Dokuma (81)

Cumartesi, 17 Ağustos 2019 22:26

Armür

Yazan
Öğeyi Oyla
(0 oy)
 
 
Kumaşı meydana getirmek üzere çözgü ve atkı ipliklerinin birbirleriyle bağlantı yapabilmeleri için örgünün gereği olarak bir bölüm çözgü ipliklerinin diğerlerinden ayrılarak yukarı doğru kalkmasının ( ya da makinenin yapısı gereği aşağı inmesini ) ve aradan atkının geçebileceği “ AĞIZLIK” dediğimiz boşluğun oluşturulmasını dokuma tezgâhlarının “ ARMÜR TERTİBATI” sağlar.
 
Bazı dokuma makinelerinde bu görevi kam ya da eksantrikler yaparlar. Armür tertibatının gücü çerçeveleri nin aracılığı ile çözgü ipliklerine yaptırdığı hareketlerin desen kâğıdına gösterilmesine “armür planı” ya da kısaca “ ARMÜR” denir.
 
ARMÜR PLANININ DESEN KÂĞIDINDA GÖSTERİLMESİ
 
Burada iki temel işlem yürütülür;
1-Uygulanan tahar türü ne olursa olsun kullanılan tüm çerçeveler, taharın desen kâğıdında gösterilme düzenine göre birinciden sonuncuya doğru sıralanarak denk geldikleri karelere işaretlenirler.
2-Örgü raporunda olduğu gibi çözgü ipliklerinin hareketi esas alınıp atkıların üzerlerinde oldukları noktalar doldurulur.
Bu temel işlemlerle benzer taharın desen kağıdında gösterilme şekline ve birinci çerçevenin pozisyonuna bağlı olarak armür planı desen kağıdı üzerinde aşağıda belirtilen üç ana düzende gösterilir.
 
A-Tahar hizasında SAĞDA
B-Tahar hizasında SOLDA
C-Taharın altında ÖRGÜ RAPORU HİZASINDA
ARMÜR PLANININ SOLDA GÖSTERİLMESİ
 
 
1solarmur
 
 
ARMÜR PLANININ SAĞDA GÖSTERİLMESİ
 
 
 
1sagarmur
 
1orguhizasarmur
 
 
 
ARMÜR PLANININ TAHARIN ALTINDA ÖRGÜ RAPORU HİZASINDA GÖSTERİLMESİ
 
 
 
2orguhizasarmur
 
 
 
Son Düzenlenme Pazar, 29 Eylül 2019 12:00
Cumartesi, 17 Ağustos 2019 22:05

armürlü dokuma makineleri

Yazan
Öğeyi Oyla
(0 oy)

 

Armür, dokuma makinelerinde ağızlık açmak için kullanılan, bu amaçla çerçevelerin hareketini sağlayan ağızlık açma tertibatlarındandır. Dokuma makinelerinde ağızlık açma sistemlerinden armürlü ağızlık açma sistemi eksantrikli sisteme göre daha fazla çerçeveye hareket verir.

 

 

016arm

 

Bu sayı genel olarak 32 ile sınırlıdır, ancak özel ihtiyaçlara göre bu sayı 48 çerçeveye kadar da makinenin verimini düşürmektedir. Çerçeve adedi armür mekanizmasının yapımında belirlenir. Piyasanın ihtiyacına ve ekonomikliğe göre değişik sayılarda çalışan çerçeveli armürler üretilebilmektedir. Armürlü dokuma makinelerinde elde edilebilecek olan desen çeşidi ve motif büyüklüğü makineye takılabilen çerçeve sayısı ile sınırlıdır.

 

 01arm

 

Yapıları ve çalışma prensipleri bakımından armür sitemlerini şu şekilde sınıflandırabiliriz:

 

>>>> Kapalı ağızlıklı armürler: Bu makinede ağızlık açıldıktan sonra atkı atılır ve atkı kumaşa sıkıştırılmak üzere tefe harekete geçmeden ağızlık kapanır. Ağızlığın kapanmasından sonra tefe tarafından atkı sıkıştırılır.

 

>>>> Açık ağızlıklı armürler: Bu makinelerde ağızlık açıldıktan ve atkı atıldıktan sonra atkı tefe tarafından kumaş sathına yanaştırılırken armür ağızlığı kapamaz. Atkı tam olarak kumaş sathına yanaştırıldıktan sonra kapanmadan yeni ağızlık açılır.

 

>>>> Üst ağızlık açan armürler: Bu makinelerde armür sadece çerçeveyi yukarı kaldırabilir.

 

>>>> Tam ağızlıklı armürler: Bu makinelerde hem yukarı hareket hem de aşağı hareket verilebilir. Çerçevelerin bir kısmının yukarı bir kısmının da aşağıya indirilmesiyle bu ağızlık oluşur.

 

>>>> Tek kurslu armürler: Çerçeve ayaklarına, platinlere hareket veren bıçak tektir. Bu bıçağın tek olması, makinede sadece üst ağızlığın açılmasını sağlar. Aynı zamanda makinenin devri de düşüktür.

 

>>>> Çift kurslu armürler: Bu armürlerde çerçeve ayaklarına, platinlere hareket veren bıçak çifttir. Armür de üst bıçak, alt bıçak olarak isimlendirilen iki bıçak bulunmaktadır. İki bıçağın olması hem tam ağızlığın açılmasını hem de makinenin veriminin yüksek olmasını sağlar.

 

Armür makineleri temel prensipleri aynı olmasına rağmen kumanda sistemlerine göre ve hareket iletimlerine göre sınıflandırılır.

 

>>>> Negatif hareketli armürler: Çalışma anında çerçevelerin sadece yukarı kaldırılmasını sağlayan sistemdir. Çerçevelerin geri hareketi yaylarla gerçekleştirilir. Basit yapısı sebebiyle kullanım alanı geniş bir sistemdir.

 

 

04arm

 

>>>> Pozitif hareketli armürler: Dokuma çerçevelerinin hem yukarı hareketini hem de geri hareketini gerçekleştirir. Genellikle ağır kumaşların dokunmasında kullanılan armür sistemidir.

 

 

014arm

 

Armür makineleri; hareketini, zincir yardımıyla krank milinden veya kayışlar yardımıyla motordan alır. Krank milinden hareket alan armür makineleri daha çok kullanılır.

 

 

09arm

 

 

Her çerçeve sırımlar ve demir çubuklarla 1 nu.lı eksen etrafında hareket edebilen, 2 nu.lı armür ayaklarına bağlanmıştır. Ayakların üst tarafında bulunan kertikli kısım ağızlık yüksekliğini ayarlamaya yarar. Her çerçeve için bir armür ayağı vardır. Armür ayaklarına bağlantı parçası (3) eksenli olarak bağlanmaktadır. 4a ve 4b kısımlarına, 5a ve 5b kancaları takılmıştır. Kancalar 4a ve 4b eksenleri üzerinde aşağı yukarı hareket edebilirler. Açıklanan tertibat her çerçeve için ayrı ayrı mevcuttur. Çerçevelerin ağırlığı ve geri çekme tertibatı 4a ve 4b noktalarını daima 6a ve 6b noktalarına doğru çeker. Kancaların altında 7a ve 7b ile gösterilen iki bıçak vardır.

 

 

010arm

 

Bu bıçakların diğer uçları 8 merkezli levyeye bağlanmıştır. Bu levyenin bir ucuna 9 kolu bağlanmış bu kolun diğer ucu da eksantrik mili üzerinden hareket alarak tefe hareketi ile ağızlık oluşumunun uyumlu çalışmasını sağlamaktadır. Kancalar 10a ve 10b çubuklarıyla 11 platinlerine bağlanmıştır. Platinler 12 nu.lı eksende hareketlidir. Her çerçeve için iki çubuk ve iki platin vardır. 

 

 

019arm

 

Desenlendirme çıtaları (14), tomruğunun (15) üzerindedir. Tomruk makinenin her devrinde belirli bir miktar dönerek bir sonraki ağızlık için çıtaların hareketini sağlar. Armür çıtaları üzerindeki deliklere armür çivileri takılır. Bu çakılan çiviler platinleri yukarı kaldırır. Şekilde alt bıçağın sağa doğru gitmiş olduğu ve kendisine takılmış olan alt kancayı da sağa doğru çektiği görülmektedir. 4b noktası 13b sabitinden uzaklaşmış, 3 nu.lı bağlantı parçası armür ayaklarını sağa doğru çekerek çerçevelerin yukarı kalkmasını sağlamıştır.

 

 

armur2

 

İkinci atkıda hareket sırası üst bıçaktadır. Burada iki şey olabilir. Çerçeve örgüye göre aşağıya inecek veya yukarıdaki durumunu koruyacaktır.

Eğer platinin altına isabet eden çıtada çivi yoksa (yani delik boş bırakılmışsa) platinin 12 nu.lı eksenin sağ tarafında kalan kısmı aşağıya doğru inecek eksenin diğer tarafında bulunan kısım yukarıya kalkacaktır. Böylece platinin üzerine dayanan çubuk da yukarı kalkarak kancayı bıçaktan uzaklaştıracaktır. Bu nedenle üst kanca sağa doğru gidecek olan bıçağın hareketine uymayacak ve 4a noktası sola doğru giderken çerçeve aşağıya inecektir.

 

 

armur14

 

 

Eğer platinin altındaki çubuktaki çıtada çivi bulunuyorsa platinin sağ tarafı yukarıda kalmaya devam edecek, diğer kısmı aşağıda duracaktır. Böylece çerçeve yer değiştirmeyecektir. Bu nedenle Hatersley armürü açık ağızlık prensibine göre çalışan bir armürdür.

 

 

011arm

 

 

Yukarıdaki şekilde delikli kartonla kumanda edilen armür tertibatına takılmış sonsuz karton görülmektedir. En yaygın kullanım alanına sahip olan armür tertibatıdır. Çalışma prensibi yukarıda anlatılan desen çıtalı armür tertibatının aynısıdır. Ancak burada desenler çıtalar üzerine çakılan çiviler aracılığıyla değil, karton üzerine açılan delikler aracılığıyla okunur.

Sistemde desenin okunması platinlere bağlı iğneler aracılığıyla olur. Karton üzerinde örgüye uygun olarak açılan deliklere iğneler düşerek platinleri ve buradan da sistemi harekete geçirir.

 

Armür Kartonunun Hazırlanması

 

Dokuması yapılacak örgünün veya desenin armür planı hazırlandıktan sonra bunun armür makinesine kumanda edebilecek hâle getirilmesi için mekanik kontrollü armürler de desen kartonlarına delinerek veya desen çubuklarına çivi ya da role takılarak aktarılması sağlanır.

Armür kartonları bant hâlindedir. Çeşitli ebatlarda ve çeşitli dayanıklı malzemeden yapılmış şeritler hâlinde bulunur. İstenen rapor boyu kadar kullanılır ve en son iki ucu dayanıklı bir şekilde birleştirilerek sonsuz şerit hâline getirilir. Çıkarılan armür planına göre kartonların delinmesine sağdan sola doğru başlanılır armür kartonlarının armürdeki desen tomruğunda dönüşü saat yönündedir.

Dokunacak kumaşın ana örgüsünün yanında kumaşın kenarının da düzgün olabilmesi için bir kenar örgüsü verilir. Kenar ipliklerini oluşturacak çözgü ipleri, daha gergin veya gevşek olabilir. Bu da kumaşta hatalara sebep olur. Hataları önleyebilmek için kenarın gerginliğine göre bir örgü seçilir ve kullanılır.

 

 

0

 

 

Örgüsü çıkarılan kumaşın dokunabilmesi için armür planı kodlanır. Kodlama üst satırdan başlayarak sağdan sola doğru okunarak yapılır. armür planında alttaki numaralar çerçeve numaralarını, üstteki numaralar da karton delme makinesinin tuş numaralarını ifade etmektedir. Bu numara değişimi birinci çerçevenin kenara, başka bir deyişle kumaşa uzak olan çerçeve kabul edilmesinden kaynaklanmaktadır. Delme makinelerinde ise kumaşa yakın olan çerçeve birinci çerçeve kabul edilerek numaralandırma yapılmıştır. Bu konuda uygulamalarda sorun yaşanmaktadır. Karton delimlerimde kenar örgüsünün her zaman, kartonun kenar kısmına delinmiş olması esas alınmalıdır.

Kodlanan örgü daktiloya benzer bir alet tarafından desen kartonuna delinir.

 

 

022arm

 

 

Birinci sıradaki sayılar beyaz tuşlara basılarak, ikinci sıradaki sayılar kırmızı tuşlara basılarak delinir. Kartonda bir sıra delindikten sonra aletin kolu aşağıya çekilerek sıradaki diğer iki atkı hareketinin delimine geçilir.

 

 

023arm

 

Armür makinelerine istenilen örgüye ve desene göre kumanda edilmesini sağlamak için mekanik armürlerde kullanılan desen kartonlarının veya desen zincirlerinin hazırlanmasına öncülük eden armür planının hazırlanması gerekir. Dokumada örgülerin yapılan armür planı ile dokuma makinesi üzerinde çerçevelerin hareketi tespit edilebilmektedir. Şekilde verilen dimi örgüsünün tahar ve armür planları çıkarılmıştır.

 

 

024arm

 

 

armür planına göre 1. atkı atılırken 1, 4 ve 5 numaralı çerçeveler yukarı kaldırılacaktır. 2. atkı atılırken 1, 2 ve 5 numaralı çerçeveler yukarı kaldırılacaktır. Bu 5. atkıya kadar devam edip bir rapor tamamlanmış olur. Bu raporun tekrarı dokuma işlemi boyunca devam etmektedir.  Dokuması yapılacak örgünün veya desenin armür planı hazırlandıktan sonra bunun armür makinesine aktarılması gerekmektedir. Mekanik kontrollü armürlerde desen kartonlarına delinerek veya desen çubuklarına çivi ya da role takılarak aktarılması gerekir. Genellikle mekanik kontrollü armürlerde desen kartonları kullanılmaktadır.

Dokunacak kumaş için gerekli olan çerçeve sayısı armür planına bakılarak tespit edilir. Bu sayı dokuma makinemizin çerçeve kapasitesini geçmemelidir. Eğer bu sayı geçecek olursa istenilen örgüyü armürlü sistemden daha kapasitesi yüksek olan jakar sistemine yönlendirmeliyiz.
Yukarıda yapılan örgü için gerekli olan çerçeve sayısı 5’tir. Yani bu örgü istenilirse eksantrik ya da armür sisteminde dokunabilir. Örgünün armür planından armür kartonlarını hazırlanması armür palanındaki dolu noktalara kartonda delik olarak uygulanmasıdır.
Armür kartonları parçalı ya da bant hâlindedir. İstenen rapor boyu kadar kullanılır ve son iki ucu dayanıklı bir şekilde birleştirilerek sonsuz şerit hâline getirilir.
Çıkarılan armür planına göre kartonların delinmesine sağdan sola doğru başlanır. Armür kartonlarının armürdeki desen tomruğunda dönüşü saat yönündedir.Bu aşamada yapılacak işlem kartonun delinmesidir. Bu delme işlemi çeşitli yapılardaki mekanik kontrollü aletlerle veya elektronik kontrollü cihazlarla yapılabilmektedir.
 
 
025arm
 
 
armür planında atkı sırasına göre her atkıda yukarı kalkması gereken çerçevelere kumanda edilmesi için armür kartonunun delinerek hazırlanışı görülmektedir. Genellikle küçük atkı raporlu desenlerde az sayıda kartonun desen tomruğunda dönmesi problem oluşturacağı için tekrar edilerek karton dizisi çoğaltılır. Böylece armür sistemi daha rahat çalışır.
Dokuma makinelerinde elektronik kumandalı armürlerde mekanik armürlerdeki kart veya zincirler yerine manyetik kumanda çubukları bulunur. Manyetik bloklar elektronik desen hafızası veya direkt mikro işlem birimiyle bağlantılı çalışır. Desen bilgileri elektrik sinyalleri olarak doğrudan manyetik çubuğa gönderilir. Tırnak alıcı disk üzerindeki boşluğa girince alıcı disk ana mil tarafından döndürülür. Alıcı diskin dönmesiyle çerçevelere hareket iletimi başlar. Tırnak çentiğe girmediğinde çerçeveler durumlarını korur. Elektronik kumandalı armürlerde mikro işlemli bir kumanda aleti bulunur. Tüm hareketler bu kumanda aleti ile kontrol edilir.
 
 
Son Düzenlenme Perşembe, 29 Ağustos 2019 11:07
Cuma, 09 Ağustos 2019 21:02

El Aletleri

Yazan
Öğeyi Oyla
(0 oy)
 
 
 
Teknolojinin gün geçtikçe sürekli gelişmesi ile malzeme şekillendirme ve montaj gibi işlemler, bilgisayarlarla ya da kontrol sistemleri ile kumanda edilen makineler yardımıyla yapılmaktadır. Ancak bir prototip (ilk ürün) yapılmak istendiğinde her zaman el ve güç aletlerine ihtiyaç duyulacak ve bu ekipmanlar hiçbir zaman yerlerini tamamen otomatik makinelere bırakmayacaktır. Bu nedenle el ve güç aletlerini tanımak ve güvenli kullanım tekniklerini bilmek, teknoloji ile uğraşan insanlar için her zaman kaçınılmaz bir gerçektir
 
Faz Kontrol Kalemi:
 
Kontrol kalemi, bir elektrik devresinde ya da sistemde gerilimin olup olmadığını anlamak için kullanılan bir test aletidir.
 
 
03elal
 
 
 
Düz Tornavida:
 
Düz tornavida, düz vidaları (yassı kafasının merkezinde çap boyunca tek yarık olan vidalar) duvar, tahta gibi yüzeylere monte etmek ya da daha önceden bu vidalar için açılmış oyuklara vidaları döndürerek sürmek ve oyuklardan çıkarmak için kullanılan bir el aletidir.
 
04elal
 
Yıldız Uçlu Tornavida:
 
Yıldız uçlu tornavida düz tornavida ile aynı işleve sahiptir. Tek fark, yıldız uçlu tornavidanın metal uç kısmı yıldız vidaları (yassı kafasının merkezinde, çap boyunca birbirini 90 derecelik açılarla kesen iki yarık olan vidalar) döndürerek sürmek için kullanılır.
 
İki Ağızlı Tornavida:
 
İki ağızlı tornavidalar, basit vida sıkma ve gevşetme işlemlerini yapabilmek için iki farklı tornavida taşımak yerine iki farklı uca sahip tek bir tornavida taşıma fikriyle üretilmiştir.
 
Pense :
 
Penseler, birbirinin aynısı, ancak birbirinin simetriği olan iki parçanın sabit bir noktada birbirine monte edilmesi ile imal edilir. Birbirine simetrik olan bu iki parça sabitlendikleri noktada yaklaşık 30 dereceye kadar açılabilir.
 
02elal
 
 
Yan Keski:
 
Yan keskilerin yapısı penselere benzer. Yine sabitleme noktasında birbirinin aynısı ancak simetriği olan iki parça, yaklaşık 15 dereceye kadar açılabilir. Penselerden farklı olarak yan keskilerin uç kısmında dişler yoktur. Sadece karşılıklı iki adet keskin metal bıçak vardır. Bu sayede yan keskiler ile tel ve kablo kesme ve kablo üzerindeki izoleyi soyma, yumuşak metal parçaların kesilmesi gibi işlemler gerçekleştirilebilir. 
 
 
06elal
 
Kargaburun:
 
Penseye benzer bir yapıya sahiptir. Penseden farklı olarak metal uç kısmı daha uzundur ve pense gibi küt değil sivridir. Bu şekli, kuşun gagasına benzediği için bu ismi almıştır. Kargaburun ile pensenin ulaşamayacağı yerlere ulaşılabilir ve özellikle elektronik devre elemanları kolaylıkla tutulabilir. Ayrıca lehimleme işlemi sırasında elektronik malzeme kargaburun ile tutularak havya ile malzemeye uygulanan sıcaklığın ele zarar vermesi de engellenmiş olur. Bunun yanında kargaburunların metal uçlarının orta kısmında bulunan keskin kısımlarla kablo soyma işlemi de yapılabilir.
 
031elal
 
 
Düz Uçlu Keski:
 
 
Düz uçlu keskiler, iyi cins karbonlu çelik malzemeden yapılmış ve tahta, metal, taş gibi maddelere şekil vermek için kullanılan el aletleridir.
 
 
032elal
 
 
032elal
 
 
Cımbız:
 
Cımbızlar, yüzey temaslı elektronik malzemeler ve çok küçük boyutlu vidalar vb. elle tutulamayacak kadar küçük boyutlu malzemeleri tutmak için kullanılan el aletleridir. Elektronik, kozmetik, optik ve kimya gibi alanlarda, çok çeşitli boylarda cımbızlar yaygın olarak kullanılmaktadır.
 
033elal
 
Maket Bıçağı:
 
Maket bıçakları, çoğunlukla kâğıt, karton, duvar kâğıdı, muşamba, kumaş ve döşeme malzemelerini kesmek için kullanılan, plastik ya da alüminyumdan tutma kısmı olan ve keskin olan bıçağı bu tutma kısmının içine sürülerek gizlenebilen bir el aletidir.
 
Metal Çekiç:
 
Metal çekiç, metal bir kafaya ve ağaçtan, fiberglastan ya da metalden bir sapa sahip ve vurma işlemleri için kullanılan bir el aletidir.
 
Eğe :
 
Eğe, üzerindeki dişler yardımıyla talaş kaldırarak iş parçasını istenen biçim ve ölçüye getirmeye, yüzeyleri düzeltmeye ve bilemeye yarayan bir el aletidir.
 
014elal
 
Demir Testeresi:
 
Demir testeresi, her büyüklükte ve biçimde metal parçaları kesmek için kullanılan bir el aletidir.
 
Ağaç Testeresi:
 
Ağaç testeresi, üzerinde ince düz dişleri olan bir bıçağa ve bu bıçağın vida ile tutturulduğu plastik ya da ağaçtan yapılmış bir sapa sahip olan ve ağaç, tahta kesmekte kullanılan bir el aletidir.
 
Makas:
 
Makaslar, bir çift metal bıçağa ve iki parmağın geçebileceği bir tutma kısmına sahiptir. Parmaklar, açılıp kapandığında birbirine bir noktadan sabitlenmiş keskin bıçaklar üst üste gelerek kâğıt, kumaş, karton ve ince plastik gibi materyalleri keser.
 
Kablo Soyma Pensi:
 
Kablo soyucu pensler, değişik çaplardaki kabloların dış kısmında bulunan ve elektriksel yalıtkanlığı sağlayan izole malzemeyi kablodan ayırmak için kullanılan el aletleridir.
 
 
017elal
 
 
 
Darbeli Breyiz:
 
Esas kullanım amacı duvar, tahta ve metal yüzeylere istenen çaplarda delikler açmaktır. Ancak yuvaya bağlanan çeşitli uçlarla biçme, cilalama, parlatma gibi işlemler de gerçekleştirilebilir.
 
Şarjlı El Breyizi:
 
Gerilim değerleri 15V, 18V, 24V, 28V ve 32V olabilir. Batarya gerilimi yükseldikçe matkabın torku (kuvvet momenti) da artar. şebeke gerilimi ile çalışan darbeli breyizler kadar güçlü değildirler. Bu nedenle çoğunlukla ahşap ve plastik delme işlemlerinde kullanılır.
 
019elal
 
Şarjlı Tornavida:
 
Şarjlı tornavidalar, vida söküp takmak için kullanılan, bir motor ve bu motoru sürmek için şarj edilebilir bir bataryaya sahip el aletleridir.
 
Şerit Metre:
 
Yaylı olarak 2, 3 ve 5 metrelik olarak yapılabilen bu metreler bırakıldığında ise kendiliğinden kutusu içine toplanabilir.
 
Katlanabilir Metre:
20 santimetrelik cetvellerin birleştirilmiş haline benzeyen bu metreleri daha çok marangozlar kullanmakta, katlanabilir metreler 1 ve 2 metre boylarında yapılmaktadır.
 
Kumpas:
 
Bu aletle 20 santimetreye kadar derinlik, genişlik ve kalınlık ölçebilir. Milimetrenin yüzde onu, yüzde beşi ve yüzde ikisi oranında hassas ölçmeler yapılabilir.
 
Kombine Anahtar Takımı:
 
Bir açık ağızlı (çatal) anahtar ve bir de yıldız anahtarın birleşiminden oluşmuştur. Anahtar uzunluğu, ağız büyüklüğüne göre değişir. Kombine anahtar takımları, somun ve cıvata söküp takmak için kullanılır.
 
Kurbağacık Anahtarı:
 
Kurbağacık anahtarda bir sabit ve bir de hareketli ve ayarlanabilir çene vardır. Ayarlanabilir çene bir dişli tarafından çevrilerek somun büyüklüğüne göre ayarlanır. Cıvata ya da somun üzerine fazla kuvvet uygulandığında kurbağacık üzerindeki dişli düzenek zarar görebileceğinden bu gibi durumlarda kombine anahtar takımları kullanılmalıdır. Kurbağacık anahtarlar, sadece doğru boyutlu anahtar veya soket bulunamadığı durumlarda kullanılmalıdır.
 
 
023elal
Alyan Anahtar :
 
Altıgen soket şeklinde vidaları söküp takabilmek için kullanılan bir anahtar çeşididir. Bu tip anahtarlar “L” şeklindedir ve her iki ucu ile de aynı büyüklükteki altıgen soket vidalar sökülüp takılabilir.
 
011elal
 
Lokma Anahtar :
 
013elal
 
Yıldız Anahtar Takımı  :
 
Somun ya da cıvata başlarını her taraftan kuşatır. Anahtar ağızlarında 6 noktadan ve 12 noktadan kavrayan tipleri mevcuttur. Kare ve altıgen cıvata başlarını döndürmek için kullanılabilir. Avantajı hem kullanıcı hem de teçhizat için en iyi koruma sağlamasıdır. Dezavantajı ise sıkma ya da gevşetme işlemi için cıvata ve somunun yukarısında ve etrafında yeterli açıklık olması zorunluluğudur.
 
Ayarlı Pense :
 
Üst çene, alt çene üstünde bir düzlem boyunca aşağı yukarı kaydırılarak farklı konumlara hareket ettirilebilir. Bu tasarımın avantajı, pense ile geniş ve farklı boyutlarda cıvata ve somunların istenilen pozisyondan tek bir el aleti ile sökülüp takılabilmesidir.
 
025elal
 
 
 
Yağdanlık :
 
Yapısında dişli ya da piston bulunan (motor vb.) ve sürtünmeyi en aza indirmek için makinelere tatbik edilen yağı saklamak ve uygulamak için kullanılan gereçtir.
 
Murç :
 
Çoğunlukla beton yüzeyleri parçalamak ve breyiz ile delinecek yüzeylere iz açmak için kullanılan el aletidir.
 
Mengene:
 
Delme, kesme, vidalama ve eğeleme gibi işlemlerin doğru bir şekilde yapılabilmesi için iş parçasını tutmak ya da sabitlemek için kullanılan bir gereçtir. Mengene üzerinde iki çene bulunur ve bunlardan birisi sabittir. Diğer çene ise hareketlidir ve bir kolun döndürdüğü vida ile sabit çeneye yaklaştırılarak tutma ya da sabitleme işlemini gerçekleştirir.
 
Çektirme :
 
Rulmanların, rulman yataklarının, burçların ve yağ conta halkalarının çıkarılması için kullanılan el aletidir.
 
028elal
 
Zımpara :
 
Ahşap gibi şekillendirilmesi kolay malzemelerin yüzeyinde bulunan boya gibi maddeleri kaldırmak ya da ahşap malzemeye, yüzeyinden aşındırarak şekil vermeye yarayan bir gereçtir.
 
Bileme Taşı:
 
Bileme taşı, taşlama işlemi veya demir el aletlerinin yüzeylerini keskinleştirmek için kullanılan, bir elektrik motoru ya da insan gücüyle döndürülen daire şeklinde bir gereçtir.
 
 
 
029elal
 
 
 
 
Son Düzenlenme Perşembe, 29 Ağustos 2019 11:08
Perşembe, 01 Ağustos 2019 10:02

Armürlerde Programlama

Yazan
Öğeyi Oyla
(0 oy)

 

 

ARMÜRLERDE KULLANILAN PROGRAMLAMA MEKANİZMALARI

 

Program mekanizması (seçim mekanizması), program taşıyıcısından gelen sinyale bağlı olarak armürün ana milinden alınan hareketi çerçevelere iletir.

 

Konstrüksiyon yapısına göre program taşıyıcılar;

 

  • Zincirli halkalı,
  • Zincirli kamlı,
  • Bantlı,
  • Diskli,
  • Elektronik

Olarak sınıflandırılmaktadır. Zincirli tekerlekli ve zincirli kamlı taşıyıcıların basit şemaları aşağıdaki şekildeki gibidir.

 

 

1genteks37

 

 

Bu tür program taşıyıcıları eski mekanik dokuma makinelerinde kullanılmaktadır. Program taşıyıcılar (halka ve kamlar) aynı zamanda güç iletme işlemini de üstlenmiş bulunmaktadırlar. Program zinciri uzunluğu dokunacak kumaşın örgü raporuna bağlı olarak değişmektedir.Program taşıyıcı halka ve kamların boyutları çerçevelerin yer değiştirmesi ve iletilen kuvvetin büyüklüğüne bağlı olarak değişmektedir ve bu nedenle hantal olmaktadırlar.

Bantlı ve diskli program taşıyıcıların basit işlem şemaları aşağıdaki şekilde görülmektedir.

 

 

1genteks38

 

 

Program okuması ve çerçevelere iletim iğneler yardımı ile gerçekleştirilmektedir. Bantlı sistemde bandın üzerinde belli hatve ile yerleşmiş program şeritleri bulunur. Şeritlerin sayısı idare edilen çerçeve sayısına eşit olmaktadır. Var yok mantığı ile çalışan bu tip mekanizmalarda var karşılığı delik, yok ise deliksiz olarak belirlenmiştir. Makinenin her türünde iğnelerin yardımı ile bantın üzerinde delik olup olmadığı kontrol edilir. İğne deliksiz alanla karşılaştığında çerçeveler alt durumdan üst duruma, deliğin içerisine daldığında ise üst durumdan alt duruma doğru yer değiştirirler.

Zincirli program taşıma mekanizmalarından farklı olarak (çerçevelere hareketin iletilmesinde mekanik güçlendiricilerin kullanılması zorunludur) bant- iğne sisteminden hareketin direkt olarak çerçevelere iletilmesi imkânsız olduğu için armürde ek mekanik güçlendiriciler kullanılmaktadır. Bu tür program taşıyıcılar içeren program mekanizmaları konstrüksiyon yapılarının karmaşık olmasına rağmen günümüzde kullanılmaktadırlar.

Elektronik program taşıyıcı olarak elektronik kasetler, disketler ve CD ler kullanılmaktadır.

İstenilen boyutta programı içerebilen ve kullanımlı olan bu tür program taşıyıcıların tek dezavantajı dokuma tezgahının ek olarak bilgisayar sistemi ile ekstradan donatılmasıdır. Eğer sistemde CD kullanılmakta ise, bir CD ye birçok desen yazılabileceği için bir desenden başka bir desene geçmek için CD değişimi söz konusu olmamaktadır. Günümüzde armür üreten firmalar elektronik armürleri ile kullanılmak üzere desen tasarım, armür kontrol ve programlama sistemlerini içeren ilave üniteler de sunmaktadırlar.

Bugün üretilen dokuma makineleri kendi bilgisayar sisteminde armür programlama ve kontrol modülüne sahip olduğundan armür üreticilerinin kontrol ünitelerine gerek duyulmaz. Ancak dokuma makineleri bilgisayar kontrollü değilse veya kendilerinin armür programlama ve kontrol ünitesi yoksa armür üreticilerinin armür programlama ve kontrol ünitelerine duyulur.

Aşağıdaki şekilde Staubli firmasına ait elektronik armür kontrol ve programlama sistemi (Staubli programming system 18) görülmektedir.

Sistem desen tasarımının yapıldığı bir bilgisayar, user software 18-58Ш/18-58IV adı verilen desen tasarım programı, taşınabilir program cihazı (portable programming device 18-58II), hafıza kartı (ram) ile veri taşıma terminali (pocket terminal 18-59II) ile armür kontrol biriminden oluşmaktadır.

Desen tasarım programı kullanılarak veya diğer bir desen tasarım sisteminde tasarlanan desen, taşınabilir programlama cihazı 18-58II’ye yüklenir. Bu cihaz 28 çerçeve için toplam 50000 atkıya kadar 1000 farklı örgü ile 9 ilave dokuma makinesi fonksiyonunun programlanmasına olanak verir. Gerekirse örgü üzerinde 18-58II cihazı kullanılarak değişiklik yapılabilir. Örgü daha sonra armür kontrol ünitesine aktarılır.

 

 

1genteks39

 

 

Desen verilerinin armür kontrol ünitesine yüklemenin diğer bir yolu da veri taşıma terminali 18-59II’nin kullanılmasıdır. 18-58II cihazından örgü verileri 18-59II cihazına aktarılır. Buradan da armür kontrol birimine yüklenir.

Yüklenen örgüde bir hata olduğunda düzeltme yapmak amacıyla örgü armür kontrol biriminden 18-59II cihazına ve buradan da 18-58II cihazına geri yüklenebilir. Düzeltme yapıldıktan sonra ters yol izlenerek örgü armür kontrol birimine yüklenir.

Örgüyü armür kontrol ünitesine yüklemenin yanında 18-59II cihazı ile çerçevelerin alt, orta ve üst ağızlık konumlarında seviyelenmesi, çerçevelerin sırayla hareket ettirilmesi, örgünün tersine çevrilmesi, çözgülerin 1/1 ve 2/2 örgüye göre iki tabakaya ayrılması, atılan atkı sayısının görüntülenmesi, dokuma makinesi devir sayısının görüntülenmesi, çalışan programın ID numarasının görüntülenmesi gibi ana dokuma fonksiyonlarının kontrolüne de olanak verir.

Armür kontrol üniteleri bir ağ üzerinden merkezi bir bilgisayar ile iki yönlü veri alışverişi yapılabilir. Bu yaklaşımla yukarıda bahsedilen cihazlara gerek duyulmaksızın örgülerin armür kontrol ünitelerine yüklenmesi ve gerektiğinde düzeltme yapmak için geri getirilmesi mümkündür. Ayrıca ağ üzerinden ana dokuma fonksiyonlarının kontrolü ve izlenmesi de mümkündür.

Program okuma ünitelerinin konstrüksiyon yapısını ise program taşıyıcının türü belirlemektedir. Halkalı ve kamlı program taşıyıcılı armürlerde program okunması ve uygulanmasında kullanılan konstrüksiyon aşağıdaki şekilde görülmektedir.

 

 

 1genteks40

 

 

1 ve 2 bıçaklarına x ileri –geri yer değiştirme hareketi iletilir. 3 kancası büyük çaplı halka ile temasa geçtiğinde tahrik milinden alınan hareket kam veya kol mekanizmalarının yardımıyla 1 ve 2 numaralı bıçakların yatay eksen boyunca karşılıklı ters yönlü harekete dönüştürülür. 3 kancasının alt ve üst konumlarında olması desen zincirindeki halkaların büyük ve küçük olmasına ve hangi halka ile temasa geçildiğine bağlıdır. Büyük halka üst konumu, küçük halka alt konumu belirtmektedir. 3 kancası üst durumda olduğunda 1 bıçağı, alt durumda ise 2 bıçağı ile temasa geçerek yatay eksen boyunca sola veya sağa doğru hareket alır. Bu hareket 4 kolu vasıtası ile çerçevelere iletilir. Kancanın yukarı veya aşağı yönde hareketi 5 numaralı program halkasının çapına bağlı olmaktadır.

Makinenin her periyodunda 7 mili 360º⁄dönme açısı kadar döndürülür ve bir sonraki halka 3 kancası ile temasa girerek onun üst veya alt duruma gelmesini sağlamaktadır.

Çerçevelerin geri hareketi çözgü ipliklerine uyguladığı elastikiyet kuvvetleri yaylar tarafından gerçekleştirilir.

Bantlı ve diskli program taşıyıcılı armürlerin program okuma ünitelerinde genelde iğneli okuma sistemleri kullanılır. Programın okunması iğnenin bandın üzerinde açılmış deliğe dalması ile gerçekleştirilir. Bandın imal malzemesi karton, kâğıt veya ince plastik malzeme olabileceğinden iğnenin banda uygulayabileceği kuvvet sınırlıdır. Bu durumdan dolayı halkalı program taşıyıcı mekanizmalarından farklı olarak, iğne ile hareket iletme mekanizması arasında mekanik güçlendirici mekanizması yerleştirilir.

 

 

Son Düzenlenme Perşembe, 29 Ağustos 2019 11:10
Perşembe, 01 Ağustos 2019 09:46

Servo Motorla Çerçeve Hareketi

Yazan
Öğeyi Oyla
(0 oy)

 

 

ÇERÇEVELERİN AYRI MOTORLAR TARAFINDAN TAHRİK EDİLDİĞİ ELEKTRONİK SİSTEMLER

 

Tsudakoma ve Tokyoda firmaları tarafından tekstil piyasasına sunulan diğer bir ağızlık açma mekanizması tipi ise her bir çerçevenin ayrı bir servomotor tarafından tahrik edildiği sistemlerdir.

Aşağıdaki şekilde Tsudokoma firmasına ait elektronik ağızlık açma sistemi görülmektedir. Bu sistemde her çerçeve için kullanılan motor miline sabitlenmiş diske, merkezinden belirli bir mesafede döner mafsal ile bağlanmış bir kol ve bunu izleyen kol mekanizmaları ile motorun dönme hareketi, çerçevelerin yukarı-aşağı hareketine dönüştürülür.

 

 

1genteks35

 

 

Makinenin ana mili ile çerçeveleri tahrik eden motorlar arasında ki zamanlama elektronik olarak gerçekleştirilir.Bu amaçla makinenin ana milinin dönüş açısını ölçen enkoderden alman pozisyon bilgisine göre motorların hareketleri kontrol edilir.

Armür ve kamlı ağızlık açma mekanizmalarından farklı olarak bu sistemde çerçevelerin hareket ve bekleme açıları (zamanları) dokunacak olan kumaş tipine bağlı olarak bilgisayardan girilip istenen değerlere ayarlanabilir.

Ayrıca ağızlık kapanma açısı da bilgisayara değer girerek elektronik olarak ayarlanabilir. Bu sistemde her çerçevenin harekete başlama ve bitiş zamanları bağımsız alarak ayarlanabildiği için aralarında zamanlama farkı meydana getirilerek aynı anda tüm çerçevelerin orta konuma gelmesi engellenebilir. Bu ayar özellikle bezayağı örgü ile yüksek çözgü sıklığına sahip kumaşların dokunması durumunda çözgü iplikleri arasındaki sürtünmeyi azaltarak çözgü kopuşlarını ve tutuşmalarını engellemek açısından önemlidir. Şekildeki sistemde motorlar aynı yönde dönmekte olup motorun yarım devrinde çerçeve bir konumdan diğerine hareket ederken motorun diğer yarım devrinde çerçeve geri hareket ederek başlangıç konumuna döner.

Motorun yarım devirlik hareketi dokuma makinesi ana milinin çerçeve hareketi için ayrılan kısmında gerçekleşir. Yani ana milinin dönüşünün 240º kısmında çerçeve hareket edip 120º kısmında bekleme yapacaksa, motorlar yarım devirlik hareketini ana mil devrinin 240º kısmında yapar. Geri kalan 120º kısmında bekler. Örgüye göre çerçevenin alt veya üst ağızlık konumlarında belirli sayıda atkı atımı esnasında bekleme yapması gerekiyorsa motorlarında bu konumda bekleme yapması gerekir.

Aşağıdaki şekil’de ise Toyoda firmasına ait ağızlık açma mekanizmasının şekli verilmektedir.

 

 

1genteks36

 

 

Her çerçevenin tahriki;

  • Bir adet servomotor,
  • Bir adet dişli mekanizması
  • Eksantrik ile bunu izleyen kol mekanizmasından

Oluşmaktadır.

 

 

1genteks58

 

 

Servomotorlarının dönme hareketi motor mili ucundaki küçük dişliden makine gövdesine sabit olarak takılmış mil üzerine dönebilecek şekilde takılmış büyük dişliye iletilir. Bağlantı kolunun çerçeve tahrik koluna bağlantı noktası yükselterek çerçevenin daha fazla kalkış yapması sağlanır. Bu ayar temiz ağızlık oluşturmak için, arka çerçevelerin daha fazla kaldırılması için gereklidir. Çerçeve tahrik kolunun salınım hareketi kol mekanizmaları ile iki ucundan çerçeveye iletilir. Tsudakoma elektronik ağızlık açma sistemi için açıklanan özellikler bu sistem içinde geçerlidir. Her bir çerçevenin ayrı bir servomotorlar tarafından tahrik edildiği bu elektronik ağızlık açma sistemlerinde armürlerde mevcut olan yavaş çalışma ileri geri hareketin kısıtlandığı bölgeler bulunmaktadır.

 

 

1genteks59

 

 

Toyoda firması tarafından geliştirilen elektronik ağızlık açma sisteminde 16 çerçeveye kadar çıkılabilmektedir. Bu değer çerçevelerin ayrı motorlar tarafından tahrik edildiği armürlerde ulaşılabilen en yüksek çerçeve sayısıdır.

 

 

Son Düzenlenme Perşembe, 29 Ağustos 2019 11:12
Çarşamba, 31 Temmuz 2019 11:18

Eksantrik Çizimleri

Yazan
Öğeyi Oyla
(0 oy)

 

 

Farklı örgü raporlarına sahip kumaşların üretilmesi için değişik profillere sahip kam mekanizmaları kullanılmaktadır. Bu mekanizmaları birbirlerinden ayıran temel özellik, kamların sahip oldukları yükselme ve iniş bölgelerinin sayısıdır.

Bu temel farklılığa göre ağızlık açma sistemlerinde kullanılan kamlar;

 

  • İki,
  • Dört,
  • Beş,
  • Altı,
  • Yedi
  • Sekiz

Devirli kamlara ayrılmaktadırlar.

İki devirli kamlar sadece basit dokuma olan bezayağı dokuma için kullanılmakta ve eski dokuma tezgahlarında kullanımı yaygın olan kamlardır. Modern yüksek hızlı ve jetli dokuma tezgahlarında ise bu kamlar yerlerini kol mekanizmalarına terk etmişlerdir. Kamlı ağızlık açma sistemlerinde ise, iki devirli kamlar yerine dört devirli kamlar kullanılmaktadır.

 

Aşağıdaki şekil’de

dört devirli kamların profilleri, örgü elementlerinin numaraları ve grafik tasvirleri gösterilmektedir. Dört devirli kamların farklı profil sayısı üçtür. Profil sayıları az olmasına rağmen bu kamların yardımı ile kumaşların büyük bir kısmını elde etmek mümkündür.

 

 

1genteks45

 

 

Aşağıdaki şekil’de

 

beş devirli kamların profilleri, örgü elementlerinin numaraları ve grafik tasvirleri gösterilmektedir. Beş devirli kamların maksimum profil sayıları üçtür. Çeşit sayısı az olduğundan dolayı yaygın şekilde kullanılmamaktadırlar.

 

 

1genteks48

 

 

Aşağıdaki şekilde

 

altı devirli kamların profilleri, örgü elementlerinin numaraları ve grafik tasvirleri verilmektedir. Altı devirli kamların farklı profil sayısı sekizdir. Bu kamların yardımı ile çok sayıda kumaş çeşidini üretmek mümkün olmaktadır.

 

 

1genteks49

 

 

Aşağıdaki şekilde

 

yedi devirli kamların profilleri, örgü elementlerinin numaraları ve grafik tasvirleri verilmektedir. Bu kamların farklı profil sayısı dokuza eşittir. Beş devirli kamlar gibi bu kam çeşitleri de nadiren kullanılmaktadırlar.

 

 

1genteks50

 

 

Aşağıdaki şekilde

 

sekiz devirli kamların profilleri, örgü elementlerinin numaraları ve grafik tasvirleri verilmektedir. Bu kamların farklı profil sayısı yirmiye eşittir.

 

 

1genteks51

 

 

Raporunda atkı ve çözgü iplik sayısı sekize eşit olan yün kumaşlar, pamuk ve ipek gömleklik kumaşların büyük bir kısmı, küçük desenli elbiselik kumaşlar sekiz devirli kamlar ile üretilebilmektedir.

Farklı örgülere sahip kumaşların üretimi, örgü elemanlarına bağlı olarak kam profillerinin seçimi sonucu elde edilir. Kam profillerinin seçimi örgü raporunun solundan sağına doğru yapılmaktadır. Rapordaki ilk eleman birinci çözgüyü ifade etmektedir ve sıralama sağa doğru bu şekilde devam eder.

Aşağıdaki şekilde

altı çerçeveye sahip bir dokuma için kam profili seçimi örneği verilmektedir.

 

 

1genteks52

 

 

Bilindiği gibi çözgü ipliklerinin sıralı geçirilmesinde, çerçeve sayısı dokuma raporunda bulunan çözgü ipliklerinin sayısına eşittir. Bu durumda istenilen rapora sahip kumaşların üretilmesinde kullanılacak kam profili sayısı raporda yer alan çözgü ipliklerinin sayısına eşittir. Raporu oluşturan atkı ipliklerinin sayısına göre ise ana mil ile kam mili arasındaki çevrim oranı tayin edilmektedir.

Bu işlemlerden sonra kumaş desenine bağlı olarak bir sonraki kamın önceki kama göre kaydırılma açısı hesaplanmaktadır. Dört, altı ve sekiz devirli kamlar için bu açının değeri 90º, 60 º ve 45 º eşittir.

Yukarıdaki şekil incelendiğinde dokuma raporu altı çerçeveye sahiptir ve kam profili altı devirli olarak seçilmiştir. Ağızlık açma mekanizmalarında kam profili kumaş raporunda bulunan atkı ipliklerinin sayısı ile belirlenmektedir. Atkı ipliklerinin ağızlıktan geçirilmesi ana milin her bir devrinde gerçekleştiği için ağızlık açma mekanizmasının kamı örgü raporunda bulunan atkı sayısına eşit olmaktadır. Döner kamlar minimum iki bölgeden oluşurlar. Bu bölgeler yükselme ve alçalma bölgeleridir ve bu nedenle ana mil ile kam arasındaki iletim oranı minimum iki olmaktadır.

Çerçevelerin yer değiştirmesi için önemli parametreler;

 

  • Çerçevelerin ana mile göre bekleme açısı,
  • Çerçevelerin kam miline göre bekleme açısı
  • Çerçevelerin ana mil ve kam miline göre yükselme ve inme açıları

Olmaktadır.

Çerçevelerin ana mile göre bekleme açısı kumaş genişliğine bağlı olarak 105º-150º arasında seçilmektedir.

 

 

Son Düzenlenme Perşembe, 29 Ağustos 2019 11:14
Çarşamba, 31 Temmuz 2019 10:59

Rotatif Armür

Yazan
Öğeyi Oyla
(0 oy)

 

 

ROTATİF ARMÜR

Ağızlık açma yöntemleri ve armür makineleri üzerine yapılan araştırmalardan günümüzde modern dokuma tezgahlarında açık ağızlık oluşturan rotatif armürlerin tercih edildiği görülmektedir.

Klasik rotatif armürlerde programlama-kilitleme mekanizması beklemeli dönme hareketi yapan 1 numaralı milden, mil üzerinde sabitlenmiş 2 diskinden ve hareketli yerleştirilmiş 3 eksantriğinden, 4'nolıı kilit mekanizmasından 6-7 numaralı kolsarkaç kol mekanizmasından ve 8'nolu program ünitesinden oluşmaktadır.

Makinenin çalışma sırası aşağıdaki şekilde görülmektedir.

 

 

1genteks53

 

 

Pozisyon a: Armürün ana mili l bekleme fazındadır. Bir sonraki işlemde çerçevenin yer değişme yapması istendiğinden program pistonları içe doğru çekilmiş ve kapayıcı yayın etkisi ile kilitleme mekanizmasının çengeli 2 diskinin üzerinde açılmış yuvaya dahil olarak 2 diski ile 3 eksantriği arasında bağlantı oluşturmuştur. 7'nolıı sarkaç sol kenar durumdadır.

Pozisyon b: 1 mili, 2 diski ve 3 eksantriği saat ibresi yönünde dönme hareketi yapmaktadır. 3 eksantriğine bağlı 6 kolu 7 sarkacım sağ kenar duruma doğru döndürmektedir. Sarkaca bağlı çerçeve bir kenar durumdan diğerine doğru hareket etmektedir.

Pozisyon c: 1 numaralı mil 180° döndükten sonra bekleme yapmaktadır. 7 sarkacı sağ kenar duruma gelmiştir. Program değişikliği istenmemesi durumunda 2. pozisyonu sürekli-olarak tekrarlanılır. Çerçevenin bekleme yapması istendiğinde pistonlar kilit mekanizmasının çengelini çevirerek 2 diski ile 3 eksantriği arasında bağlantıyı ortadan kaldırır ve 3 eksantriği bu durumda kilitlenilir.

Pozisyon d: 1 mili ve 2 diski dönme yapmaktadır. 3 eksantriği kilitlendiğinden 7'nolu sarkaç sağ kenar durumda kalır. Program değişikliği olmadıkça bu durum devam eder.

 

Rotatif armürler genellikle pozitif armürlerin gelişmiş modelleri olarak kabul edilmektedirler.

 

Son yıllarda rotatif armürlerin hızı üreticiler tarafından geliştirilmiş ve fuarlarda sergilenen modeller incelendiğinde 1000 rpm ve üstüne ulaştığı gözlemlenmiştir. Bu sayede hava jetli, su jetli dokuma makinelerinde yüksek hızlar altında çalışma imkânı sağlanmıştır.

Günümüzde rotatif armürlerin farklı tipleri çeşitli dokuma makinelerinde yer almaktadır. Rotatif armürlerin tahrik sistemleri basit ve rijit olduklarından titreşimsiz ve dayanıklı çalışırlar. Az yer kaplarlar. Bununla beraber açık ağızlık oluşturulduğundan ve seçme ünitesinden konstrüksiyon yapısından dolayı ek olarak çerçevelere geri dönüşüm ve çerçeveleri orta konuma getirilmesi ünitelerini içerir.

Sürekli olarak bağlantı oluşturan ve kamalar armürün hızlarının artırılmasını engeller. Rotatif armürlerin bir başka özeliği parçaların çok yüksek hassasiyetle üretilmesi ve maliyetlerinin yüksek olmasıdır.Rotasyon tipi armür makineleri temel çalışma prensibi, dönme hareketinin özel kavramaların yardımı ile çerçevelerin ileri–geri hareketine dönüştürülmesine dayanmaktadır.

Bir rotatif armür üç ana kısımdan oluşmaktadır. Bu kısımlar;

 

  • Seçim mekanizması,
  • Eksantrikleri de içeren çerçeve tahrik mekanizması
  • Değişken armür mili hareketini üreten kısım yani modülatör

 

Seçme mekanizmasının görevi, örgüye göre eksantrik mili ile eksantrik arasındaki bağlantıyı keserek çerçevelerin konumunu belirlemektir. Modülatör ise, çerçevelerin hareket ve bekleme açılarını belirleyen kısımdır. Eksantriklerin ve modülatörlerin konstrüksiyon yapıları birbirleriyle farklılık göstermediğinden rotatif armürler seçme mekanizmalarının tipine ve yapısına bağlı olarak sınıflandırılırlar.

 

 

1genteks30

 

  

Yukarıdaki şekil ’de bir armür mekanizmasını oluşturan temel kısımlar şematik olarak gösterilmektedir. Şeklin A kısmında bir yuvarlak mil yatağına sahip eksantrik kısım görülmektedir. 2 ve 3 ile belirtilen kısım olan eksantrik dönen bir kamdır. Bu kamın dönüş ekseni geometrik olarak belirtilen A merkezinde değil Ao merkezinde dönüş yapmaktadır. Bundan dolayı eğer 2 numaralı bölüm saatin tersi yönde dönüş hareketi yaparsa hareket 3 kolu vasıtası ile 4 numaralı kola iletilir. 2 numaranın tam bir devrinde 4 numaralı kol limit pozisyonuna gelir. Eğer hareket sonucunda A,Ao ve B aynı doğrultuya gelirse 4 kolu en ileri pozisyonunu alır. Eğer hareket sonucunda A, Ao ve B geri pozisyona dönerlerse 4 kolu en geri pozisyonuna dönmektedir. 4 numaralı kolun çerçevelere hareket iletimi ise yukarıdaki şekil ’in B kısmında verilmektedir. 4 kolunun en ileri pozisyonunda olduğu durumda çerçeve buna karşılık en alt konumdadır. 4 kolu eğer en geri pozisyonunda ise çerçeve buna karşılık en yüksek pozisyonunu almaktadır. Bu konstrüksiyona sahip eksantrik mekanizması çerçeve hareketi sadece düz kumaşlar için oluşturmaktadır. Rotatif armürdeki bu dönme hareketi zorunlu olarak çerçevelerin ileri geri hareketini İçermektedir.

Rotatif armürlerin çalışma prensibi aşağıdaki şekil ‘de görülmektedir. Şekildeki rotatif armür mekanizmasında; üzerinde birbirlerine zıt yönde kanal açılmış 1 mili özel modülatör adı verilen mekanizma yardımı ile kesikli olarak dönmektedir. 2 eksantriğinin üzerinde monte edilmiş ve radyal yönde hareket edebilen 4 kaması, dönme eksenine doğru hareket aldığı durumda 2 eksantriği ile 1 milini birleştiğinde eksantrik mil ile 180°'lik bir dönme hareketi yaparak ve 5 uzvuna bağlı çerçevenin bir durumdan diğer bir  duruma getirilmesi sağlanmış olur. Kama dönme merkezinden dışarıya doğru hareket aldığında 3 uzvu ile eksantriği birleştirildiğinden 3 uzvu kenetlenmiş duruma gelir. Kamanın hareketi seçim mekanizması ile idare edilmektedir. 

 

 

1genteks31

 

 

Çerçevelerin alt durumdan üst duruma veya tersi yönde yer değiştirmesi 1 milinin 180º dönmesi sırasında gerçekleştiğinden dokuma tezgâhının ana mili iki tam devir yapıldığında armür mili bir tam devir dönme hareketi alır.

Fimtextile firmasının üretmiş olduğu RD 3000 tipi elektronik kontrollü rotatif armürünün şematik görünüşü aşağıdaki şekilde görülmektedir. Dokuma makinesinden gelen hareket yarıya düşürülerek modülatör giriş miline iletilir (şekilde görülmüyor).

Modülatörden elde edilen beklemeli çıkış hareketi armür miline (2) iletilir. Armür mili (2) ve eksantriğin (3), 4 nolu parça ile birleştirilmesi ile 3 nolu eksantriğinin iki uç konumu (ileri ve geri) arasında hareket etmesi sağlanır.

 

 

1genteks33

 

 

Bu konumların herhangi birinde 2 mili ve 3 eksantriği ayrılırsa eksantrik mevcut konumunda bekler. Eksantriğin bir konumdan diğerine hareket etmesi tahrik ettiği çerçevenin konum değiştirmesi ve eksantriğin bir konumda beklemesi çerçevenin de bu konumda bekleme yapması anlamına gelir. Eksantriğin dönme hareketi 5 nolu uzuv aracılığı ile 6 kolunun saat ibresi veya tersi yönünde salının hareketine dönüştürülür. Daha önce de bahsedildiği gibi 2 ile 3 ve 3 ile 5 uzuvları arasında rulmanlı yataklama mevcuttur. 3 eksantriği üzerine döner mafsalla bağlanmış olan 4 parçasının 2 mili üzerine açılmış kanallara girerek bu iki parçayı birleştirmesi veya kanallardan çıkarak bu iki parçayı ayırması, 9 elektromıknatısı tarafından üretilen hareketin 8 kolun aracılığı ile 7 koluna yaptırdığı salınım hareketi ile sağlanır.

Şekilde görülen eksantrik konumunda çerçeve yukarıda ise 4 parçası 2 mili ile kenetlendiğinden bu konumdan itibaren 2 milinin 180° derecelik dönüşünde çerçeve alt konuma hareket eder. 7 nolu parça bu konumda kaldığı sürece eksantriğin şekle göre 180 derece dönmüş konumda 4 parçası 2 milinden ayrılır. 2 milinin bundan sonraki dönüşünde eksantriğe hareket iletmez ve çerçeve alt konumda kalır.

Mıknatısın etkisiyle 7 kolu konum değiştirirse, 4 parçası 2 mili ile kenetlenir ve eksantriği şekilde görülen konuma geri getirir. Böylece çerçeve tekrar üst konuma geri döner. 7 nolu kolun konumu mıknatıs tarafından değiştirilmediği sürece bu konumda 4 parçası 2 milinden ayrılır ve eksantriği hareket iletmez. Çerçeve yukarı konumda kalmaya devam eder. Bezayağı örgü durumunda 2 mili ile 4 parçası sürekli kenetli kalacağından eksantrik her dokuma makinesi devrinde konum değiştirir. Böylece çerçeve bir yukarı bir aşağı hareket eder.

Staubli firması değişik dokuma uygulamaları için farklı seçme mekanizmalarına sahip rotatif armürler üretmektedir. Aşağıdaki şekil ‘de bu armürlerden 2668 modeli rotatif armür makinesi görülmektedir.

 

 

1genteks34

 

 

Üzerinde iki adet kanal açılmış olan 4 numaralı disk armür mili ile kesikli olarak döner. 5 numaralı parça bir ucunda yay (şekilde gösterilmedi) ile 6 numaralı parça ile bağlı olup 1 ve 1’ kollarının bir ucundan uyguladığı baskı ile 4 numaralı diske kenetlenmekte ve baskı olmadığı zaman kenetlenme çözülmektedir. 5 numaralı parça 4 numaralı disk ile kenetlendiğinde, disk ile 6 numara ile gösterilen parça da döner.

6 numaralı parça aynı zamanda eksantrik olup onun dönme hareketi 7 numara ile gösterilen bağlantı kolu aracılığı ile 8 kolunun dönme hareketine dönüştürülür. 5 numaralı parça ile kenetlenmesi halinde 4 diskinin her 180º dönüşü çerçeveyi bir konumdan diğer bir konuma hareket ettirir. 5 numaralı parçanın 4 numaralı disk ile kenetlenmesi veya kenetlenmenin çözülmesi 2 numara ile gösterilen elektromıknatıs tarafından hareket ettirilen 3 kolunun 1 ve 1' kollarının döndürülmesi ile gerçekleştirilir. 1 ve 1' kollarının bir yöndeki hareketleri elektromıknatıs tarafından üretilirken diğer yöndeki hareketi yaylar ile sağlanır.

Yukarıdaki şekilde ’de birinci konumda 1 numaralı kol saat yönünde bir miktar döndüğünden 5 parçası üzerindeki baskısı ortadan kalkmıştır. Dolayısıyla yayın etkisiyle 5 parçası ile 4 diski kenetlenmiştir. Bu konum çerçevelerin üst ağızlık konumuna karşılık gelmektedir. 4 numaralı diskin takip eden 180º dönüş hareketi ile çerçeve alt konuma hareket ettirilir.

Yukarıdaki şekil ‘de ikinci konumda 4 diskinin 90º dönüşüne karşılık gelen konumunu göstermektedir. Bu konum çerçevenin orta ağızlık konumuna karşılık gelir. Üçüncü konumda ise 4 diski 180º dönüşünü tamamlamış ve çerçeve alt ağızlık konumuna ulaşmıştır. Bu konumda 1' parçası saat yönünde bir miktar dönmüş olup 5 numaralı parçanın ucuna bastırarak 4 diski ile olan kenetlenmeyi çözmüştür. 1 ve 1' parçaları bu konumda kaldıkları sürece çerçeve alt ağızlık konumunda bekleme yapar. Mıknatısın etkisiyle l ve 1' kolları saat yönünün tersi yönünde bir miktar döndüğünde

Yukarıdaki şekil ‘de üçüncü konumda 1' kolunun 5 parçası üzerindeki baskısı kalkar ve 5 parçası 4 diski ile kenetlenir, 4 diskinin 180º dönme hareketi ile çerçeve üst ağızlık konumuna hareket eder. 1 kolu saat ibrelerinin tersi yönünde dönmüş olduğundan 5 numaralı parça ile 4 diski arasındaki kenetlenme çözülür. 1 ve 1' kollarının konumu çerçevelerin üst ağızlık konumlarına karşılık gelir. 9 ve 9' destekleri 1 ve 1’ kollarının dönme hareketlerini sınırlar. Sonuç olarak l ve 1' kollarının saat ibreleri yönünde bir miktar dönmesi çerçevelerinin alt konumuna karşılık gelir. Saat ibrelerinin tersi yönünde dönmüş konumları ise çerçevelerin üst ağızlık konumlarına karşılık gelir.

Rotatif armürlerin tahrik sistemleri basit ve rijit olduklarından titreşimsiz ve uzun ömürlüdürler. Bununla birlikte açık ağızlık oluşturmaları ve seçim ünitesinin konstrüksiyon yapısından dolayı ek olarak ağızlık arama ve duruşlarda çerçeveleri orta konuma getirme ünitelerine ihtiyaç duyarlar. Seçim anında kenetlenme için kamaların kullanılması seçim ünitesinin çalışma şartlarını sınırladığı için yüksek dokuma hızlarına çıkılmasını engellemektedir.

 

 

Son Düzenlenme Perşembe, 29 Ağustos 2019 11:16
Çarşamba, 31 Temmuz 2019 10:39

Negatif Armür

Yazan
Öğeyi Oyla
(0 oy)

 

 

NEGATİF ARMÜR 

Negatif armürler daha basit oldukları için pozitif armürlere oranla daha çok kullanım alanı bulmuşlardır ve daha ziyade hafif ve orta çözgü gerilimleri için uygundurlar. Bu sistemlerin en büyük başarısı armürün bir devrinin iki atkı atımına karşılık gelmesi, dolayısıyla hareketlerin pek çoğunun yarım tezgâh hızında gerçekleştirilebilmesidir. Bu sayede daha yüksek hızlarda çalışma imkânı oluşmaktadır. Staubli firmasının ürettiği mekanik kontrollü çift stroklu açık ağızlık oluşturan bir negatif armürün şematik görünüşü aşağıda görülmektedir.

 

 

1genteks26

 

 

Armürün 14 numaralı tahrik mili dönme hareketini dokuma tezgahının ana milinden alır. Milin üzerindeki 15 eksantriği 16 numaralı kol ile l numaralı iki omuzlu kola bağlanmış olup üst ve alt uzuvlar 3 ve 22 numaralı mesnetlerle bağlanmış durumdadır. O1 noktasına hareketli olarak yerleştirilmiş 21 numaralı kol, O2 noktasından bağlanmış 4 numaralı balans bu nokta boyunca salınım hareketi yapabilir ve iki ucunda 4 ve 19 numaralı kancaları taşır. Balansın dönme merkezi, balans sol kenar duruma geldiğinde 1 numaralı kolun salınım merkezi ile çakışır. Bu durumda 5 veya 19 numaralı kancalardan hiçbiri 6 veya 18 numaralı idare kancaları ile bağlantıya girmemişse, 4 balansı boş hareket yapmış olur ve çerçeve alt konumda bulunur. 5 ve 19 kancalarından biri ile ilişkiye girdiği durumda ona bağlı çerçeve üst duruma gelir ve atkı atıldıktan hemen sonra geri hareket yaparak alt duruma getirilir.

Çerçevelerin alt duruma getirilmesi yayların yardımı ile gerçekleştirilir. 5 ve 19 numaralı kancaların her ikisi aynı zamanda 6 ve 8 numaralı idare edici kancalar ile bağlantıya girdiği durumda çerçevelerin üst konumda beklemesi söz konusudur.

İdare edici 6 ve 18 kancaları 9 ve l3 eksenlerinde hareketli olarak yerleşmiş iki omuzlu 8 ve 12 numaralı uzuvlara 7 ve 17 yayları ile bağlı durumdadırlar. Desen zincirine takılmış 11 baklaları 8 ve 12 numaralı iki omuzlu uzuvların programa göre idare edilmesini gerçekleştirir. 21 kolun çerçevelere hareket 23 ve 24 numaralı uzuvlardan iletilir.

Negatif armürler günümüzde mekanik ve elektronik olarak üretilmektedirler.

Aşağıdaki şekillerde Staubli firmasına ait 2521model mekanik ve 2571 model elektronik kontrollü negatif armürlerin şematik çizimleri verilmektedir.

 

 

 1genteks27

 

 

1genteks28

 

 

Şekildeki Staubli firmasına ait negatif armürlerin mekanik (model 2521) ve elektronik (model 2571) program taşıyıcıları ara elemanların üzerinden A ve A’ ile gösterilen tespit kancalarını kumanda etmektedirler.

Kaldırma üniteleri, balanslar ve hareketli kancalardan oluşmaktadır. Hareket kolları tespit kancalarının hareketli bir kancayı yakalaması ile devreye girmektedirler.

Elektronik kontrollü armürde A ve A’ ile gösterilen tespit kancalarının kontrolü elektromıknatıs sayesinde yapılmaktadır. Staubli’ ye ait bu tasarımlar, azami çalışma güvenliği ile an az sayıda döner mafsal ve optimal çerçeve hareketini garanti etmektedirler.

Muratec firması negatif armür üreten diğer bir firma olup armürlerin seçme ünitesinde elektromıknatıslar yerine elektronik olarak kontrol edilen pnömatik pistonlar kullanmaktadır.

Aşağıdaki şekilde elektronik kontrollü pnömatik seçme mekanizmalı Muratec negatif armürünü gösterilmektedir.

 

 

1genteks29

 

 

Yukarıdaki şekilde görüldüğü gibi bir tahrik mekanizması tarafından c kolunun üst ve alt uçlarında bulunan kancaları (b ve b') tutması sağlanır. Böylece çerçevelerin yukarı konuma hareket ettirilmesi gerçekleştirilir. Pistonların ileri-geri hareket ettirilmesi elektronik olarak kontrol edilmektedir. Çerçeve alt konumdan üst konuma kaldırılacaksa önce ileri konumdaki kanca, karşısındaki kanca tarafından pistonun ileri hareketi ile tutulur. Daha sonra c kolunun salınım hareketi ile A noktası AF yarıçaplı daire yayı üzerinde saat ibresi yönünde bir miktar döner. A noktasının bu hareketi e kolu aracılığı ile f kolunun salınım hareketine dönüştürülür F kolunun salınım hareketi eğilebilir kablolarla çerçevelere iletilir. Çerçeve kalkış miktarı artırmak istenildiğinde e kolunun f koluna bağlantı noktası yukarıya kaydırılır.

 

 

 

Son Düzenlenme Perşembe, 29 Ağustos 2019 11:18
Çarşamba, 31 Temmuz 2019 10:29

Pozitif Armür

Yazan
Öğeyi Oyla
(0 oy)

 

 

Pozitif armür 

Fantezi kamgarn ve ştrayhgarn kumaşlarda olduğu gibi ağır kumaşların dokumaları söz konusu olduğunda yay geri getirme tertibatına ihtiyaç göstermeyen pozitif armürlerin kullanılması uygundur. Bu sistemlerde herhangi bir geri getirme tertibatı bulunmamaktadır. Çerçevelerin tüm hareketleri mevcut armür mekanizması tarafından gerçekleştirilmektedir.

Pozitif armür sistemlerinde herhangi bir geri getirme tertibatı bulunmadığı için, kanca ile ileriye doğru çekilmiş olan salınım kolunun tekrar durdurucu traverse kadar geri getirilmesini ya da ileriye doğru çekilmesi gereken salınım kolunun bir veya iki ucunun durdurucu traverslere dayalı halde tutulmasını sağlayan bazı mekanizmalara gereksinim vardır. Öte yandan, çözgü geriliminin düşey bileşeni çerçevelerin ortada kapalı ağızlık pozisyonunda durmaları yönünde etki yapacağı için salınım kollarının kontrolsüz olarak hareket etmeleri de önlenmelidir.

 

 

1genteks20

 

 

Yukarıda görülen mekanizma incelendiğinde; B1 ve B2 geri çekme traversleri K1 ve K2 bıçaklarına rijit olarak bağlı haldedir ve onlarla yatay doğrultuda hareket yaparlar. Bıçaklar kendilerine takılmış olan kancaları sadece ileri doğru çekerler. Kancaların geriye doğru gelme hareketleri geri çekme traverslerinin salınım kolunun ilgili ucunu durdurucu traverslere (S1, S2) kadar itmeleriyle sağlanmaktadır. Yukarı kalkmayacak çerçevenin kancası platin vasıtasıyla yukarıda tutulur ve hizasında bulunan kanca traversine takılı halde kalır; dolayısıyla bıçak ileri giderken onunla hareket edemez. Bu sayede kancaya bağlı salınım kolu ucunun durdurucu traverse yeni desen okuma anına kadar dayalı olarak tutulması sağlanmış olmaktadır. Bu çeşit armürlerde desen okuması desen kartonları vasıtası ile yapılmaktadır.

Aşağıdaki şekilde tek stroklu ortada kapalı ağızlık oluşturan mekanik kontrollü pozitif armür örneği görülmektedir. Bu tip armürler kalın yünlü kumaşlar için kullanılmaktadırlar.

 

 

1genteks21

 

 

Armürde 1 numaralı çerçeveler merkezinden döner mafsalda yerleştirilmiş dikey 2 numaralı kol ile bağlanmış durumdadır. A ve B, dirsekleri olan ve kola O noktasından bağlanmış 3 numaralı bir çengel bulunmaktadır. 9 ana milinin dönme hareketi 7 krankı ve 6 kolu ile kızaklarda ileri-geri hareket yapan 4 ve 5 bıçaklara iletilir. 3 kolu üst konuma geldiğinde A kancası 4 bıçağı ile sola doğru itilir. Bu esnada 3 koluna O2 noktasından bağlanmış 2 uzvu O1 dönme ekseninde saat ibresinin tersi yönünde dönme hareketi alır. Seçim mekanizması 3 kolunun konumunu değiştirmediği sürece armür makinesinin ürettiği istemli hareket 2 uzvuna kayışla bağlanan 1 çerçeveyi, orta konum ile üst konum arasında taşır. 3 kolu alt konuma geldiği sırada B kancası 5 bıçağı ile sağa doğru çekilir ve 2 uzvu O1 dönme ekseninde saat ibresi yönünde dönme hareketi alır. Hareket programı değişmediği sürece armür mekanizmasının ürettiği ikinci istemli hareket 1 çerçevesini orta konum ile ait konum arasında taşımaktadır. 3 numaralı kolun konumunun istenen hareket programına göre hareket ettirilmesi için seçme mekanizması 10 numaralı altı yüzlü prizma ve üzerinde iki farklı çapa sahip desen baklaları bulunan 11 numaralı zincirden oluşmaktadır.

Aşağıdaki şekilde tek stroklu ortada kapalı ağızlık oluşturan elektronik kontrollü pozitif armür görülmektedir.

 

 

1genteks22

 

 

Yukarıdaki şekilde bu armürün üç konumdaki görünüşü verilmektedir. Ortada kapalı ağızlık prensibine göre çalışan bu armürde her atkı atımından sonra tüm çerçeveler ağızlık ortasına kadar gelir ve bir sonraki atkı için seçme işlemi yapılır.

Daha sonra desene göre çerçeveler yukarı veya aşağı hareket ederek yeni atkı için ağızlığı oluştururlar. Bundan dolayı armür mili, dokuma makinesi ile aynı hızda döner. 16 mm hatve ile 30'a kadar çerçeveyi tahrik edebilen bu armür farklı hatveler ile üretilmekte ve dokuma makinesine değişik konumlarda takılabilmektedir.

Armürün çalışma prensibi yukarıdaki şekilde görüldüğü gibi bir silindirik kam çifti ile tahrik edilen iki adet bıçak (1 ve 2 bıçağı) orta konumdan itibaren her dokuma makinesi devrinde birbirine ters yönde salinım hareketi yaparlar. 6 numaralı kolun alt ucuna döner mafsal ile bağlanmış olan 3 kancanın konumu 4 ve 5 pnömatik pistonları ile kontrol edilir. Şeklin ilk kısmında 4 pistonunun ileri konuma ve 5 pistonunun geri konuma hareket etmeleri ile 3 kancası 1 bıçağına takılır. 1 bıçağı 4 kolunu sürükleyerek birlikte Oa dönme ekseninde saat ibresi yönünde hareket ettirilir.

Bu hareket çerçevenin üst ağızlık konumuna karşılık gelir. Şeklin ikinci kısmında bıçaklar orta konumda bulunur. Bu konumda çerçevelerin hareket planına göre seçme işlemi yapılır. Çerçeve alt konuma hareket edecekse 5 pistonunun ileri ve 4 pistonunun geri konuma hareket etmeleri ile 3 kancası 2 bıçağına takılır. 2 bıçağı 4 kolunu sürükleyerek birlikte O2 dönme ekseninde saat ibresinin tersi yönünde hareket eder.

Bu konum çerçevenin alt konumuna karşılık gelir. 4 ve 5 pnömatik pistonlarının hareketi pnömo-elektro mıknatıslı valf ile elektronik olarak kontrol edilmektedir. Çerçevenin her iki yöndeki hareketi armür bıçakları tarafından sağlandığı için bu armür pozitif armür sınıfına girmektedir.

Aşağıdaki şekilde tek stroklu ortada kapalı ağızlık oluşturan elektronik kontrollü pozitif SKN armürünün kinematik şeması gösterilmiştir. Armürde çerçevelere hareket iletmek için iki adet bıçak kullanılmıştır. Çerçevenin üst konuma gelmesi 3 numaralı bıçağın 2 çengeli ile sola doğru, alt konuma gelmesi ise 8 numaralı bıçağın 9 numaralı kolun üst veya alt omuzları ile sağa doğru hareketi sırasında gerçekleşir. Çerçevelerin üst konumda beklemesi bıçakların dördünün de aynı zamanda çengelleri ile yer değiştirmesi ile elde edilir.

 

 

1genteks23

 

 

Çerçevelerin alt konumda beklemesi kancaların her ikisinin de 3 bıçaklarından ayrılması ile gerçekleşir. Bu esnada 2 çengelleri 6 numaralı idare edici kollar ve hareketli 4 mesnetlerinin yardımı ile 10 hareketsiz mesnetlerine dayanarak tutulurlar.

Seçim ünitesinde program taşıyıcı olarak delikli kart (11) kullanılmaktadır. 12 iğnelerinin kartı zorlamaması için üniteye 1 bıçaklarını ve onları idare ettirdikleri 13 numaralı yatay iğnelerle donatılmıştır. Eğer kartta delik açılmışa, 12 iğneleri aşağıya doğru hareket ederek 13 numaralı iğnelerini 1 bıçakları ile temasa sokar. Sola doğru yer değiştirme yapan 13 iğneleri 6 kollarını kendi eksenleri boyunca döndürerek 2 çengellerinin 3 bıçaklan ile temas etmesini sağlar.

Armürde dört ana hareket bıçağının, iki seçim bıçağının, dört sıra iğnelerin olması armürün büyük hızlarda çalışmasının engeller. Öte yandan seçim ünitesinde programı okuyabilmesi için iğnelerin kartla temasa girmesi karmaşık bir mekanik sistemle sağlanır .

Aynı işleme prensibi ile çalışan Staubli 2232 tip numaralı armürün kinematik şeması Aşağıdaki şekilde görülmektedir. Armürde 4 ve 4' numaralı bıçaklara hareket 1 ve 1' kamlarından verilir. 12 ve 12' güçlendirici bıçaklar programın okunması süresinde iğne ile kart arasında basıncın düşürülmesine yardım ederler. Bu armürün dezavantajı SKN armürleri ile aynı olmaktadır.

 

 

1genteks24

 

 

Bu armürün maksimum 300 dev/dak. Hızla çalışmakta ve pratik çalışma hızı 250 dev/dak dır.

Aşağıdaki şekilde tek stroklu açık ağızlık oluşturan mekanik kontrollü

  • Pozitif Knowless armürü
  • İngiliz Dobcross armürü
  • Amerikan Crompton-Knowless armürü

Kamgarn ve ştrayhgarn dokuma makinelerinde kullanılmış ve çalışma prensibi önceki bölümlerde bahsedilen sistemlerden daha farklılık göstermektedir.

 

 

1genteks25

 

 

Bu armürde her bir çerçeve iki omuzlu 1 numaralı manivela ile hareket ettirilir. Manivelanın üst omzu 2 numaralı uzuv ile 4 numaralı kolun üzerinde hareketli olarak yerleştirilmiş 6 numaralı özel dişlisine bağlanmış durumdadır. 10 numaralı seçim ünitesinin 16 numaralı desen zincirinde yerleştirilen 9 numaralı program taşıyıcıları, 4 numara ile gösterilen kol ile temasa girerek 3 numaralı dişlinin 7 veya 12 numaralı sabit hızla zıt yönde dönen dişlilerle bağlantıya girmesini gerçekleştirir.

6 dişlisi 7 dişlisi ile temasa girdiğinde saat ibresinin yönünde dönme hareketi aldığından ona bağlı 2 numaralı kol sağa hareket alır ve sonuç olarak çerçeveyi üst konuma getirir. Eğer 6 dişlisi 12 dişlisi ile temasa girerse bu esnada 6 dişlisi ters yönde hareket aldığından 2 numaralı kol sola doğru hareket ederek çerçeveyi alt konuma getirecektir.

Sabit hızla dönme hareketinde bulunan dişli ile hareketsiz dişlinin ilişmeye girebilmesi ve 180° dönme hareketi aldıktan sonra temastan ayrılmasını sağlamak amacı ile 6 dişlisinin ilişmeye girme alanında bir ve karşı alnında üç dişi götürülmüştür. 7 ve 12 dişlilerininse 180°lik bir yüzeyi dişlerle kaplanmış durumdadır. Üst ve alt durumda beklemenin gerçekleştirilmesi ve dişlilerin sağlam olarak çalışması 11 -24 kamlı-kol mekanizması yardımı ile sağlanır.

 

 

 

Son Düzenlenme Perşembe, 29 Ağustos 2019 11:19
Pazartesi, 29 Temmuz 2019 23:35

Armürlü Ağızlık Açma Sistemleri

Yazan
Öğeyi Oyla
(0 oy)

 

 

Armür mekanizmaları ile ilgili yayın ve patentler incelendiğinde mekanik, elektronik ve elektromanyetik prensipler ile çalışılan armür mekanizmaları özellikle göze çarpmaktadırlar.

 

 

1genteks41jpg

 

 

Patentler incelendiğinde dokuma tezgâhları için yapılan patent çalışmalarının en yoğun olarak toplandığı nokta armürlü ağızlık açma mekanizmaları olarak göze çarpmaktadır,

 

 

1genteks43

 

 

Bunun nedeni günümüzde yüksek hızlarda çalışma imkânı veren jetli ve rapierli dokuma makinelerinde armür mekanizmalarının yoğun olarak kullanılmasıdır.

 

 

1genteks42

 

 

Armür, dokuma makinelerinde ağızlık oluşturmak için kullanılan, bu amaçla çerçevelerin hareketlerini sağlayan ağızlık açma tertibatlarından birisidir. Kamlı ağızlık açma mekanizmaları, 10 adetten fazla çerçeve gerektirmeyen basit örgüye sahip kumaşların üretimi için kullanılmaktadır. Karmaşık desenli ve daha yüksek atkı raporlu kumaşların üretiminde programlanabilen armür mekanizmaları dokuma tezgahların da kullanılmaktadırlar.

Armür mekanizmaları kam mekanizmalarına göre daha komplike bir yapıya sahiptirler. Armür mekanizmalarıyla desenlendirme olanağı, eksantrikli ağızlık açma tertibatlarından fazla, jakarlı ağızlık açma tertibatından azdır. Armür mekanizmaları kumanda sistemleri itibariyle, jakar mekanizmalarının çıkış noktası sayılabilirler. Armür mekanizmaların temel olarak iki ayrı işlem söz konusudur. Bunlar; hareket iletimi ve uygun zamanda harnişler ile olan hareket iletiminin oluşturulması ve kesilmesidir.

 

Armür makineleri günümüzde;

 

  • Negatif,
  • Pozitif
  • Rotatif

Olarak sınıflandırılmaktadır.

Fakat bu sınıflandırma altında daha geniş bir sınıflandırma yapmak mümkündür. Armür makineleri ayrıntılı olarak ağızlık açma yöntemlerine göre, strok sayılarına göre, program mekanizmalarının tipine göre, konstrüksiyon yapılarına göre ve çerçevelere hareket iletim yöntemlerine göre sınıflandırılabilir.

 

Ağızlık açma yöntemlerine göre armür makineleri;

 

  • Altta kapanan ağızlık oluşturan armürler,
  • Ortada kapanan ağızlık oluşturan armürler,
  • Yarı açık ağızlık oluşturan armürler,
  • Açık ağızlık oluşturan armürler
  • Asimetrik ağızlık

Oluşturan armürler olarak sınıflandırılmaktadırlar.

 

Strok sayılarına göre armürler ise ikiye ayrılmaktadırlar;

 

  • Tek stroklu
  • Çift stroklu

Armürlerdir.

Bunlardan en eskileri tek stroklu armürlerdir. Bu tip armürlerde sadece bir kaldırma bıçağı ve bir dizi manivela bulunur. Her atkı atımından sonra tüm manivelalar ve çerçeveler aynı, ilk konuma dönerler. Böylece yeni kancaların bir sonraki atkı için açacağı ağızlığın çerçeveleri seçilir. Bu nedenle her atkı atılıp bittikten sonra ağızlık kapatılır ve tefeleme ağızlık kapalıyken yapılır.

Bu durumun uzun yıllardan beri yünlü dokuma sektöründe büyük avantaj sağladığı anlaşılmıştır. Atkı ipliği kapanmış ağızlıkta tefelendiği zaman, çözgülerde istenmeyen gerilim artışları olmaz ve bütün çözgü iplikleri üniform bir şekilde tek düzlemde gerilmiş olurlar. Neticede çözgü kopuşları en aza iner ve dokuma yumuşak bir biçimde yapılır.

Çift stroklu armürler ise ağızlık değiştirme kursunu, dokuma makinesinin iki devrine bölüştürerek hız limitini daha yüksek devirlere çıkarmayı başarmışlardır. Dokuma makinesinin ana milinin iki tam devrinde armür mekanizması bir tam devir yapmaktadırlar.

 

Programlama mekanizmalarına göre armürler ise temel olarak iki gruba ayrılmaktadır;

 

  • Mekanik kumandalı
  • Elektronik kumandalı

Armürlerdir.

Mekanik kumandalı armürlerde kendi aralarında delikli kart ile kumanda edilen ve desen zinciri vasıtasıyla kumanda edilen olmak üzere iki alt gruba ayrılmaktadırlar.

 

Delikli kart ile kontrol edilen armür mekanizmaları;

 

  • Karton tipine parçalı kartonlu
  • Sonsuz şerit kartonlu

Olarak ikiye ayrılırlar.

 

Desen zinciri ile kontrol edilen armürler ;

 

  • Ağaç çivili
  • Çelik röleli

Olmak üzere iki çeşittirler.

İlk yapılan armür mekanizmalarına ve günümüzde de birçok modern armür makinelerine mekanik olarak kumanda edilmektedir. Bu tip armürlerde programlama, kontrol elemanının tipine göre tekerlekli, küresel veya delikli karton şeklinde aparatlar yardımı ile yapılmaktadır. Modern mekanik armürlerde kartonlu kontrol elemanı daha yaygındır.

Elektronik armür makinelerinde ise programlama bilgisayar destekli üniteler vasıtası ile yapılmaktadır.

 

Konstrüksiyon yapılarına göre armür makineleri;

 

  • Tek bıçaklı armür makineleri,
  • Çift bıçaklı armür makineleri,
  • Dişli tahrikli armür makineleri,
  • Rotasyon tipli armür makineleri,
  • Kol mekanizmalı armür makineleri,
  • Hidrolik tahrikli armür makineleri,
  • Servo motorlu armür makineleri
  • Hidro-mekanik tahrikli armür makineleri

Olarak sınıflandırılmaktadırlar.

 

Çerçevelere hareket iletim yöntemine göre armür makineleri;

 

  • Negatif,
  • Pozitif
  • Rotatif

Olmak üzere üç tipe ayrılmaktadırlar.

 

Negatif armürler daha basit oldukları için pozitif armürlere göre daha yaygın bir kullanım alanı bulmuşlardır ve çoğunlukla hafif, orta çözgü gerilimleri için uygundurlar. Pozitif armürler ise ağır kumaşların dokunmasında ve yüksek hızlı tezgahlarda yaygın olarak kullanılmakta, kamgarn ve ştrayhgarn dokumacılıkta tercih edilmektedirler. Orta ve yüksek çözgü gerilimi için uygun mekanizmalardır.

Kamlı ağızlık açma sistemlerine benzer şekilde, negatif armür çerçeveleri yalnızca kaldırır, indirilmesi için yaylı bir geri getirme tertibatı kullanılır. Pozitif armür ile ağızlık oluşumunda ise armür, çerçeveleri hem kaldırıp hem de indirmektedir.

Rotatif armürlerde ise dönme hareketi özel kavramaların yardımı ile çerçevelerin ileri-geri hareketine dönüştürülmektedir. Rotatif armürler yapısal olarak pozitif armür sınıfına dahil edilebilmektedirler.

İlk armür makinesinin kullanılmaya başlanmasından bugüne kadar geçen süre zarfında, çok sayıda farklı yapıya sahip armür konstrüksiyonlarının icat edildiği, bilinmektedir. Fakat bunların içerisinden çok az bir kısmı pratik olarak uygulanabilirliği mevcuttur.

 

 

 

Son Düzenlenme Perşembe, 29 Ağustos 2019 11:21
Page 1 of 6