kapok2

 

Kapok adı verilen ağacın meyvelerinden görünümü pamuğu andıran bir lif çıkarılır. Anayurdu Amerika'nın tropik kesimleri ile Batı Hint Adaları olan bu ağaç (Ceiba pentandrd) günümüzde başta Cava olmak üzere, Filipinler, Malezya ve Sri Lanka gibi bazı Asya ülkelerinde lif elde etmek için yaygın olarak yetiştirilir. Genel olarak ekvatorun 15 derece kuzey ve güneyinde kalan bölgeler iyi kapok ürünü elde edilen bölgelerdir.

 

 

kapok00

 

 

Deniz seviyesinden 450 metreye kadar yükseklikte yetişenleri en fazla verim ve en iyi kalite ürün verenlerdir. Kapok ağacı gövdeye hemen hemen dik olarak yerleşen dallarıyla oldukça iri bir görünüm sergiler. Beyaz ya da pembe renkli kapok çiçekleri yarasaların yardımıyla tozlaştıktan sonra koza biçimindeki iri meyvelere döner. Yaklaşık 15 cm uzunluktaki kapok meyvelerinin içinde çok sayıda tüylü tohum bulunur. İşte bu tüyler meyvelerden çıkarılıp lif olarak değerlendirilir. Bunun için önce meyveler sopalarla kırılarak açılır, daha sonra tohumlar bir sepete yerleştirilip hızla karıştırılır; bu darbelerin etkisiyle lifler koparak sepetin dibinde toplanır.

 

kapok1

 
 
Özellikleri :
1-Son derece parlak, krem-sarı renkte, ipeğimsi bir görünüşe sahiptir.
2-Yumuşak, elastik ve dayanıksız bir elyaftır.
3- Tek hücredir. mikroskopta, uzunluğuna ince kurdelalar şeklinde görülür.
4-Enine kesiti ise oval veya yuvarlaktır. Olgun olmayanlar, pamuk liflerinin olgun olmayanları gibi, yani çubuk şeklinde görülür.
5-Olgun liflerde dahi lümen geniş, çeper dardır.
6- Özgül ağırlığı 30 derecede 0.0388 gr/cm³, olup çok hafiftir.
7-Ağacın kapsül şeklindeki meyvesi içinde tohumu ile birlikte bulunan lifler kapsüllerden elle veya makinelerle ayrılır.
8- Tohumlar, liflerden pamuğa nazaran çok daha kolay ayrılır.
9-Lif uzunluğu 1–3,5 cm dir, Yapısında % 63 selüloz, % 13 linyin bulunur,
10-Pamuğun altıda biri kadar ağırlıktadır.
11- Lifin yapısındaki gözenekler yüzünden iyi bir hava ve ısı izolasyonu sağlanır.
12-Ayrıca bilinen en iyi ses tutucudur.
 
 
kapok4
 
 
13-Suda uzun süre ıslanmaz, ıslandığında çabuk kurur.( Çabuk ıslanmaması, elyafın yüzeyinin vaks ile kaplı olmasındandır )
14-1 kg kapok, 35 kg’lık bir ağırlığı su üzerinde rahatça tutar.
 
 
 
kapok3

 

KULLANIM YERLERİ :

1-Hafif olduğundan, yatak, yastık yapımında ve dolgu maddesi olarak kullanılır.

2-Pilot elbiselerinin yapımında  kullanılır.

3-Nem ve su çekme özelliği çok az olduğundan, can yeleklerinde ve can simitlerinde kullanılır.

4- Hafif ve ses izolatörü olması nedeniyle uçaklarda bu özelliklerinden yararlanılmaktadır. 

 

HİNDİSTAN CEVİZİ ( KOKOS )  LİFİ

 

Kokos lifleri, Hindistan cevizi meyvesinin üstünü örten lifli tabakadan elde edilir.

 

hind2

 

Seylan, Hindistan ve Pakistan da yetiştirilir. Üretimi için hindistancevizi kabukları nehirlerde 6–12 ay bekletilir. Bu süre içinde kabuklardaki çamurlar gider; odunsu hücreleri liflere bağlayan yapışkan madde bozunur ve lifler birbirinden ayrılacak hale gelir.

 

hind1

 

Bu kabuklar kurutulur ve odun tokmaklarla dövülür. Sonra temizlenerek kaba, uzun, ince ve kısa lifler sınıflandırılarak ayrılır.Açıktan koyu kahveye giden renklerde, sert fakat esnekliği fazla olan lifler elde edilir.Koko lifleri, iplik haline getirilip; parlak renkli koko hasırlarının yapımında, çuval ve gemi halatı imalinde kullanılır. Sert olanları paspas ve fırça olarak üretilir. Suya karşı dayanıklıdır.