• PES Filament/Microfilament Üretimi
    Yazan

    Eriyikten lif çekme; basit, üretim kirliliğine yol açmayan ve ekonomik bir yöntem olup filament üretiminde yaygın olarak kullanılmaktadır.

    pese1 

    • -Cips halinde besleme cips besleme hunisinde gerçekleşir.
    • Cips ısının etkisiyle ekstruder içinde faz değiştirerek eriyik hale gelir ve ekstruder vidası tarafından ön filtreleme bölgesine doğru sevk edilir.
    • Ön filtrelemede kaba filtre kullanılarak eriyik içerisindeki büyük parçalı tortular ve yabancı maddeler uzaklaştırılır.
    • Daha sonra eğirme kafasına gelen eriyik haldeki polimer pompalar tarafından filtrelere gönderilir.
    • Eriyik haldeki polimer filtreler sayesinde hassas bir şekilde yabancı maddelerden temizlenerek düzelere sevk edilir.
    • Daha sonra düze deliklerinden dışarıya çıkar.
    • Düzeden çıkan polimer soğutma kabinindeki soğuk ve kontrollü hava akışı ile katılaşmaya başlar.
    • Her bir düzeden birbirlerine paralel şekilde çıkan filamentler soğutma veya katılaştırma işleminden sonra bir araya getirilir. Filamente anti-statik özellik vermek amacıyla yüzeyini tamamen kaplayacak şekilde bitim yağı verilir. Bu sayede, filamenti oluşturan her bir monofilamentin birbirine tutunabilmesi sağlanmaktadır.
    • Eğer ihtiyaç duyulursa, basınçlı hava ile filamentlerin belirli aralıklarla bir araya gelmeleri sağlanır. Bu işleme “puntalama” denilmektedir.
    • Daha sonra “godet” adı verilen çekim silindirlerinde çekme işlemine tabi tutulan filamentler bobine sarılır.

    Filamentlerin bobine sarım hızı, onların kullanım yerini belirlemektedir. Farklı sarım hızlarında üretilen filamentlerin sınıflandırılması filamentlerin oryantasyon derecesine göre yapılmaktadır. Çünkü sarım hızının artmasıyla birlikte filament içerisindeki amorf bölge oranı azalmakta kristallin bölge oranı artmaktadır. Yapısında kristalin bölge oranının artması filamenti daha kararlı ve daha mukavemetli hale getirmektedir. PES filament baz alınarak, sarım hızlarına göre tanımlanmış farklı yapı ve özellikteki iplikler aşağıda verilmiştir.

    • -LOY (Low Oriented Yarn) 1000-1800 m/min (m/dk) hızla üretilmiş ipliktir. Düşük oryante olmuş sürekli filament iplik olarak adlandırılmaktadır. Moleküllerin oryantasyonu çok düşüktür.
    • MOY (Medium Oriented Yarn) 1800-2800 m/dk hızla üretilmiş ipliktir. Moleküller kısmen oryante olmuştur.
    • POY (Partially Oriented Yarn) 2800-4000 m/dk hızla üretilmiş ipliktir. Kısmi oryante olmuş sürekli filament iplikler olarak isimlendirilmektedir. MOY ipliklere göre moleküler oryantasyon daha yüksektir. Bu iplikler, çekim veya tekstüre işlemi uygulanarak piyasaya sunulur.
    • HOY (Highly Oriented Yarn) 4000-6000 m/dk sarım hızlarında üretilmiş ipliktir. Moleküller yüksek oranda oryante olmuş durumdadır.
    • FOY (Fully Oriented Yarn ya da FDY (Fully Drawn Yarn (Tamamen çekimli iplik)) 6000 m/dk ve üzerindeki hızlarında üretilmiş ipliktir. Moleküller tamamiyle oryante olmuş durumdadır)

    Sahip oldukları düşük filament inceliklerinden dolayı mikrofilamentlerin eriyikten çekim yöntemiyle üretilmesi aşamasında aşağıdaki problemler yaşanabilmektedir;

    • Filament kopması,
    • Filament boyunca kalınlık değişimi,
    • Düze tıkanması

    İplik yapısındaki filamentlerde kalınlık farklılığı. Mikrofilamentler konvansiyonel filamentlerden daha düşük filament inceliğine sahip olduğu için eriyikten çekim yöntemi sırasında aşağıdaki önlemlerin alınması gerekmektedir.

    • Yüksek sıcaklıklarının uygulanmasıyla polimer viskozitesinin düşürülmesi,
    • Homojen bir soğutmayı garanti edecek eğirme düzesi yerleşiminin sağlanması,
    • Soğutma oranının kontrol edilmesiyle düze altındaki ortam sıcaklığının optimizasyonunun gerçekleştirilmesi,
    • Filamentlerin bir araya getirilmesinin düzeye yakın olması,
    • Çekim kuvvet kontrolü ile filamentlere uygulanan çekimin optimizasyonu,
    • Dengeli polimer geçişi için eriyik polimerin extrüderden çıkış hızının düşük olması,
    • Hassas filtre işleminin uygulanmasıyla polimerin temizliğinin sağlanması.

    Mikrofilamentlerin eriyikten çekim yöntemiyle üretilmesi farklı uygulama alanlarına göre gerçekleştirilmektedir. Yüksek hızlarda ve FDY mikrofilament iplikler dokuma kumaşların üretilmesinde kullanılmaktadır. Mikrofilamentlerden örgü kumaşların üretiminde ise POY mikrofilamentlere çekim ve tekstüre işlemleri uygulanarak gerçekleşmektedir. Yalancı büküm tekstüre tekniği, ipliğe kazandırmış olduğu elastikiyet ve hacimlilik sayesinde özellikle PES filament ipliğinin tekstüre edilmesinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Mikrofilament ipliklere hacim kazandırmak amacıyla ise yalancı büküm tekstüre metodu kullanılmaktadır.

    Yazan Cuma, 10 Ağustos 2018 14:21 in Tekstil Lifleri Okunma 401 defa