yakma testi
  • yakma testi
    Yazan

     

    Tekstil elyafı karmaşık kimyasal maddelerdir. Bu nedenle yakıldığında çeşitli davranışlar gösterir. Yakma testi elyafın tanınması için en kolay yoldur. Test sadece materyal yandığı sürece devam ettiği için hızlı bir testtir.

    Yakma testi lifin, ipliğin veya kumaşın hangi materyalden oluştuğu, hakkında basitçe fikir verebilir, fakat karışımlarda ise bu testle o materyalin hangi liflerden oluştuğunu ya da hangi oranlarda karışım yapıldığını söylememiz mümkün değildir. Örneğin pamuk ile keten lifi karıştırılmışsa her ikisinin de çıkardığı koku aynıdır (yanık kâğıt kokusu). Tekstil liflerinin yanma olayından önce ısı enerjisine karşı gösterdiği tepki iki şekildedir. Farklı fiziksel tepki gösteren lifler, bu özellikleri bakımından iki sınıfa ayrılır. Bunlara termoplastik ve non-termoplastik lifler adı verilir. Plastik kelimesi, herhangi bir etki altında şekil verilebilen ve biçim değiştiren anlamındadır.

    Yakma testi için gereken malzemeler hazırlandıktan sonra, test yapılacak numuneden bir parça alınır. Alınan parça cımbız veya maşa ile düzgün bir şekilde tutulur. Cımbız veya maşaya tutturulan numune yavaş bir şekilde ateşe yaklaştırılır.

    Elyafın tepkisini incelemek amacıyla numuneyi ateşe yavaşça yaklaştırmak gereklidir. Ateşe yaklaşımı incelenen numune ateş içerine iyice sokulur ve buradaki tepki de dikkatlice gözlemlenir. Bunlar;

    >>>>> Elyaf yanarken çıkardığı koku,

    >>>>> Elyaf yanarken çıkan duman rengi,

    >>>>> Elyaf ateşe yaklaştığında gösterdiği reaksiyon,

    >>>>> Elyafın yanma zamanı

    Alevden çıkan lif numunesi alevden çıktıktan sonrada gözlemlenerek: Yanmaya devam edip etmediği, Nasıl duman çıkardığı, Kalıntının özelliği (sert veya gevşek), Kalıntının görüntüsü gibi önemli noktalar incelenir.

    BİTKESEL LİFLER

    >>>>> Ateşe yaklaştında: Erimez, kaçmaz ve hemen alev alır.

    >>>>> Yanma şekli: Hemen alev alır. Çabuk yanar.

    >>>>> Ateşten uzaklaştırıldığında: Erimeden yanmaya devam eder.

    >>>>> Koku: Yanık kâğıt kokusu verir.

    >>>>> Kalıntı: Grimsi-Sarısımsı renk alır. Az bir kül bırakır. Çabuk dağılır.

    HAYVANSAL LİFLER

    YÜN

    >>>>> Aleve yaklaştırıldığında: Büzülür ve ateşten kıvrılarak kaçar

    >>>>> Alevin içinde: Yavaş yanar ve yanarken cızırdar.

    >>>>> Alevden uzuklaştırıldıktan sonra: Kendi kendine söner.

    >>>>> Koku: Yanık kokusu verir.

    >>>>> Kalıntı: Kabarcıklı siyahımsı gevşek kül bırakır.

    İPEK

    >>>>> Aleve yaklaştırıldığında: Erir ve ateşten kıvrılarak kaçar.

    >>>>> Alevin içinde: Yavaş ve eriyerek yanar, yanarken cızırdar.

    >>>>> Alevden uzuklaştırıldıktan sonra: Çok yavaş yanar,genellikle kendiliğinden söner.

    >>>>> Koku: Yanık saç kokusu verir.

    >>>>> Kalıntı: Kızgın tel gibi kokar.

    REJENERE ( SUNİ ) LİFLER

    RAYON VE VİSKON

    >>>>> Aleve yaklaştırıldığında: Alevden uzaklaşmaz hemen yanar.

    >>>>> Alevin içinde: Pamuk lifinden daha çabuk tutuşur ve yanar

    >>>>> Alevden uzuklaştırıldıktan sonra: Yanmaya devam eder, yavaş yavaş sönmekte olan bir ateş bırakır.

    >>>>> Koku: Yanmış kâğıt kokusu verir

    >>>>> Kalıntı: Çok az miktarda hafif kabarık kül bırakır.

    ASETAT

    >>>>> Aleve yaklaştırıldığında: Alevden kaçarak erir ve yanar.

    >>>>> Alevin içinde: Hızlı yanar ve erir.

    >>>>> Alevden uzuklaştırıldıktan sonra: Eriyerek hızlı bir şekilde yanmaya devam eder.

    >>>>> Koku: Asetik asit (sıcak sirke) kokusu verir.

    >>>>> Kalıntı: Kırılgan, siyah ve şekilsiz topak hâlinde kalıntı bırakır

    AZLON

    >>>>> Aleve yaklaştırıldığında: Erir ve ateşten kıvrılarak kaçar

    >>>>> Alevin içinde: Yavaş bir şekilde yanar.

    >>>>> Alevden uzuklaştırıldıktan sonra: Bazen kendiliğinden söner.

    >>>>> Koku: Yanık saç kokusu verir.

    >>>>> Kalıntı: Topak hâlinde kabarcıklı kül bırakır. Kalıntısı kırılgandır ve kolaylıkla ezilir.

    SENTETİK LİFLER

    POLİAMİD LİFLERİ

    ( Naylon, Perlon, Rilsan)

    >>>>> Yanması: Önce erir, sonra yanar. Alevden çıkarılınca yanmaya devam eder. İssiz yanar, söndükten sonra beyaz duman çıkarır.

    >>>>> Kokusu: Hafif yanık saç kokusu, pridin gibi kokar.

    >>>>> Kalıntısı: Kremsi, sarı, kahverengi boncuk şeklinde sert kalıntı verir.

    POLİESTER LİFLERİ

    >>>>> Yanması: Önce erir, sonra yanar. Alevden çıkınca yanmaz. Dumanı isli ve siyahtır.

    >>>>> Kokusu: Tatlı aromatik keskin kokuludur.

    >>>>> Kalıntısı: Külü kremsi – sarı, kahverengi boncuk şeklinde ve sert kalıntı verir.

    AKRİLİK LİFLERİ

    >>>>> Yanması: Önce erir, sonra yanar. Alevden çıkarılınca sönmez. Hızlı ve siyah isli olarak yanmaya devam eder.

    >>>>> Kokusu: Yanık et kokusu, tatlı aromatik bir koku verir.

    >>>>> Kalıntısı: Siyah, sert şekilsiz kalıntı verir.

    MODAKRİLİK LİFLERİ

    >>>>> Yanması: Önce erir, sonra yanar Alevden çıkarılınca kendini söndürür.

    >>>>> Kokusu: Keskin bir kimyasal koku verir.

    >>>>> Kalıntısı: Siyah, sert şekilsiz kalıntı verir.

    POLİVİNİLKLORÜR LİFLERİ

    >>>>> Yanması: Önce erir, sonra yanar. Alevden çıkarılınca söner isli yanar, söndükten sonra beyaz duman çıkarır.

    >>>>> Kokusu: HCL gibi kokar, keskin ve öksürtücüdür.

    >>>>> Kalıntısı: Gevşek, siyah kalıntı verir.

    POLİPROPİLEN LİFLERİ

    >>>>> Yanması: Erir. Yanmaz, beyaz dumanlar çıkartır.

    >>>>> Kokusu: Yanan mum kokusu verir

    >>>>> Kalıntısı: Gevşek kahverengi kalıntı verir.

    POLİETİLEN LİFLERİ

    >>>>> Yanması: Önce erir, sonra yanar. Alevden çıkarılınca yanmaya devam eder. Dumanı issiz ve beyazdır.

    >>>>> Kokusu: Yanan mum kokusu verir.

    >>>>> Kalıntısı: Gevşek kahverengi kalıntı verir.

    POLİVİNİLALKOL LİFLERİ

    >>>>> Yanması: Erir. Hızlı yanar, alevden çıkınca yanmaya devam eder.

    >>>>> Kokusu: Yanık şeker kokusu verir.

    >>>>> Kalıntısı: Açık kahverengi gevrek kalıntı verir.

    POLİÜRATAN LİFLERİ

    >>>>> Yanması: Erir. Yanar, alevden çıkınca yanmaya devam eder. issiz yanar

    >>>>> Kokusu: Fare pisliği kokusu verir.

    >>>>> Kalıntısı: Kahverengi sert kalıntı verir.

    Yazan Cumartesi, 02 Nisan 2016 17:31 in Tekstil Lifleri Okunma 4135 defa