> Eğer örgü, ipliklerin sayılmasına güçleştirecek kadar karışıksa o zaman kumaşın uygun kenarı bir cetvel üzerine paralel konularak cımbızla veya büyüteçle kumaş kenarındaki iplikler saçak kısmında sayılır.

>>>>> Bu da zor ise o zaman yapılacak şey kumaş üzerinde ipliklere paralel olarak işaretlenen iki çizgi arasındaki uzaklığı ölçtükten sonra aradan çekilen iplikleri saymak olacaktır.

>>>>> Kumaşın iki kenarında saçak yapıldıktan sonra birçok kumaşta atkı ve çözgü yönünde dizayn büyüklüğünü belirlemek ve atkı çözgü ipliklerinin diziliş sırasını ve renk planını saptamak mümkündür. Takviyeli, ekstra iplikli ve çift kat kumaşlarda bu çok zor olabilir. Zorluk çekildiği durumlarda bu iş dikkatli bir şekilde iplik çekilerek yapılmalıdır.

>>>>> Analizi yapılacak olan kumaştan numune alımında, kumaşın renk raporu ve desen özelliklerini bütünüyle kapsayacak şekilde olmasına dikkat edilmelidir.

>>>>> Analiz esnasında kumaştan sökülen çözgü ve atkı iplikleri ayrı ayrı karıştırmayacak şekilde saklanmalıdır. Ayrılan bu iplikler iplik cins ve numaralarının tespitinde kullanılmalıdır.

 

S.33-Çözgü ve Atkı sıklığı nasıl bulunur, açıklayınız?

 

C.33-Çözgü ve atkı sıklığı 1 cm’deki çözgü ve atkı tel sayısını ifade eder. Kenarları saçaklandırılmış numune kumaşın lup yardımıyla 1 cm’deki atkı ve çözgü ipleri sayılarak kumaşın üzerindeki iplik sıklıkları tespit edilir. Bu işlem sırasında lupun kare şeklindeki boşluğu, atkı ve çözgü iplikleri hizasına gelecek şekilde yerleştirilmeli ve sayma işlemi bitene kadar yeri değiştirilmemelidir.

 

S.34- Çözgü ve atkı raporu nasıl belirlenir, açıklayınız?

 

C.34-

Dokuma kumaşlarda farklı görünümler elde etmek için dokuma örgülerinin yanında farklı cins, yapı ve renklerde ipliklerde kullanılır. Bu ipliklerin çözgü ve atkıdaki sırası ve sayısı bir rapor olarak tablo üzerinde gösterilir.

Verilen numune kumaş üzerinde renkli iplikler incelenerek renk raporları tespit edilir. Tespit edilen çözgü ve atkı renk raporunu oluşturan iplikler lup ve analiz tığı kullanılarak sayılır ve tabloya işaretlenir. Çözgü renk raporu planı gösterilirken kenar çözgü iplikleri de gösterilmelidir. Ekose ve pano desenli kumaşlarda rapor, kumaş kenarına eşit mesafede olacak şekilde ortalanmalıdır. Bunun için çözgü renk raporu planı yapıldıktan sonra istenen toplam çözgü tel sayısında kaç renk raporu olacağı hesaplanır. Çözgü raporu tam sayı çıkmaz ise tam sayı, rapor sayısı kabul edilir ve hesaplamalar buna göre yapılır.

 

S.35- Verilen kumaş numunesinin örgüsü, nasıl bulunur, açıklayınız?

C.35-

Kumaş örgüsü tespit edilirken iplikler ya çözgüden ya da atkıdan sökülerek ipliklerin altta veya üstte olma durumlarına dikkat edilir. Her iki hâlde de başlangıç noktası belirlenmesi gerekir. Başlangıç noktasının tespitinde ya bir efekt ipliği seçilir ya da saçak yapılan ipliklerden belirli bir miktarı kesilerek başlangıç noktası oluşturulur. Atkı ve çözgüden sökerek örgü hareketlerinin tespitinde değişmeyen tek kural, çözgü iplerinin üstte olduğu durumlarda desen kâğıdına işaretleme yapılmasıdır ve dolu olarak ifade edilir. Atkı ipliklerinin çözgü ipliklerinin üstünde olduğu durumlarda desen kâğıdına işaretleme yapılmaz ve boş olarak ifade edilir.

 

S.36-Verilen kumaş numunesinde örgünün bulunması için çözgü ipliğinin veya atkı ipliğinin sökülmesi hangi hallerde olur, açıklayınız?

 

C.36-

Çözgü ipliğinin sökülmesi: Çözgü sıklığı fazla olan kumaşlarda ve çözgü renk raporunun küçük olduğu durumlarda çözgü ipliğinin sökülmesi tercih edilir.

Atkı ipliğinin sökülmesi: Kumaşta atkı sıklığı çözgü sıklığından fazla ise ve kumaşın atkı yönünde örgü yolları bulunuyorsa atkı ipliğinin sökülmesi tercih edilir.

 

S.37-Verilen kumaşta örgü raporunun en sıhhatli bulunabilmesi için iplik sökülmesi nasıl olmalıdır ?

 

C.37-

Kumaşın örgüsü sökülerek bulunurken örgü raporunun doğrulanması için en az iki

rapor olacak şekilde iplikler sökülerek desen kâğıdına işaretlenmelidir. Örgü raporu tespit

edildikten sonra örgünün tahar ve armür planları çizilir.

 

S.38-Verilen kumaşın ipliklerinin enden ve boydan çekmesi nasıl hesaplanır, açıklayınız?

 

C.38-

Kumaş, dokuma makinesinde dokunduğu sırada cımbarlar ile gerdirildiğinden cımbarlardan geçtikten sonra eninde ve boyunda kısalma olur. Bunun nedeni çözgü ve atkı ipliklerinin birbiriyle bağlantılar yapmasıdır. Bu kısalma ham kumaş eninin ve boyunun küçülmesi anlamına gelir. Kumaş üzerindeki atkı ve çözgü sıklıkları dokuma sonrasında kısalmalardan dolayı artar. Bunların dışında kumaşa yapılan bitim işlemleri sonucunda da kumaşta çekmeler meydana gelir. Kumaş üzerindeki ipliklerin dokuma işleminden önceki uzunlukları ile dokunduktan sonraki kıvrımlı uzunluklarının oranına çekme oranı denir ve % çekme oranı olarak ifade edilir.

Atkı ve çözgü ipliklerinin kumaş üzerindeki çekme oranlarının hesaplanabilmesi için numune kumaştan belirli sayıda (ortalama 10 iplik) atkı ve çözgü ipliği sökülerek kıvrımlı ve kıvrımları açılmış (gergin uzunluk) uzunlukları cetvel ile ölçülür. İpliklerin kıvrımlı uzunlukları iplik sökülmeden numune kumaş üzerinde ölçülebilir. İpliklerin gergin uzunlukları ölçülürken ipliğin esnetilmemesi sadece kıvrımlar açılacak kadar gerginlik uygulanması gerekir. Kıvrımlı uzunlukları ve gergin uzunlukları toplanarak oranlama yöntemiyle % çekme oranı hesaplanır. Bulunan değer daha sonraki işlemlerde kullanılır.

 

S.39-Kumaşta çekme oranı nedir ve nasıl ifade edilir?

 

C.39- Kumaş üzerindeki ipliklerin dokuma işleminden önceki uzunlukları ile dokunduktan sonraki kıvrımlı uzunluklarının oranına çekme oranı denir ve % çekme oranı olarak ifade edilir.

 

S.40-Verilen kumaş numunesinde Tarak Eni nasıl hesaplanır, açıklayınız?

 

C.40- Kumaş dokuma tezgâhında dokunurken çözgü ipliklerinin dokuma tarağı üzerindeki genişliği tarak enidir ve “TE” harfleriyle ifade edilir. Çözgü ipliklerinin tarak üzerindeki eni, atkı ipliğinin gergin uzunluğuna ve tarak enine eşittir. Mamul kumaştan sökülen atkı ipliğinin gergin uzunluğu, o kumaşın tarak enine eşittir. Ancak çoğunlukla kumaş analizi sırasında, mamul kumaştan küçük boyutlarda numune kumaş kullanıldığından kumaşın bilinen ya da olması istenen kumaş enine atkı ipliğinin gergin uzunluğu oranlanarak tarak eni hesaplanır.

 

S.41- Numune kumaş eni (atkı ipliğinin kıvrımlı uzunluğu) :7 cm

Atkı ipliğinin gergin uzunluğu: 7,6 cm

Mamul kumaş eni: 150 cm ise

Tarak Eni?

 

C.41-

7 cm kumaşın TE.                   7,6 cm ise

150 cm                                     Kumaşın TE. X cm olur.

TE: 150x7,6 / 7 =162,8cm yaklaşık 163 cm (kenar dâhil)

 

S.42- Çoğunlukla kumaş analizi sırasında, mamul kumaştan küçük boyutlarda numune kumaş kullanıldığından Tarak Eni nasıl bulunur?

 

C.42-

Kumaşın bilinen ya da olması istenen kumaş enine atkı ipliğinin gergin uzunluğu oranlanarak tarak eni hesaplanır.

 

S.43-Bezayağı örgüsünü 2 rapor çiziniz?

 

C.43-

 

S.44-D 2/2 Z örgüsünü 1 rapor çiziniz?

 

C.44-

 

S.45-D 3/3 S örgüsünü 1 rapor çiziniz?

 

C.45-

 

S.46-D 2/3/2/1 Z örgüsünü 1 rapor çiziniz?

 

C.46-

 

S.47-Rç 2/2 örgüsünü 1 rapor çiziniz?

 

C.47-

 

S.48-Rç 2/3/1 örgüsünü bir rapor çiziniz?

 

C.48-

 

S.49- Ra 3/3 örgüsünü 1 rapor çiziniz?

 

C.49-

 

S.50- Rça2/1/3/2 örgüsünü bir rapor çiziniz?

 

C.50-

 

S.51-P 2/2 örgüsünü 1 rapor çiziniz?

 

C.51-

 

S.52-P 3/ 2 örgüsünü 1 rapor çiziniz?

 

C.52-

 

S.53-P 2/1/3/2/3 örgüsünü 1 rapor çiziniz?

 

C.53-

 

S.54-Seri (Düz) çözgü makinesi ile konik çözgü makinesini özellikleri nelerdir, açıklayınız?

 

C.54-

Seri Çözgü makinesinde

Cağlığa dizilen bobinlerin adedi toplam çözgü tel sayısını verir. Yani cağlığa 600 adet bobin dizdik. Bu bize toplam çözgü tel sayısını verir.

Örneğin;

Cağlıkta 800 adet bobin var. 800 adet bobinden gelen ipliklerin her biri germe süzme tertibatları, iplik yoklayıcısı ve yönlendiriciler tarafından çapraz tarağına gider.Ve çözgü levendine sardık. Bu çözgü levendinde 800 adet çözgü tel sayısı var.

Biz 10 adet çözgü levendi hazırladık. Her birinde 800 adet çözgü ipliği var. Bu çözgü leventleri haşıl makinesi önüdeki çözgü levendi cağlıklarına dizilir. Her leventten gelen iplikleri gerginliği aynı olacak şekilde ayarlanır. Sonra haşıllanır ve çözgü levendine sarılarak toplam 8000 tellik çözgü hazırlanmış olur.

Konik çözgü makinesinde

Cağlığa dizilen bobinlerin adedi BİR KALBA TEL SAYISINI verir. Örneğin Cağlığa 800 adet bobin dizdik. Bu 800 adet çözgü teli bizim 1 KALBAMIZDIR. Bir Kalba tel sayımız ise 800 teldir. Çözülecek çözgümüzün uzunluğu 500 metre olsun.

Burada;

Kalba Tel Sayısı: KTS

Diyelim ki çözgü levendinde 8000 adet çözgü teli olacaktır.

O halde;

Bir kalbamızdaki çözgü tel sayısı 800 olduğuna göre toplam 8000 tellik çözgümüz için 10 kalba çözmemiz gerekmektedir. Çözgü uzunluğumuz 500 metre olduğuna göre her kalbamız 500 metre uzunlukta olacaktır.

800 adet bobinden gelen ipliklerin her biri germe süzme tertibatları, iplik yoklayıcısı ve yönlendiricilerden geçerek çapraz tarağına gider. Bundan sonra toplama tarağından geçer. Her kalbadaki çözgü telleri çapraza alınır ve konik tambur üzerine sarılır.

S.55-Konik çözgü makinesi ile seri çözgü makinesindeki makine elemanları farkı nedir?

C.55- Konik çözgü makinesinde konik tambur vardır. Seri ( düz ) çözgü makinesinde tambur yoktur.

Konik çözgü makinesinde sport ve metraj kısmı vardır. Seri çözgü makinesinde sport ve metraj kısmı yoktur.