Işığa karşı renk haslığı testi
  • Işığa karşı renk haslığı testi
    Yazan

     

     

    Tekstil mamulünün kullanımı esnasında güneş ışığına maruz kalan boyalı materyaller zamanla bütün imalat safhalarında veya kullanım sırasında solar ya da renk değiştirir.

    Tekstil materyali üzerindeki rengin, ışığa karşı gösterdiği dayanıklılık ışık haslığı olarak adlandırılır. Işık haslığı testi, güneşin soldurma etkisini veren cihazlarla uygulanır.Renk solması esas olarak fotokimyasal bir olaydır. Solmada etkili olan ışık enerjisi, bir cisim üzerine düşüp cisim tarafından absorbe edildiğinde, farklı etkiler yaratır. Bu etkiler ısı enerjisine dönüşünce, cisim tarafından yansıtılır ya da cisim içerisinde kimyasal reaksiyon olarak ortaya çıkar. Bir ışığın cisim içerisinde kimyasal reaksiyon gerçekleştirmesi için o ışığın enerjisinin, mamulün molekülündeki elektronlarının aktifleşme enerjisine eşit olması gerekir. Tekstil materyalinin solmaması için materyalin absorpladığı ışık enerjisi, aktifleşme enerjisinden düşük olmalıdır.( TS 1008 EN ISO 105-B02 )

     

    Kullanılan Malzemeler

     

    Ksenon ark lambası ve düzeneği, Opak karton, Sıcaklık sensörü (termometre), Gri skala, Mavi Yün Referanslar (Referans 1-8 veya referans L2-L9 takımları)

     

    Numune Hazırlama

     

    Test numuneleri boyutları 45 mmx10 mm olacak şekilde hazırlanır.

     

    METOT 1

     

    Bu metot haslık değerlerinde anlaşmazlık olma durumlarında kullanılır ve her defasında sadece bir numune deneye tabi tutulur, her numune için ayrı referanslar kullanılır.

     

     

    056lab

     

     

    Deney numunesi ve referanslar şekil 1 deki gibi yerleştirilir. Numune ve referansların üçte birlik kısmını kapsayacak şekilde orta kısımları XX’ opak kapağı ile şekildeki gibi kapatılır. Numune ve referanslar ksenon ark ışığına maruz bırakılır. Işığa maruz kalan kısım ile ışığa

    maruz kalmayan kısımlar arasındaki kontrast farkı gri skala 4 oluncaya kadar devam eder.

    Daha sonra numune ve referansların diğer üçte birlik kısmı YY’ opal kapağı ile şekildeki gibi kapatılır ve ışığa maruz bırakılır. Işığa tamamen maruz kalan kısım ile ışığa hiç maruz

    kalmayan kısımlar arasındaki kontrast farkı gri skala 3 oluncaya kadar devam eder. Eğer referans 7 veya L7’de kontrast gri skalaya göre 4 olması durumunda deney bu aşamada durdurulur. Eğer deney numunesinin renk haslığı referans 7 veya L7 ye eşit veya daha büyük ise gri skala 3’e eşit bir kontrast farkı elde edebilmek için çok uzun bir zamana ihtiyaç duyulur. Renk haslığı daha yüksek yani referans 8 veya L9 olması durumunda gri skala 3 kontrastını elde etmek imkansızlaşır.

     

    METOT 2

     

    Bu metot çok sayıda numunenin ışık haslıklarına bakılmaları durumunda kullanılır. Dolayısıyla, tüm numuneler aynı anda işleme tabi tutulacaklarından dolayı tek bir referans takımı yeterlidir.

     

     

    057lab

     

     

    Deney numunesi ve referanslar şekil 2 deki gibi yerleştirilir. Numune ve referansların yukarıdaki gibi dörtte birlik kısımları XX’ kartonu ile kapatılır ve ksenon ark ışığına maruz bırakılır. Işığa maruz bırakma işlemi Referans 3 veya L2 gri skalaya göre 4-5’e eşit bir değişim olduğu sırada deney parçalarında ki renk değişimi referans 1,2 ve 3 veya L2 de ki değişikliklerle karşılaştırılarak renk haslıkları değerlendirilir. XX’ karton kapağı ayn pozisyonda tekrar yerleştirilir ve referans 4 veya L3 teki renk değişimi gri skala 4-5’e eşit olana kadar ışığa maruz bırakılır. Bu noktada YY’ karton kapağı şekil 2 deki gibi yerleştirilir. Referans 6 veya L5 teki renk değişimi gri skala 4-5’e eşit olana kadar ışığa maruz bırakılır. Daha sonra ZZ’ karton kapağı şekil 2 deki gibi numune ve referansların dörtte biri kapanacak şekilde yerleştirilir. Işığa maruz bırakma işlemi aşağıdaki durumlara göre belirlenir.

    a) Referans 7 veya L7 deki renk değişimi gri skalaya göre 4’e eşit olana kadar veya

    b) Beyaz tekstiller için, haslığı en iyi olan numune gri skalaya göre 4’e eşit olana kadar veya,

    c) Haslığı en iyi olan numune gri skalaya göre 3’e eşit olana kadar deney devam eder.

     

    METOT 3

     

    Bu metot bir performans özelliğinin kontrolünde kullanılır. Deney parçaları iki adet mavi yün referansı ile ışığa maruz bırakılır. Yün referanslar deney parçalarının en küçük özelliği ve bir altındaki renk haslığına sahip referanslardan seçilir. En küçük özelliğe sahip referansın gri skalaya göre 4 ve 3’e eşit olana kadar ışığa maruz bırakılır.

     

    METOT 4

     

    Bu metot bir anlaşma ile belirlenen referans numune ile kontrolü yapılacak olan parçaların birlikte ışığa maruz bırakılmasını kapsar. Referans numunenin renk değişikliği gri skala 4 ve/veya 3 olana kadar deney devam eder.

     

    METOT 5

     

    Bu metot bir anlaşma ile belirlenen ışığın cinsine göre kullanılacaksa, deney numunelerinin mavi yün referanslarıyla veya yalnız başlarına ışığa maruz bırakılmalarını kapsar. Deney numuneleri ve referanslar belirlenen ışık ile belli enerjiye gelene kadar ışığa maruz bırakılır. Numune değerlendirmesinde ışık haslığı değerleri mavi skala ile ölçülür. Mavi skalada 1 en kötü sonucu 8 en iyi sonucu vermektedir.

     

     

    Işığa karşı renk haslığı testi
    Yazan Cumartesi, 04 Haziran 2016 21:25 in Kalite Kontrol Okunma 2114 defa